Jakie są pierwsze doświadczenia małych sklepów z systemem kaucyjnym? - Grzegorz Podziewski, dyrektor Centrum Innowacji Retail, COMP S.A.

• Strona główna
• Komentarze
• Jakie są pierwsze doświadczenia małych sklepów z systemem kaucyjnym?

2025-11-06

Z badania przeprowadzonego przez Centrum Badawczo-Rozwojowe Biqstat wynika, że prawie połowa respondentów obawia się wzrostu cen produktów spowodowanego wprowadzeniem systemu kaucyjnego, a sześciu na 10 badanych planuje zawsze oddawać opakowania w celu odzyskania kaucji. Dziś, po pierwszych tygodniach funkcjonowania nowych przepisów, widać, że skala wyzwań jest duża. Kluczowe okazuje się nie tyle samo wdrożenie technologii, ile dostosowanie jej do realiów lokalnego handlu, w którym liczą się prostota, czas i płynność finansowa.

Dla małych sklepów system kaucyjny jest nie tylko zmianą proceduralną, lecz także kulturową. Zmienia sposób, w jaki postrzegają codzienną sprzedaż, kontakt z klientem i zarządzanie zapleczem.

O ile w dużych marketach instalacja automatu do przyjmowania opakowań czy wyznaczenie miejsca na przechowywanie opakowań nie stanowi problemu, o tyle w mniejszych sklepach każdy metr kwadratowy jest na wagę złota. W takich miejscach liczy się każdy ruch i każda sekunda, a proces przyjmowania opakowań musi być tak prosty.

Na rynku funkcjonują rozwiązania, które nie wymagają od właścicieli rewolucji technologicznej. Zamiast inwestować w kosztowne automaty, małe sklepy mogą korzystać z prostych narzędzi umożliwiających rejestrację opakowań w systemie sprzedażowym lub przy pomocy kasy fiskalnej. Dzięki temu możliwa będzie zbiórka ręczna, bez konieczności kupowania dodatkowego sprzętu. Co istotne, takie podejście pozwoli detalistom rejestrować, a następnie monitorować wszelkie zdarzenia związane z obiegiem kaucji i utrzymać kontrolę nad procesem oraz uniknąć zatorów finansowych, zwłaszcza że rozliczenia z operatorami będą mogły odbywać się cyklicznie, nawet co tydzień.

Nasze pierwsze obserwacje pokazują, że detaliści już teraz uczą się, jak traktować system kaucyjny nie tylko jako obowiązek, lecz także jako element budujący relację z klientem. Dla wielu mieszkańców lokalny sklep może okazać się naturalnym punktem zwrotu opakowań. Miejscem, do którego można przyjść po codzienne zakupy, ale też oddać opakowania. To wzmocni kontakt z klientem i w dalszej perspektywie może ułatwić małym punktom budowanie przewagi konkurencyjnej.

Nie bez znaczenia jest również aspekt edukacyjny. Detaliści, którzy będą wdrażać system, staną się poniekąd lokalnymi ambasadorami nowych zasad. To oni będą tłumaczyć klientom, że nie każda butelka podlega kaucji, że potrzebny jest odpowiedni symbol, że paragon nie jest wymagany do zwrotu. Widać tu zmianę roli sprzedawcy. Z osoby realizującej transakcję w kierunku doradcy w zakresie odpowiedzialnych nawyków konsumenckich. Po wprowadzeniu produktów z oznakowaniem kaucyjnym, można spodziewać się wyzwań związanych z raportowaniem czy interpretacją przepisów. Z drugiej strony już teraz pojawiają się rozwiązania technologiczne, które pozwolą zautomatyzować cały proces, zapewniając przy tym pełną przejrzystość. Dzięki temu detaliści będą mieć większe poczucie kontroli oraz bezpieczeństwa finansowego.

W miarę rozwoju systemu coraz wyraźniej będzie widać, że kluczem do jego sukcesu nie będzie jedno zamknięte rozwiązanie technologiczne, ale takie, które zapewnia elastyczność i dostosowuje się do zmieniających się potrzeb detalistów. Małe sklepy potrzebują dostosowania do własnej skali, lokalizacji, profilu klientów, a także sposobu sprzedaży i przechowywania. Tam, gdzie nie ma miejsca na automat i skala zwracanych opakowań jest zbyt mała, wystarczy wykorzystać prostą aplikację mobilną do rejestracji zwrotów. Tam, gdzie ruch jest większy, przydaje się integracja z kasą fiskalną lub systemem POS, a także obsługa kuponów z automatów do zbiórki. Właśnie ta różnorodność podejść sprawi, że system kaucyjny ma szansę stać się integralną częścią polskiego handlu, a nie jego obciążeniem.

System kaucyjny wymaga przyspieszonego procesu adaptacji. Dla lokalnych przedsiębiorców włączenie się w gospodarkę obiegu zamkniętego to nie tylko spełnienie wymogów prawa, ale też element budowania nowoczesnego wizerunku i odpowiedzialności wobec społeczności. Jeśli do tej odpowiedzialności dołączy intuicyjna technologia i przejrzyste rozliczenia, system kaucyjny ma szansę stać się kluczowym projektem środowiskowym.