Związki powierzchniowo czynne w detergentach

• Strona główna
• Artykuły
• Związki powierzchniowo czynne w detergentach

2022-11-16  / Autor: Anita Bocho-Janiszewska, Katedra Chemii Przemysłowej, Wydział Inżynierii Chemicznej i Towaroznawstwa, Uniwersytet Technologiczno-Humanistyczny w Radomiu

Surfaktanty anionowe

Surfaktanty anionowe są dobrze rozpuszczalne w wodzie w szerokim zakresie temperatur, wykazują bardzo wysoką aktywność powierzchniową i jednocześnie ich produkcja jest stosunkowo niedroga. Dzięki temu surfaktanty anionowe są grupą związków najchętniej stosowaną przez producentów i są obecne praktycznie w każdym rodzaju detergentu. Częścią hydrofobową tych związków jest zwykle łańcuch węglowodorowy zawierający od 12 do 18 atomów węgla. Dowiedziono, że taki rodzaj hydrofobowego łańcucha jest optymalny z punktu widzenia właściwości detergencyjnych. Grupami hydrofilowymi są najczęściej karboksylany, siarczany, sulfoniany, fosforany, sulfobursztyniany i tauryniany.

Karboksylany, czyli mydła, są solami wyższych kwasów tłuszczowych. Najbardziej popularny jest stearynian sodu lub potasu, ale w recepturach detergentów znajdują zastosowanie również mydła zawierające krótsze łańcuchy hydrofobowe, nasycone lub nienasycone, np. palmitynian, mirystynian, czy oleinian. Większość dostępnych na rynku mydeł jest mieszaniną soli kwasów tłuszczowych otrzymywanych z łoju zwierzęcego, oleju kokosowego lub oleju palmowego. Zaletą tych surfaktantów jest stosunkowo niewielki koszt produkcji, biodegradowalność i niska toksyczność. Niestety mydła wykazują bardzo słabą odporność na twardą wodę. W reakcji z jonami wapnia tworzą się nierozpuszczalne mydła wapniowe.

Aby uniknąć ich wytrącania w twardej wodzie, mydła można modyfikować chemicznie poprzez wprowadzenie niektórych łańcuchów hydrofilowych, m.in. jednostek tlenku etylenu lub grup amidowych. Modyfikacja umożliwia otrzymanie związków o zwiększonej rozpuszczalności w wodzie i lepszej stabilności chemicznej. Zmodyfikowane karboksylany są również bardziej kompatybilne z elektrolitami i z innymi surfaktantami niejonowymi, amfoterycznymi, a czasem nawet kationowymi.

CAŁA TREŚĆ DOSTĘPNA W "Chemia i Biznes. Rynek Kosmetyczny i Chemii Gospodarczej" nr 3/2022

"CiB. Rynek Kosmetyczny i Chemii Gospodarczej" to kwartalnik biznesowo-informacyjny z zakresu przemysłu kosmetycznego i środków czystości.

chemia gospodarczadetergentyśrodki czystościsurfaktantyśrodki powierzchniowo czynne