Związki powierzchniowo czynne w detergentach

• Strona główna
• Artykuły
• Związki powierzchniowo czynne w detergentach

2022-11-16  / Autor: Anita Bocho-Janiszewska, Katedra Chemii Przemysłowej, Wydział Inżynierii Chemicznej i Towaroznawstwa, Uniwersytet Technologiczno-Humanistyczny w Radomiu

Specyficzna budowa cząsteczek surfaktantów jest również odpowiedzialna za zjawisko agregacji tych związków w roztworach wodnych. Cząsteczki związku powierzchniowo czynnego są zdolne do tworzenia w roztworach uporządkowanych struktur zwanych micelami. Siłą napędową tworzenia miceli jest dążenie cząsteczki do zmniejszenia kontaktu między łańcuchem węglowodorowym a wodą, a tym samym zmniejszenia energii swobodnej systemu. W efekcie, w miceli hydrofobowe grupy cząsteczek są skierowane do wnętrza miceli, a polarne (hydrofilowe) grupy są skierowane w stronę rozpuszczalnika. Micele są w dynamicznej równowadze, a szybkość wymiany między cząsteczką środka powierzchniowo czynnego i micelą może się różnić o rzędy wielkości, w zależności od struktury cząsteczki środka powierzchniowo czynnego. Stężenie, przy którym rozpoczyna się proces micelizacji, jest nazywane krytycznym stężeniem micelizacji (ang. critical micelle concentration, cmc).

Ze względu na dużą aktywnosć powierzchniową, surfaktanty są zdolne do zwilżania powierzchni i zmniejszania napięcia międzyfazowego między brudem a kąpielą myjącą. W efekcie brud jest usuwany z czyszczonej powierzchni i dyspergowany w fazie wodnej.

Rodzaje surfaktantów

Najczęściej stosowana klasyfikacja surfaktantów jest związana z rodzajem części hydrofilowej. Rozróżnia się dwa rodzaje związków powierzchniowo czynnych: jonowe oraz niejonowe. Surfaktanty jonowe dysocjują w wodzie z utworzeniem aktywnego powierzchniowo jonu. W zależności od rodzaju może to być anion, kation lub jon obojnaczy. Surfaktanty jonowe klasyfikuje się wówczas odpowiednio jako anionowe, kationowe lub amfoteryczne. Surfaktanty niejonowe nie ulegają dysocjacji pod wpływem wody, ich rozpuszczalność jest możliwa dzięki hydratacji oraz tworzeniu wiązań wodorowych z cząsteczkami wody.

CAŁA TREŚĆ DOSTĘPNA W "Chemia i Biznes. Rynek Kosmetyczny i Chemii Gospodarczej" nr 3/2022

"CiB. Rynek Kosmetyczny i Chemii Gospodarczej" to kwartalnik biznesowo-informacyjny z zakresu przemysłu kosmetycznego i środków czystości.

chemia gospodarczadetergentyśrodki czystościsurfaktantyśrodki powierzchniowo czynne