Zrównoważone biosurfaktanty z upcyklingu w preparatach do pielęgnacji osobistej – drugie życie odpadów

2026-11-11 / Autor: Sophie Roelants, współzałożycielka, dyrektor operacyjna, Nikita Abuammar, specjalistka ds. receptur, AmphiStar

Surfaktanty po raz pierwszy zsyntezowano na początku XX wieku i od tamtej pory są kluczowymi składnikami produktów do pielęgnacji osobistej. Jako środki myjące usuwają zanieczyszczenia, tłuszcze i inne niepożądane substancje ze skóry oraz włosów. Współczesny rynek jest zdominowany przez surfaktanty syntetyczne, takie jak Sodium Laureth Sulphate (SLES) i Sodium Lauryl Sulphate (SLS). SLES i SLS są wytwarzane z mieszaniny surowców pochodzących z paliw kopalnych oraz olejów roślinnych, m.in. oleju z ziaren palmowych. Ten ostatni wiąże się jednak z poważnymi niekorzystnymi skutkami środowiskowymi, takimi jak wylesianie czy utrata bioróżnorodności. Z kolei surowce kopalne przyczyniają się do zanieczyszczenia środowiska, emisji CO₂ i toksyczności. Mimo tych wad surfaktanty syntetyczne są niemal wszechobecne w produktach pielęgnacyjnych.

Produkcja surfaktantów syntetycznych wymaga zazwyczaj dużych nakładów surowców i energii, co znacząco zwiększa emisję gazów cieplarnianych. Procesy te mają również szerszy negatywny wpływ na środowisko (m.in. poprzez wylesianie) i coraz bardziej rozmijają się z oczekiwaniami konsumentów, którzy zwracają uwagę na wpływ produktów zarówno na planetę, jak i na zdrowie. Choć surfaktanty, takie jak SLS i SLES ostatecznie ulegają biodegradacji, ich powszechne stosowanie sprawia, że trafiają do ekosystemów wodnych, gdzie − zanim się rozłożą − mogą szkodzić żyjącym tam organizmom. Wiadomo również, że usuwają naturalne lipidy ze skóry, mogą powodować podrażnienia oraz zawierają śladowe ilości 1,4-dioksanu − substancji uznawanej za prawdopodobnie rakotwórczą dla ludzi.

Badania pokazują, że konsumenci preparatów do pielęgnacji osobistej coraz częściej zwracają uwagę na wpływ tych produktów na środowisko. To z kolei oznacza, że technolodzy muszą poszukiwać bardziej ekologicznych alternatyw dla składników takich, jak surfaktanty syntetyczne.

Niezadowalające alternatywy

Gdy coraz powszechniej zaczęto dostrzegać wady surfaktantów syntetycznych pochodzenia petrochemicznego, rozpoczęto intensywne poszukiwania alternatyw biologicznych, które byłyby mniej szkodliwe dla środowiska. Do pierwszych rozwiązań tego typu należały alkilopoliglukozydy (APG). Promowano je jako składnik „w całości pochodzenia biologicznego”, ponieważ są wytwarzane z cukrów roślinnych i alkoholi tłuszczowych. APG są biodegradowalne i zazwyczaj łagodniejsze niż surfaktanty syntetyczne. Dzięki temu stanowią atrakcyjną opcję przy opracowywaniu produktów do pielęgnacji osobistej i chemii gospodarczej. Jednak mimo tych zalet nadal wywierają znaczący wpływ na środowisko. Produkcja APG opiera się na pierwotnych, specjalnie wytwarzanych surowcach rolniczych, takich jak cukier i olej palmowy. Ich uprawa wymaga ogromnych ilości ziemi, wody i środków chemicznych, a także wykorzystania paliw kopalnych w maszynach rolniczych i transporcie. Ponadto to właśnie olej palmowy w dużej mierze napędza proces wylesiania i wiąże się z utratą siedlisk i spadkiem bioróżnorodności. Oznacza to, że mimo deklarowanego pochodzenia biologicznego, produkcja APG odpowiada za wiele takich samych negatywnych skutków środowiskowych, jak wytwarzanie surfaktantów syntetycznych − a nawet przyczynia się do powstawania kolejnych.

Poprzednia strona 1 2 Następna strona