W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Mogą Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce prywatności Cookies"

Rozumiem i zgadzam się

Zapobieganie ponownemu osadzaniu się zabrudzeń dzięki polimerom

2025-07-22 / Autor: Joanna Skopińska-Wiśniewska, NatChemLab Sp. z o.o., Laboratorium Funkcjonalnych Materiałów Polimerowych, Wydział Chemii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Produkty do prania to środki czyszczące zaprojektowane specjalnie do usuwania brudu, plam i zapachów z tkanin różnego typu. Mogą mieć formę proszków, płynów, kapsułek lub listków. Szacuje się, że obecna wielkość globalnego rynku produktów do prania, obejmujących środki piorące oraz do zmiękczania tkanin, wynosi ok. 185 mln dol., a w samej Europie ok. 31,5 mln dol. (wg Grand View Research). Prognozuje się, że do roku 2030 wartość tego rynku wzrośnie o ok. 5,5%. Istotnym trendem napędzającym rozwój rynku preparatów do prania jest wzrost popytu na produkty przyjazne środowisku i zrównoważone. Coraz większą popularność zdobywają preparaty płynne i kapsułki jednodawkowe. Konsumenci oczekują środków skutecznych także w niskich temperaturach, zawierających biodegradowalne składniki, zapakowanych w ekologiczne opakowania. Z tego względu receptury produktów do prania stają się coraz bardziej złożone.

Oprócz związków powierzchniowo czynnych produkty piorące zawierają także środki alkalizujące, wybielające, zmiękczające wodę, antykorozyjne, wypełniacze, zapachowe oraz enzymy wspomagające usuwanie trudnych zabrudzeń. Coraz istotniejszą rolę w skutecznych formulacjach piorących odgrywają też związki wielkocząsteczkowe. Do głównych funkcji polimerów w detergentach do prania należy wspomaganie usuwania brudu (soil release) oraz zapobieganie jego ponownemu osadzaniu się (anti-redeposition) na czyszczonych tkaninach, jak również ograniczanie transferu barwników (dye transfer inhibitors) podczas prania ubrań w różnych kolorach.

Składniki produktów do prania

Podczas cyklu prania brud (np. tłuszcze, cząstki kurzu, naskórka, resztki jedzenia) jest usuwany z tkaniny przez układ surfaktantów i trafia do kąpieli piorącej. Procesowi temu sprzyja elektrostatyczne odpychanie pomiędzy cząstkami brudu i powierzchnią tkaniny. W środowisku wodnym cząstki i włókna tekstylne są naładowane ujemnie, a dodanie związków alkalicznych oraz anionowych związków powierzchniowo czynnych powoduje wzrost tego ładunku. Część uwolnionego brudu ulega rozpuszczeniu, natomiast jego nierozpuszczalne składniki tworzą zawiesinę. Choć surfaktanty anionowe zaadsorbowane na tekstyliach i cząstkach brudu pomagają rozproszyć i utrzymać zabrudzenia w kąpieli piorącej, to jednak często ich działanie jest niewystarczające. Ciecz pozostaje w ciągłym kontakcie z praną tkaniną i w efekcie zawieszone w niej zanieczyszczenia i składniki detergentu oraz nierozpuszczalne sole powstające w reakcji np. z jonami wapnia lub magnezu mogą ponownie osiąść na włóknach czyszczonych ubrań. W rezultacie, po wielu cyklach prania, tkanina może stać się szara i matowa. By temu zapobiec stosuje się dodatek odpowiednich polimerów anty-redepozycyjnych. Ich działanie polega na łączeniu się z hydrofobowymi cząstkami brudu i, dzięki zwiększeniu ich hydrofilowości, ułatwianiu ich rozproszenia w kąpieli piorącej, a następnie stabilizowaniu tej zawiesiny. Łańcuchy polimeru mogą także osadzać się na powierzchni włókien tkaniny i zapobiegać ponownemu osadzaniu się brudu poprzez tworzenie filmu ochronnego, który utrudnia przyleganie cząstek zanieczyszczeń. Dodatkowo, jeśli woda jest zmiękczona, wówczas szansa na reakcję cząstek brudu z jonami obecnymi w twardej wodzie i powstanie nierozpuszczalnych soli znacząco maleje, co dodatkowo zwiększa efektywność procesu prania.

Poprzednia strona 1 2 Następna strona