Zamknąć lukę prawną: apel o ostrzejsze zasady dla bezpieczniejszego i uczciwszego e-commerce w UE

• Strona główna
• Artykuły
• Zamknąć lukę prawną: apel o ostrzejsze zasady dla bezpieczniejszego i uczciwszego e-commerce w UE

2025-11-27

Wraz z dynamicznym rozwojem e-commerce platformy te stały się głównym kanałem importu towarów spoza UE – zwłaszcza z Chin – łącząc europejskich konsumentów z sprzedawcami trzecimi spoza Wspólnoty. W efekcie duża część produktów trafia na rynek UE z pominięciem obowiązkowego „operatora gospodarczego” z siedzibą w Unii, który odpowiada za bezpieczeństwo i zgodność towarów oraz opakowań z unijnym prawem.

W okresie przedświątecznym i wyprzedaży Black Friday ryzyko zalania rynku nielegalnymi i niebezpiecznymi produktami dramatycznie rośnie. Dodatkowym czynnikiem jest niedawna zmiana amerykańskiej polityki celnej, która przekierowała strumień reklam i towarów na Europę – wydatki na reklamę w UE gwałtownie wzrosły, a wraz z nimi zagrożenie napływem towarów niezgodnych z normami.

Według danych Komisji Europejskiej z lutego 2025 r., do Unii trafia już 4,6 mld małych paczek (o wartości poniżej 150 euro) rocznie, a liczba ta szybko rośnie. Większość tych przesyłek zawiera produkty naruszające unijne przepisy dotyczące bezpieczeństwa, zrównoważonego rozwoju, praw własności intelektualnej oraz rozszerzonej odpowiedzialności producenta.

Główny problem to fakt, iż platformy marketplace nie są obecnie uznawane za „podmioty gospodarcze” w rozumieniu prawa UE. Zwolnione są więc z obowiązku aktywnego sprawdzania zgodności sprzedawanych towarów – reagują dopiero po otrzymaniu sygnału o naruszeniu. Luka ta nie została skutecznie zamknięta ani przez Akt o usługach cyfrowych (DSA), ani przez ogólne rozporządzenie o bezpieczeństwie produktów (GPSR), ani w ramach Europejskiego Zielonego Ładu.

Sygnatariusze apelują o zdecydowane działania jeszcze w tej kadencji Parlamentu Europejskiego i Komisji. Kluczowe postulaty:

- Obowiązkowy operator gospodarczy w UE dla każdego produktu wprowadzanego na rynek (w tym opakowania).

- Uznanie platform marketplace za podmiot wprowadzający towar na rynek, gdy sprzedawca znajduje się poza UE lub jest nieosiągalny – poprzez zmianę DSA, GPSR, ESPR lub nową regulację horyzontalną.

- Wzmocnienie obowiązków platform: weryfikacja dokumentów i losowe testy produktów, ścisła identyfikacja sprzedawców, blokowanie notorycznych oszustów, sprawdzanie etykiet energetycznych i rejestracji ROP.

- Odpowiedzialność finansowa platform za opłaty i kary ROP, jeśli nie ma innego odpowiedzialnego podmiotu w UE.

- Zniesienie progu de minimis (150 euro) oraz szybkie wprowadzenie instytucji „domniemanego importera” w reformie Kodeksu Celnego UE.

- Znaczne zwiększenie środków na nadzór rynku i służby celne oraz rozważenie utworzenia unijnej agencji ds. egzekwowania prawa w e-commerce.

Dane potwierdzają skalę problemu:

- 100% z 275 sprawdzonych online produktów oświetleniowych (LightingEurope 2024) było niezgodnych z normami.

- 80% zabawek kupionych od sprzedawców trzecich na platformach nie spełniało norm bezpieczeństwa UE (TIE 2024).

- W Niemczech nowe obowiązki weryfikacji rejestracji WEEE przez platformy spowodowały podwojenie liczby rejestracji producentów w ciągu roku.

- Bez zamknięcia tej luki europejski rynek staje się wysypiskiem niebezpiecznych i nielegalnych towarów, a uczciwi przedsiębiorcy i producenci tracą konkurencyjność – podkreślają sygnatariusze apelu.

Cosmetics Europee-commerceprawo