W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Mogą Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce prywatności Cookies"

Rozumiem i zgadzam się

Wpływ wojny na Ukrainie na ceny nawozów – cztery lata po inwazji

2026-03-05

Rosyjska inwazja na Ukrainę z lutego 2022 r. wywołała jeden z najsilniejszych szoków na globalnym rynku nawozów w XXI wieku. Rosja i Białoruś – kluczowi eksporterzy nawozów azotowych, fosforowych i potasowych – oraz Ukraina jako producent i eksporter, razem odpowiadały przed wojną za znaczną część światowej podaży. Konflikt, połączony z sankcjami Zachodu, zakłócił łańcuchy dostaw, windował ceny gazu ziemnego i energii, a w efekcie doprowadził do rekordowych podwyżek cen nawozów po 2022 r.

Bezpośrednio po inwazji globalne ceny nawozów wzrosły o 80–150% w ciągu kilku miesięcy. Indeks cen nawozów Banku Światowego osiągnął historyczne maksima w marcu 2022 r. Najmocniej zdrożały nawozy azotowe (mocznik, saletra amonowa), których produkcja opiera się na gazie ziemnym – surowcu, którego ceny w Europie eksplodowały po odcięciu tanich dostaw rosyjskich. Rosja, największy światowy eksporter nawozów (ok. 15–20% globalnej podaży), częściowo ograniczyła eksport do UE, przekierowując go do Azji (Indie, Brazylia) i Ameryki Łacińskiej. Ukraina wstrzymała eksport nawozów i znacznie ograniczyła własną produkcję. Efekt? W Polsce i UE ceny mocznika i RSM wzrosły dwu-czterokrotnie w porównaniu z 2020/2021 r., co przełożyło się na rekordowe koszty produkcji zbóż i rzepaku.

W 2023 r. ceny nawozów spadły o ok. 35%, a w 2024 r. o kolejne 23% (dane Banku Światowego), dzięki stabilizacji rynku energii, zwiększonej produkcji w innych krajach i przekierowaniu rosyjskich wolumenów. Jednak poziomy pozostały o 50–70% wyższe niż przed pandemią i wojną. Rolnicy w Europie ograniczyli dawki nawożenia, co częściowo przełożyło się na niższe plony.

Od połowy 2025 r. obserwujemy ponowny wzrost cen, szczególnie nawozów azotowych. W Europie kluczowe znaczenie mają:

Wzrost cen gazu ziemnego (TTF powyżej 40 €/MWh w marcu 2026 r.) wywołany eskalacją konfliktu na Bliskim Wschodzie;
Pełne wdrożenie CBAM (od 2026 r.) – mechanizmu opłat węglowych na import, co podnosi koszty nawozów z krajów o wysokim śladzie węglowym;
Rosnące cła UE na nawozy z Rosji i Białorusi (od 40–45 €/t w 2025 r. do nawet 315–430 €/t w 2028 r.), co ogranicza import o ponad 80% i kieruje rosyjskie wolumeny poza Europę.

W efekcie w pierwszym kwartale 2026 r. ceny mocznika i saletry amonowej w Polsce są już o 20–40% wyższe niż rok wcześniej, a analitycy nie wykluczają powtórki scenariusza z 2022 r., jeśli napięcia geopolityczne się nasilą.

Wojna pokazała, jak niebezpieczna jest nadmierna zależność od rosyjskich i białoruskich surowców. Rosja mimo sankcji zwiększyła eksport nawozów do 65 mln ton w 2025 r. (rekord), finansując wojnę dochodami z nawozów i energii. UE straciła tani import, co podnosi koszty produkcji rolnej i żywności. Europejscy producenci, w tym polscy podkreślają, że silna krajowa i unijna baza wytwórcza jest kluczowa dla bezpieczeństwa dostaw i niższego śladu węglowego.

nawozy

Podoba Ci się ten artykuł? Udostępnij!

Oddaj swój głos

Ten artykuł nie został jeszcze oceniony.