Chemia i Biznes

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Mogą Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce prywatności Cookies"

Rozumiem i zgadzam się

Konfiguracja makiety

Wpływ utrzymania czystości na bezpieczeństwo w strefach zagrożonych wybuchem

2019-06-17  / Autor: Tomasz Rawecki, dyrektor w firmie „Eco-Clean Janusz Malanowicz”

Wybuchy i pożary w zakładach przemysłowych, których częstym skutkiem są duże straty materialne, a niejednokrotnie także ludzkie są poważnym problemem z którym borykają się przedsiębiorstwa w których występują tzw. strefy zagrożone wybuchem (EX).

Zapewnienie bezpieczeństwa w tych obszarach jest obowiązkiem wynikającym z wielu aktów prawnych. Dyrektywa UE 1999/92/WE ATEX137 – zwana również ATEX USERS wprowadzona do polskiego prawodawstwa Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 8 lipca 2010 r. – Dz.U.2010.138.931, nakłada na przedsiębiorców wymóg stosowania odpowiednich do rodzaju działalności, technicznych lub organizacyjnych środków ochronnych, zapewniających realizację poniższych celów:

  • zapobieganie tworzeniu się atmosfery wybuchowej;
  • zapobieganie wystąpieniu zapłonu atmosfery wybuchowej;
  • ograniczenie szkodliwego efektu wybuchu, w celu zapewnienia ochrony zdrowia i bezpieczeństwa osób pracujących.

Strefy zagrożone wybuchem występują w wielu gałęziach przemysłu, gdzie na różnych etapach produkcji i magazynowania występują lub mogą się pojawić gazy, pary, mgły oraz wybuchowe pyły, które w odpowiednim stężeniu w połączeniu z powietrzem lub innym utleniaczem, stanowią mieszaninę wybuchową. Aby doszło do zapłonu niekoniecznie musi pojawić się otwarty ogień. Czynnikiem inicjującym wybuch mogą być m.in., wysoka temperatura elementów urządzeń pracujących w strefie EX, wyładowania elektrostatyczne oraz  elektryczne lub mechaniczne iskrzenie urządzeń, o które w warunkach przemysłowych nietrudno.

Do często występujących w przemyśle łatwopalnych cieczy możemy przykładowo zaliczyć: paliwa ropopochodne, wiele rozpuszczalników organicznych oraz amoniak,  do gazów: propan-butan, wodór, metan, siarkowodór oraz acetylen. Najbardziej wybuchowe pyły pochodzą natomiast z węgla, drewna, celulozy, nawozów sztucznych, pasz dla zwierząt, farb proszkowych, metali, cukru, mleka, kakao, laktozy, itp.

Do gałęzi przemysłu w których szczególnie często spotykamy tego rodzaju strefy możemy zaliczyć branżę wydobywczą, chemiczną, rafineryjną, drzewną/meblową, farmaceutyczną, spożywczą, paszową, motoryzacyjną i zbrojeniową. Strefy zagrożone wybuchem znajdziemy również w zakładach lakierniczych i szlifierskich oraz w rolniczych wytwórniach biogazu.

Strefy zagrożone wybuchem podlegają głównemu podziałowi w zależności od dwóch czynników:

  • rodzaju zagrożenia: G (występowanie czynnika wybuchowego w postaci gazów, cieczy i ich oparów) oraz D (występowanie wybuchowych pyłów),
  • częstości występowania atmosfery wybuchowej: 0,1 i 2 w przypadku grupy zagrożenia G oraz 20, 21 i 22 w przypadku grupy D, przy czym klasy 0 / 20 oznaczają ciągłe występowanie atmosfery wybuchowej, klasy 1 / 21 występowanie zagrożenia wyłącznie w trakcie normalnego działania, natomiast klasy 2 / 22 opisują strefę jako taką w której atmosfera wybuchowa normalnie nie występuje, a jej pojawienie się ma charakter krótkotrwały.

W strefach zagrożonych wybuchem może być instalowany i eksploatowany wyłącznie sprzęt, który nie stanowi potencjalnego źródła powstawania i zapłonu mieszaniny wybuchowej. Są to urządzenia w wykonaniu przeciwwybuchowym o odpowiednich parametrach, które muszą spełniać wymagania określone przez przepisy (Dyrektywa ATEX 2014/34/UE) i być odpowiednio oznakowane. Na każdym urządzeniu dopuszczonym do pracy w strefie zagrożonej wybuchem powinny być podane parametry kwalifikujące je do danej kategorii. Pełny opis takiego urządzenia powinien zawierać: oznakowanie CE, numer identyfikacyjny jednostki certyfikującej, symbol wykonania przeciwwybuchowego, grupę wybuchowości, kategorię urządzenia, rodzaj ochrony przeciwwybuchowej, podgrupę wybuchowości oraz klasę temperaturową. W przypadku niezgodności danych zawartych w dokumentacji i na urządzeniu, powinno być ono wycofane z użytkowania.

Aby dana strefa EX spełniała wymagania dyrektywy ATEX kierujący przedsiębiorstwami powinni skupić się na spełnieniu szeregu zadań organizacyjno-kontrolnych, dzięki którym po zakupie atestowanego sprzętu, zostaną narzucone odpowiednie procedury, których przestrzeganie sprawi, że bezpieczeństwo pracy w strefach EX będzie miało wymiar nie tylko teoretyczny. Odpowiedzialność za właściwą realizację tych zadań ponoszą zarówno zarządy przedsiębiorstw jak i kierownicy działów produkcyjnych, działów utrzymania ruchu oraz specjaliści BHP na bieżąco oceniający ryzyko wystąpienia niebezpiecznych zdarzeń w zakładach. Bardzo istotnym czynnikiem determinującym bezpieczną i wydajną pracę w strefach zagrożonych wybuchem są bieżące prace czystościowo-konserwacyjne do których zaliczamy czyszczenie posadzek obiektów produkcyjno-magazynowych. Niestety w wielu przedsiębiorstwach problem ten jest bagatelizowany, a z braku odpowiedniego sprzętu bieżącego czyszczenia dokonuje się półśrodkami, które nie zapewniają optymalnej czystości i konserwacji posadzek pomieszczeń, niejednokrotnie powodując intensyfikację zagrożenia eksplozją w strefie.

Mając powyższe na uwadze, organizując lub modernizując strefę w której występuje zagrożenie wybuchem, należy zastanowić się nad wyborem rozwiązania pozwalającego na efektywne i bezpieczne zapewnienie czystości w tych obszarach. Na polskim rynku dostępne są już profesjonalne, dedykowane strefom EX, atestowane urządzenia czyszczące (szorujące) posadzki zarówno w wykonaniach akumulatorowych jak i pneumatycznych oraz specjalistyczne odkurzacze. Ich bieżące stosowanie pozwala na utrzymanie wymaganej czystości obiektów, eliminację czynnika wybuchowego jakim jest pył w strefach D, wykluczając jednocześnie możliwość zainicjowania wybuchu w strefach ze strony samego urządzenia. Nie bez znaczenia pozostają tu także oszczędności wynikające z zastosowania takich maszyn. Wysokiej klasy sprzęt gwarantuje minimalizację czasu pracy osób sprzątających w strefach jak również optymalne zużycie wody i kosztownych środków czyszczących.

Rosnąca świadomość poważnych konsekwencji wynikających z niewłaściwej organizacji i eksploatacji stref EX u zarządów przedsiębiorstw powoduje, że urządzenia czyszczące EX cieszą się coraz większą popularnością wśród polskich firm. Obserwując trendy, szacuje się, że proces ten w najbliższym czasie powinien przyspieszyć ponieważ wiele z nowopowstałych zakładów przemysłowych przenosi sprawdzone wzorce organizacyjne ze swoich zagranicznych oddziałów.

Żeby utwierdzić się w przekonaniu, że problem zagrożenia wybuchem w strefach EX istnieje wystarczy przeglądnąć archiwa internetu w których znajdziemy opisy wielu zdarzeń, które na przestrzeni lat pochłonęły gigantyczne pieniądze i kosztowały życie wielu osób. Warto więc zastanowić się nad potencjalnymi konsekwencjami niejednokrotnie świadomych zaniedbań i organizując lub modernizując strefy EX, zainwestować w spokój i bezpieczeństwo, co z pewnością przyczyni się do rozwoju każdego przedsiębiorstwa.


prawobhpEco-Clean

Podoba Ci się ten artykuł? Udostępnij!

Oddaj swój głos  

Ten artykuł nie został jeszcze oceniony.

Dodaj komentarz

Redakcja Portalu Chemia i Biznes zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób, zawierających słowa wulgarne lub nie odnoszących się merytorycznie do tematu. Twój komentarz wyświetli się zaraz po tym, jak zostanie zatwierdzony przez moderatora. Dziękujemy i zapraszamy do dyskusji!


WięcejNajnowsze

Więcej aktualności





WięcejNajpopularniejsze

Więcej aktualności (192)



WięcejPolecane

Więcej aktualności (97)





WięcejSonda

Czy ceny energii mają wpływ na działalność Twojej firmy?

Zobacz wyniki

WięcejW obiektywie