W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Mogą Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce prywatności Cookies"

Rozumiem i zgadzam się

UE promuje etyczne testy filtrów UV. Badania laboratoryjne równie wiarygodne jak testy na ochotnikach

2026-07-27

Unia Europejska dąży do szerszego stosowania bardziej etycznych metod badania produktów z filtrem przeciwsłonecznym. Porównanie standardowych testów laboratoryjnych (in vitro) z badaniami prowadzonymi z udziałem ochotników (in vivo) wykazało, że metody laboratoryjne są wiarygodne, tańsze, szybsze i eliminują konieczność narażania ludzi na promieniowanie UV wywołujące oparzenia. Wyniki kampanii finansowanej przez Komisję Europejską przemawiają za wdrożeniem takich procedur, które wspierają innowacje, a jednocześnie gwarantują bezpieczeństwo i skuteczność kosmetyków trafiających na rynek.

Organy nadzoru rynku z 11 państw członkowskich wybrały ze sklepów stacjonarnych i internetowych łącznie 74 produkty - kremy przeciwsłoneczne oraz kremy na dzień. W warunkach laboratoryjnych oceniono ich współczynnik ochrony SPF oraz poziom ochrony przed promieniowaniem UVA.

Badania potwierdziły wysoki stopień zgodności wyników metod in vitro i in vivo. To dowód, że testy laboratoryjne wiarygodnie weryfikują deklarowane wartości SPF.

Zastosowana metoda EN ISO 23675:2024, opublikowana w grudniu 2024 r., nie wymaga ekspozycji ochotników na UV. Jest też tańsza i szybsza od klasycznych badań z udziałem ludzi. W kampanii porównano wyłącznie tę metodę z konwencjonalnymi testami in vivo (nie uwzględniono metody hybrydowej HDRS, która wykorzystuje ochotników, ale bez ryzyka oparzeń).

Jak wygląda test laboratoryjny?

Produkt nakłada się na dwa rodzaje płytek akrylowych: gładką (formowaną) oraz piaskowaną, której tekstura przypomina powierzchnię skóry. Ilość preparatu, sposób aplikacji (standaryzowany robotyczny palec), temperatura i czas schnięcia są ściśle kontrolowane. Wyniki nie zależą od dostępności ochotników ani od indywidualnych cech ich skóry - struktury, nawilżenia czy wrażliwości.

Dodatkową zaletą jest odporność metody na obecność składników przeciwzapalnych lub łagodzących. W testach na ludziach takie substancje mogą osłabiać lub opóźniać rumień, sztucznie zawyżając wynik SPF. W laboratorium spektrofotometr mierzy ilość promieniowania UV przechodzącego przez warstwę filtra, a współczynnik SPF oblicza algorytm łączący pomiary z obu płytek.

Producenci powinni priorytetowo stosować metody, które nie narażają ochotników na ryzyko. Ograniczeniem obecnej procedury in vitro jest brak możliwości badania sztyftów i pudrów. Organizacje normalizacyjne powinny rozszerzyć zakres nieinwazyjnych testów także na te formy produktów oraz na właściwości wodoodporne.

Narażenie na promieniowanie UVB i UVA stanowi zagrożenie dla zdrowia. Konsumenci powinni traktować filtry przeciwsłoneczne jako uzupełnienie ochrony - szukać cienia, nosić odzież ochronną i unikać słońca w godzinach największego nasłonecznienia. Warto wybierać preparaty o odpowiednim SPF i ochronie UVA, dostosowane do rodzaju skóry i stopnia ekspozycji. Krem należy obficie i równomiernie nakładać przed wyjściem na słońce oraz ponawiać aplikację w razie potrzeby.

Eksperci ostrzegają przed domowym przygotowywaniem filtrów UV. Produkty te powstają w oparciu o aktualną wiedzę naukową, a same filtry muszą przejść badania i uzyskać zezwolenie. Bez odpowiednich testów nie da się potwierdzić skuteczności ani poziomu ochrony, co może stanowić zagrożenie dla zdrowia.

Testy przeprowadzono w ramach kampanii Wspólnych Działań na rzecz Zgodności Produktów (JACOP) 2025 w krajach UE i EFTA. Inicjatywa pozwala organom nadzoru harmonizować metody pracy, wspólnie testować produkty, oceniać ryzyko i egzekwować działania naprawcze. W tej edycji zbadano 11 typów produktów.

przemysł kosmetyczny filtry UV bezpieczeństwo kremy

Podoba Ci się ten artykuł? Udostępnij!

Oddaj swój głos

Ten artykuł nie został jeszcze oceniony.