System kaucyjny: co warto wiedzieć?

• Strona główna
• Artykuły
• System kaucyjny: co warto wiedzieć?

2024-07-26

Ministerstwo przekonuje, że ma świadomość oczekiwań społecznych, aby system kaucyjny został uruchomiony, zgodnie z przyjętym w ustawie terminem, to jest 1 stycznia 2025 r. Niektóre sklepy już zainwestowały w projekty pilotażowego zbierania opakowań po napojach oraz automaty zbierające. Termin faktycznego startu systemu kaucyjnego zależeć będzie jednak od stopnia przygotowania i zaangażowania operatorów.

System kaucyjny w Polsce obejmie opakowania jednorazowego użytku: butelki PET o pojemności do 3 litrów i puszki metalowe o pojemności do 1 litra oraz butelki szklane wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra. Wysokość kaucji wyniesie 50 groszy na butelki PET i puszki oraz 1 zł na butelki szklane.

Opakowanie będzie można oddać w dowolnym punkcie zbiórki i odebrać kaucję. Obowiązek zbierania opakowań objętych systemem nałożony został na sklepy powyżej 200 m², podczas gdy małe sklepy, poniżej 200 m², mogą dobrowolnie przystępować do systemu. Jest już wiele sygnałów, że mniejsze sklepy chcą w systemie być, więc punktów zbiórki będzie więcej. Samych opakowań nie wolno będzie zgniatać przed oddaniem ich do punktu zbiórki.

Zbiórka opakowań będzie organizowana przez podmioty reprezentujące, tzw. Operatorów. Na razie zostało wyłonionych już trzech takich operatorów, najpewniej będzie także i czwarty.

Po co w ogóle system kaucyjny będzie potrzebny?

Zgodnie z celami Unii Europejskiej, wprowadzający na rynek opakowania będą obowiązani osiągnąć określone poziomy selektywnego zbierania opakowań i odpadów opakowaniowych w ramach systemu (77% od 2025 r. i 90% od 2029 r.). Dodatkowo, dla butelek jednorazowego użytku z tworzyw, będą obowiązani do zapewnienia, aby opakowania te, włącznie z ich zakrętkami i wieczkami, zawierały udział wagowy wynoszący co najmniej: od 2025 r. – 25% tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu i od 2030 r. – 30% tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu.

System kaucyjny ma także na celu zmniejszyć zanieczyszczenie środowiska, zwiększyć poziom selektywnego zbierania odpadów opakowaniowych - wysokie poziomy selektywnej zbiórki rzędu 90% będą możliwe do osiągnięcia i wysokie poziomy recyklingu, które dzisiaj są nieosiągalne w obecnym systemie zbierania do żółtego pojemnika.

Jeszcze innym celem systemu kaucyjnego jest wzrost poziomów recyklingu odpadów opakowaniowych. Pozyskiwany będzie czysty surowiec, który może być stosowany do produkcji kolejnych opakowań do żywności, czego nie osiągamy w systemie tzw. żółtego pojemnika ze względu na zabrudzenia surowca.

Ze względu na wysoką skuteczność selektywnej zbiórki odpadów opakowaniowych, wdrożenie systemu kaucyjnego wpłynie też pozytywnie na możliwość osiągania przez gminy wymaganych poziomów recyklingu odpadów komunalnych: 55% do 2025 r., 60% do 2030 r. i 65% do 2035 r. Tym samym gminy unikną kar finansowych za niezrealizowane cele. Dodatkowo gminy otrzymają pieniądze z opłat na sprzątanie, co wynika z przepisów dotyczących dyrektywy SUP. Będzie to dodatkowy zastrzyk dla ich budżetów w ramach środków na zagospodarowanie odpadów. Dotychczas to gminy pokrywały całkowite koszty sprzątania z opłat za odpady komunalne.

system kaucyjnyprzemysł opakowaniowyrecyklingodpady