2021-12-12 / Autor: Sylwia Poradzisz, BioTeam
Atopowe zapalenie skóry (AZS), zwane również egzemą, jest uważane za chorobę cywilizacyjną XXI wieku. Alergolodzy i dermatolodzy określają ją, jako przewlekłą dermatozę zapalną – choroba ma przebieg wieloletni z okresami zaostrzeń i remisji, czyli okresami, kiedy objawy są mniej lub bardziej nasilone.
AZS charakteryzuje się przesuszeniem skóry, świądem, a także często wiąże się z podwyższonym poziomem immunoglobulin (IgE) w surowicy. Dotyka głównie dzieci (15-20%), ale coraz częściej zdarza się także u dorosłych (10%).
Patogeneza atopowego zapalenia skóry jest wieloczynnikowa i związana z dysfunkcją bariery naskórkowej, nieprawidłowościami immunologicznymi, uwarunkowaniami genetycznymi, a także wpływem czynników środowiskowych. Suchość skóry w przebiegu AZS wynika z zaburzenia funkcji bariery naskórkowej. Najbardziej zewnętrzna warstwa naskórka, warstwa rogowa naskórka i ciasne połączenia w obrębie stratum granulosum tworzą barierę białkową i lipidową, która zapobiega przeznaskórkowej utracie wody, inwazji drobnoustrojów chorobotwórczych i zapaleniu wywołanemu alergenami, toksynami i czynnikami drażniącymi. W przypadku AZS bariera lipidowo-białkowa jest osłabiona ze względu na zmniejszoną ekspresję białek różnicowania naskórka (szczególnie filagryna) oraz niedobór lipidów, zwłaszcza długołańcuchowych kwasów tłuszczowych i ceramidów. W efekcie zaburzona zostaje bariera przeznaskórkowej utraty wody i skóra staje się sucha i swędząca. Bariera przeciwko drobnoustrojom jest również osłabiona przez obniżoną produkcję peptydu przeciwdrobnoustrojowego (AMP) przez komórki skóry. W konsekwencji dochodzi do nadmiernego namnażania bakterii patogennych na skórze, przede wszystkim Staphylococcus aureus, przy jednoczesnym zmniejszeniu różnorodności mikrobiomu skórnego.
Oprócz leczenia AZS oraz alergii skórnych środkami farmakologicznymi bardzo ważna jest codzienna pielęgnacja skóry, będąca uzupełnieniem leczenia farmakologicznego. Stosowanie środków nawilżających powinno stanowić integralną część leczenia pacjentów z AZS, ponieważ istnieją mocne dowody, że ich stosowanie może zmniejszyć nasilenie choroby i potrzebę interwencji farmakologicznej.
Codzienna pielęgnacja
Podczas codziennej pielęgnacji skóry atopowej należy wziąć pod uwagę fakt, że skóra ulega przesuszeniu, jest mniej elastyczna, wysoce nadwrażliwa i bardziej podatna na podrażnienia. Podstawą przy pielęgnacji jest nawilżanie. Kosmetyki nawilżające, używane do zwalczania suchości i przeznaskórkowej utraty wody, zawierają różne ilości składników zmiękczających, okluzyjnych i utrzymujących wilgoć.
Duża zawartość wody w kosmetykach (takich, jak np. balsamy, mleczka) powoduje jedynie chwilowy efekt nawilżenia. Najczęściej stosowanymi składnikami kosmetyku zapewniającymi nawilżenie są emolienty (np. glikol i stearynian glicerylu, sterole sojowe), które zmiękczają skórę, środki okluzyjne (np. wazelina, dimetikon, olej mineralny), które tworzą warstwę opóźniającą odparowanie wody, podczas gdy humektanty (np. glicerol, kwas mlekowy, mocznik) przyciągają i zatrzymują wodę.

"Chemia i Biznes. Rynek Kosmetyczny i Chemii Gospodarczej" to kwartalnik biznesowo-informacyjny z zakresu przemysłu kosmetycznego i środków czystości.
WięcejSklep
“Chemia i Biznes” nr 2/2026
30.00 zł
"Kosmetyki i Detergenty" nr 1/2026
30.00 zł
Emulsje i inne formy fizykochemiczne produktów kosmetycznych. Wprowadzenie do recepturowania
108.00 zł
Bilety - XV Międzynarodowa Konferencja Przemysłu Detergentowego
725.70 zł
Bilety - II Międzynarodowa Konferencja Przemysłu Kosmetycznego
725.70 zł
Bilety - XV Międzynarodowa Konferencja Przemysłu Detergentowego i II Międzynarodowa Konferencja Przemysłu Kosmetycznego
1,328.40 zł
WięcejNajnowsze
WięcejNajpopularniejsze
WięcejPolecane
WięcejSonda
Czy w Twojej firmie brakuje specjalistów z branży chemicznej (inżynierowie procesowi, chemicy, automatycy)?
WięcejW obiektywie
PCHi 2026 pełne nowości
Targi PCHi 2026 (Personal Care and Homecare Ingredients) — największe na świecie wydarzenie poświęcone...
Bolonia gościła specjalistów branży kosmetycznej
Targi Cosmoprof Worldwide Bologna 2026, uznawane za najważniejsze i największe międzynarodowe wydarzenie...
Polski Kongres Klimatyczny: strategie współpracy w zielonej transformacji
Rada Programowa Polskiego Kongresu Klimatycznego, złożona z przedstawicieli administracji rządowej oraz...
Chemika Expo o wodorze
Tematem wiodącym tegorocznej konferencji Chemika Expo, organizowanej w Szczecinie przez Klaster...