Rynek estrów metylowych zagrożony oszustwami VAT

• Strona główna
• Artykuły
• Rynek estrów metylowych zagrożony oszustwami VAT

2017-01-09

Eksperci organizacji zwracają uwagę, iż wyniku zgłaszanych informacji przez producentów biokomponentów zdiagnozowano wiele niepokojących zjawisk występujących na rynku obrotu olejem rzepakowym, który służy do produkcji biokomponentów. Chodzi o oszustwa związane z wystawianiem fikcyjnych faktur VAT przez podmioty podszywające się pod pośredników w handlu olejem rzepakowym i działające w oparciu o ustawę o biokomponentach i biopaliwach ciekłych. Organizatorzy oszustw najczęściej wykorzystują model oparty na transakcjach wewnątrzwspólnotowych. 

Identyfikacja podmiotów podszywających się pod pośrednika w obrocie olejem rzepakowym jest bardzo trudna dla podatników uczestniczących kolejno w łańcuchu dostaw, ale również niemożliwa dla producentów estrów metylowych, którzy nabywają olej rzepakowy na potrzeby własnej produkcji. Pomimo szczególnego nadzoru państwa nad producentami biokomponentów regulacje prawne w żaden sposób nie zabezpieczają wytwórców biokomponentów przed nabyciem towaru od potencjalnie nierzetelnego kontrahenta. Faktyczny nadzór rozpoczyna się dopiero w chwili rozładowania towaru w magazynach producentów estrów metylowych i trwa nieprzerwanie aż do przekazania przetworzonego produktu do koncernów paliwowych, a następnie do ostatecznego konsumenta tankującego paliwo na stacjach paliw. Na wcześniejszych etapach transakcji ani tłocznie, ani wytwarzające olej rzepakowy podmioty, ani pośrednicy nie są objęci jakimkolwiek nadzorem.

Skala wyłudzeń i tym samym strat dla budżetu państwa miała być w ostatnich latach ogromna. W 2015 r. wolumen sprzedaży estrów metylowych przez krajowych producentów wyniósł ok. 35 tys. ton. W ujęciu wartościowym sprzedaż kształtowała się zatem na poziomie prawie 2,5 mld zł, a podatek VAT stanowił prawie 460 mln zł. 

Uwzględniając jednak fakt występowania struktur wyłudzających VAT w obrocie olejami roślinnymi do produkcji biokomponentów jedynie wartość dodana wygenerowana przez samych producentów estrów jest skutecznie opodatkowywana. Można to zobrazować na przykładzie danych z działalności największego w Polsce producenta biokomponentów. Od stycznia do maja 2016 r. całkowita kwota VAT od sprzedanych estrów wynosiła prawie 49 mln zł, jednak z tego tytułu jedynie 8-9 mln zł zasiliło budżet państwa, gdyż stanowiło VAT od wartości dodanej wygenerowanej przez sam ten podmiot. Pozostałe 40 mln zł mogło zostać utracone na skutek wyłudzeń dokonywanych przez nieuczciwe podmioty uczestniczące w obrocie surowcem. Łącznie w 2015 r. do budżetu państwa trafiło jedynie ok. 83 mln zł z tytułu VAT od estrów metylowych, podczas gdy pozostała kwota potencjalnych wpływów w wysokości ponad 375 mln zł została utracona z powodu wyłudzeń.

Za biokomponenty uważa się bioetanol, biometanol, ester, dimetyloeter, czysty olej roślinny, węglowodory syntetyczne, hydrorafinowany olej roślinny, biogaz, biowodór, olej napędowy wytwarzany metodą Fischer-Tropsch, wykorzystywane jako dodatek do paliw ciekłych i biopaliw lub jako samoistne paliwo. W Polsce działa siedmiu producentów biokomponentów. W całym łańcuchu dostaw występują podmioty z udziałem Skarbu Państwa, takie jak Orlen czy Lotos, które z uwagi na obowiązek osiągnięcia narodowego celu wskaźnikowego NCW są zmuszone do nabywania biokomponentów od producentów estrów metylowych. PKN Orlen, za pośrednictwem spółki Orlen Południe posiada w swej ofercie estry metylowe. 

prawoestry metylowe