Rynek benzenu determinowany przez sytuację w Azji

• Strona główna
• Artykuły
• Rynek benzenu determinowany przez sytuację w Azji

2025-07-29

Chiny, będące jednym z największych konsumentów benzenu na świecie, znacząco zwiększyły swoje zdolności produkcyjne, dodając ponad 15 milionów ton rocznie do globalnej podaży. Nowe mega zakłady petrochemiczne w Państwie Środka działają na pełnych obrotach, nawet mimo niskich zwrotów z inwestycji. Ta ekspansja zmienia globalne przepływy handlowe, ponieważ Chiny stają się coraz bardziej samowystarczalne, ograniczając import benzenu i jego pochodnych, takich jak styren czy MDI (diizocyjanian difenylometanu). Z danych Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) wynika, że Chiny odpowiadają za blisko połowę konsumpcji benzenu w regionie Azji i Pacyfiku, a nowe moce produkcyjne dodatkowo wzmacniają ich pozycję jako kluczowego gracza na rynku.

Stany Zjednoczone, będące jednym z głównych eksporterów styrenu – kluczowej pochodnej benzenu – odczuwają rosnącą presję na swoje marże. Wprowadzenie taryf handlowych oraz nadpodaż na rynkach międzynarodowych znacząco utrudniają eksport. W szczególności taryfy na import z Kanady, Meksyku i Chin, a także obawy związane z potencjalnymi strajkami dokerów na wybrzeżach Zatoki Meksykańskiej i Wschodnim Wybrzeżu, dodatkowo komplikują sytuację. Według S&P Global, amerykański rynek styrenu pozostaje odporny dzięki przewadze w kosztach surowców, ale popyt na benzen w sektorze benzyny i polimerów pozostaje niestabilny, co ogranicza możliwości wzrostu cen.

Globalny rynek benzenu zmaga się również z zakłóceniami wywołanymi przez taryfy i śledztwa antydumpingowe, szczególnie w odniesieniu do MDI, które jest kluczowym składnikiem pianek poliuretanowych stosowanych w budownictwie i motoryzacji. Decyzje sądowe w USA, które nie objęły taryf sektorowych na produkty takie jak stal, aluminium czy części samochodowe, mogą częściowo przywrócić import niektórych tworzyw sztucznych i chemikaliów, ale nie rozwiązują problemu nadpodaży w Europie i Azji. Chiny, w odpowiedzi na amerykańskie taryfy, nałożyły własne cła odwetowe, co dodatkowo komplikuje handel MDI i innymi pochodnymi benzenu.

Rosnące napięcia makroekonomiczne, w tym wysoka inflacja i spowolnienie gospodarcze w kluczowych regionach, takich jak Europa i Korea Południowa, zwiększają ryzyko tzw. zniszczenia popytu. W Europie, gdzie nadpodaż nafty obniżyła ceny benzenu, producenci borykają się z malejącymi marżami z powodu słabego popytu na styren i inne aromaty. W Korei Południowej, będącej jednym z największych eksporterów benzenu, eksport spadł o 0,8% w pierwszym kwartale 2025 roku, co odzwierciedla trudności w znalezieniu nowych rynków zbytu w obliczu globalnych ograniczeń handlowych.

Marże producentów benzenu pozostają pod presją, szczególnie w regionach o wysokiej podaży, takich jak Azja i Europa. Nowe chińskie zakłady, mimo niskiej rentowności, kontynuują produkcję, co prowadzi do nadpodaży i dalszego obniżania cen. W odpowiedzi na te wyzwania obserwuje się zmiany w trasach handlowych – na przykład producenci z Azji Południowo-Wschodniej, tacy jak Wietnam, kierują swoje dostawy rafinowanej gliceryny do Europy, aby zrekompensować słaby popyt w Chinach. Podobnie, w przypadku monomeru winylooctanu (VAM), producenci azjatyccy poszukują lepszych marż na rynkach zachodnich.

Przyszłość rynku benzenu pozostaje niepewna, zwłaszcza w obliczu trwających napięć geopolitycznych i zmian w polityce handlowej. W drugim półroczu 2025 roku analitycy przewidują dalszą presję na ceny benzenu, wynikającą z braku nowych zdolności produkcyjnych w Azji oraz słabego popytu w Chinach na pochodne benzenu. Jednocześnie, stabilność cen w Europie i potencjalne ożywienie w sektorze motoryzacyjnym w USA mogą zapewnić pewne wsparcie dla rynku. Kluczowe będzie dostosowanie się producentów do nowych realiów handlowych oraz inwestycje w bardziej zrównoważone technologie produkcji, które mogą zyskać na znaczeniu w obliczu rosnących wymogów środowiskowych.

benzenprzemysł chemiczny