2026-02-04 / Autor: Lidia Koperwas-Wojtanowska, dyrektor laboratorium, SKINLAB Prosta Spółka Akcyjna
Czarny bez (Sambucus nigra) to roślina o długiej historii stosowania w medycynie tradycyjnej, szczególnie w Europie. Już w starożytności znana była ze swoich właściwości leczniczych. Wszystkie części rośliny czarnego bzu (korzenie, kora, pędy, liście, kwiatostany, jagody) były wykorzystywane w celach praktycznych i leczniczych od czasów prehistorycznych. Kwiaty były wykorzystywane do produkcji herbat ziołowych i różnego typu napojów, a kora, łodygi oraz owoce czarnego bzu były stosowane jako leki lub źródła pożywienia. Kwiaty i owoce czarnego bzu zbierano i przygotowywano je jako lekarstwo, a to z uwagi na zawartość dużych ilości korzystnych związków, takich jak różne cukry, kwasy organiczne, witaminy i polifenole. Jagody i kwiaty wykorzystywano do produkcji dżemów, syropów, naparów, soków, win i likierów. Wysoka zawartość antocyjanów w owocach czarnego bzu sprawia, że idealnie nadają się one do produkcji naturalnych barwników i dodatków do szerokiej gamy produktów spożywczych. Współcześnie jego wartość doceniana jest również przemysł kosmetyczny.
Czarny bez to roślina z rodziny przewiertniowatych, od wieków wykorzystywana w medycynie ludowej oraz kosmetyce. Roślina ta występuje powszechnie w Europie, w tym w Polsce. Ceniona jest przede wszystkim za swoje kwiaty i owoce, które stanowią bogate źródło cennych składników aktywnych, przede wszystkim antocyjanów, flawonoidów i kwasów fenolowych. Związki te wykazują silne działanie antyoksydacyjne, chroniąc komórki skóry przed szkodliwym działaniem wolnych rodników. W kwiatach i owocach czarnego bzu znajdziemy również witaminę C, witaminy z grupy B oraz sole mineralne. Dzięki temu czarny bez posiada właściwości przeciwzapalne, łagodzące i regenerujące, co sprawia, że jest cennym składnikiem preparatów kosmetycznych o działaniu ochronnym i pielęgnacyjnym.
Czarny bez w kosmetykach
Najcenniejsze dla kosmetyki są kwiaty i owoce czarnego bzu, choć niekiedy wykorzystuje się również liście i hydrolaty. Kwiaty zawierają flawonoidy, rutynę, kwasy fenolowe i olejki eteryczne, które działają łagodząco, przeciwzapalnie, tonizująco i wspierają regenerację skóry. Owoce natomiast są bogate w antocyjany, witaminę C, polifenole i minerały, dzięki czemu wykazują silne działanie antyoksydacyjne, wspomagają syntezę kolagenu i chronią skórę przed stresem oksydacyjnym wywołanym promieniowaniem UV.
W kosmetykach czarny bez znajduje zastosowanie nie tylko ze względu na właściwości antyoksydacyjne i nawilżające, ale również jako składnik wspierający barierę ochronną skóry i włosów. Ekstrakty z kwiatów i owoców wykazują właściwości łagodzące podrażnienia, zmniejszają zaczerwienienia oraz poprawiają mikrokrążenie skóry, co sprzyja lepszemu odżywieniu i regeneracji komórek. Poza tradycyjnymi kremami i tonikami, ekstrakty z czarnego bzu wykorzystywane są również w produktach specjalistycznych, takich jak serum do twarzy o działaniu przeciwstarzeniowym, maseczki regenerujące, mgiełki ochronne oraz preparaty do włosów wymagających odbudowy i wzmocnienia. Ich uniwersalność pozwala na łączenie z innymi składnikami aktywnymi, co zwiększa skuteczność produktów, np. w połączeniu z kwasem hialuronowym, witaminą E czy ekstraktami roślinnymi o działaniu kojącym.
W kosmetykach naturalnych i organicznych czarny bez jest ceniony także ze względu na łatwość pozyskiwania i przetwarzania ekstraktów przy minimalnym użyciu substancji chemicznych, co sprawia, że produkty są bezpieczne dla skóry wrażliwej i dziecięcej. Z tego powodu coraz częściej staje się składnikiem linii kosmetyków ekologicznych, wegańskich i hipoalergicznych, odpowiadając na rosnące wymagania konsumentów poszukujących naturalnej pielęgnacji.

"Kosmetyki i Detergenty" to kwartalnik biznesowo-informacyjny z zakresu przemysłu kosmetycznego i środków czystości.
WięcejSklep
Książka: Surfaktanty i ich zastosowanie w produktach kosmetycznych
95.00 zł
Książka: Atlas Mikrobiologii Kosmetyków
94.00 zł
Książka: Zagęstniki (modyfikatory reologii) w produktach kosmetycznych
78.00 zł
“Chemia i Biznes” nr 3/2026
30.00 zł
"Kosmetyki i Detergenty" nr 2/2026
30.00 zł
Emulsje i inne formy fizykochemiczne produktów kosmetycznych. Wprowadzenie do recepturowania
108.00 zł
WięcejNajnowsze
WięcejNajpopularniejsze
WięcejPolecane
WięcejSonda
Czy w Twojej firmie brakuje specjalistów z branży chemicznej (inżynierowie procesowi, chemicy, automatycy)?
WięcejW obiektywie
Clean & Care Forum 2026+: dialog kluczem do konkurencyjności
Ponad 130 przedstawicieli przemysłu, administracji, nauki i organizacji branżowych spotkało się w Warszawie...
PCI Days: trzy dni dla przemysłu farmaceutycznego, kosmetycznego oraz suplementów diety
W dniach 16-18 czerwca 2026 roku w EXPO XXI Warszawa odbyła się VII edycja Targów PCI Days -...
Druga edycja Międzynarodowej Konferencji Przemysłu Kosmetycznego potwierdziła potrzebę spotkań branży kosmetycznej
170 osób uczestniczyło w drugiej edycji Międzynarodowej Konferencji Przemysłu Kosmetycznego....
Jubileuszowa edycja Międzynarodowej Konferencji Przemysłu Detergentowego pełna nowości i inspiracji
175 osób uczestniczyło w 15. edycji Międzynarodowej Konferencji Przemysłu Detergentowego, która...