Projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych – nowy system zarządzania odpadami i potencjalne słabości

• Strona główna
• Artykuły
• Projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych – nowy system zarządzania odpadami i potencjalne słabości

2025-08-28

Jak informuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska, które przygotowuje ustawę, system opiera się na zasadzie „zanieczyszczający płaci”, gdzie producenci będą wnosić opłatę opakowaniową – w 2026 r. na poziomie 8% stawki opłaty produktowej (ok. 0,5 grosza za opakowanie), w 2027 r. 20%, a od 2028 r. pełne koszty zagospodarowania odpadów.

Dzięki temu gminy otrzymają środki na zbiórkę i recykling, co ma ustabilizować, a docelowo obniżyć opłaty za wywóz śmieci dla mieszkańców.

System promuje stosowanie ekologicznych opakowań, łatwiejszych do recyklingu, a dwuletni okres przejściowy (2026–2027) pozwoli producentom i gminom przygotować się do zmian. Środki z opłat będą rozdzielane przez NFOŚiGW, wspierając lokalne systemy zbiórki odpadów.

Projekt, wzorowany na modelu czeskim z uniknięciem błędów modelu węgierskiego, jest obecnie na etapie uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych, z planowaną publikacją w Dzienniku Ustaw w czwartyn kwartale 2025 r.

Mimo ambitnych założeń, projekt niesie pewne ryzyko. Opłata opakowaniowa, choć minimalna na początku, po pełnym wdrożeniu w 2028 r. może osiągnąć kilka groszy, co w przypadku produktów o niskiej marży może skutkować przerzuceniem kosztów na konsumentów, szczególnie dotkliwym dla mniej zamożnych gospodarstw.

Ponadto małe i średnie firmy mogą napotkać trudności w dostosowaniu się do nowych wymogów, takich jak ewidencja opakowań czy zmiana materiałów, co generuje dodatkowe koszty administracyjne.

Brak precyzyjnych zasad dystrybucji środków z NFOŚiGW może prowadzić do nierównomiernego wsparcia gmin, szczególnie tych mniej efektywnych w zarządzaniu odpadami. Z kolei efekty ekologiczne, takie jak zmniejszenie ilości odpadów, będą widoczne dopiero w dłuższej perspektywie ze względu na długi okres wdrożenia.

Skuteczność systemu zależy też od zdolności gmin do poprawy lokalnych systemów zbiórki i recyklingu – bez tego dodatkowe środki mogą nie przynieść oczekiwanych korzyści, takich jak obniżenie opłat dla mieszkańców.

prawoprzemysł opakowaniowyodpadyrecykling