2020-04-15 / Autor: Agnieszka Kulawik-Pióro, Instytut Chemii i Technologii Organicznej, Politechnika Krakowska
Dane statystyczne są bezlitosne. W Polsce rokrocznie notuje się kilkaset przypadków chorób zawodowych skóry, co stanowi 3,4% wszystkich zgłaszanych chorób zawodowych.
Co gorsza, dane te nie są odzwierciedleniem realnego problemu, jakim jest wzrastająca liczba chorób zawodowych skóry.
Wydawać by się mogło, że zjawisko chorób zawodowych skóry tyczy się głównie górnictwa i hutnictwa (osób zatrudnionych w przemyśle ciężkim), jednak nic bardziej mylnego. Zwiększona liczba zachorowań obserwowana jest również w sektorach elektronicznym, spożywczym, medycznym (służba i personel medyczny), fryzjerstwie, przetwórstwie żywności, wśród personelu sprzątającego, laborantów, diagnostów i mechaników. Praca w tzw. mokrym środowisku, długotrwałe korzystanie z odzieży ochronnej (zwłaszcza rękawic ochronnych), częsta dezynfekcja rąk to tylko kilka z głównych przyczyn takiego stanu.
Efekt ekonomiczny chorób zawodowych skóry jest ciężki do skalkulowania. Na jego wielkość wpływ w głównej mierze mają: koszty absencji, koszty leczenia, odszkodowań, koszty z tytułu utraty wykwalifikowanych pracowników, koszty zasiłku chorobowego. Choroby zawodowe skóry to nie tylko straty finansowe, to także złe samopoczucie osoby dotkniętej chorobą, obniżenie poczucia własnej wartości, wycofanie z życia społecznego, które może prowadzić do depresji. Z racji tego powstała konieczność stworzenia metod prewencji, które spotkałyby się z akceptacją zarówno dermatologów, jak i lekarzy medycyny pracy. Jedną z takich metod jest 3-stopniowy program ochrony skóry. Pierwszy etap polega na użyciu indywidualnych środków ochrony skóry w postaci preparatów kosmetycznych. Ma on na celu wytworzenie warstwy ochronnej na skórze, ograniczającej przenikanie szkodliwych substancji chemicznych czy też promieniowania UV, a także ułatwienie usuwania ze skóry zabrudzeń. Oczyszczanie skóry to drugi etap programu prewencji. Wymusza on na pracodawcach, aby pracownicy stosowali środki przeznaczone do usuwania zanieczyszczeń zależne od ich rodzaju i uporczywości zabrudzeń. Ostatnim etapem jest pielęgnacja i regeneracja skóry, gdyż tylko w ten sposób możliwe jest powstrzymanie postępującej choroby lub opóźnienie wystąpienia objawów.
Preparaty do ochrony skóry – klasyfikacja, przepisy prawne
Preparaty ochronne (dermatologiczne środki ochrony skóry) dostępne na polskim rynku mają postać emulsji (o/w, w/o), żeli i maści. Zgodnie z dyrektywą 89/656/EWG, należą do grupy ochron indywidualnych. Ich główną rolą jest zapobieganie lub zmniejszanie przenikania i absorpcji substancji szkodliwych przez skórę. Preparaty te nie są jednak uniwersalne. Polska norma PN-88/Z-08054 „Dermatologiczne środki ochrony osobistej. Klasyfikacja i wymagania” podaje, że dermatologiczne środki ochrony skóry stosuje się do ochrony rąk przed działaniem takich czynników, jak: pyły, żywice, barwniki, woda, wodne roztwory soli i kwasów (do 5% stężenia), chłodziwa, rozpuszczalniki organiczne, farby, kleje, produkty destylacji ropy naftowej, czynniki biologiczne i promieniowanie UV, w związku z tym przyjmując za podstawę klasyfikacji ich przeznaczenie, dzieli się je na:
• hydrofilowe środki ochrony skóry chroniące przed związkami organicznymi o charakterze hydrofobowym, takie jak: oleje, smary, smoła, utwardzacze, kleje, różnego rodzaju pyły (włókna szklane, materiały budowlane, żywice, polimery, barwniki). Są one rozpuszczalne w wodzie, po naniesieniu na skórę tworzą cienką, trwałą błonę nieprzepuszczalną dla substancji organicznych. Po pracy łatwo je usunąć wodą.
• hydrofobowe środki ochrony skóry – wytwarzają na powierzchni skóry cienki film, zabezpieczając skórę przed działaniem wody i wodnych roztworów soli, mydeł, detergentów, przeznaczone do ochrony skóry podczas pracy w tzw. środowisku mokrym.
• środki chroniące przed promieniowaniem UV, zawierające w swoim składzie filtry UV działające na zasadzie odbicia lub pochłonięcia szkodliwego promieniowania.
CAŁY ARTYKUŁ DOSTĘPNY JEST W NR 1/2020 KWARTALNIKA "CHEMIA I BIZNES. RYNEK KOSMETYCZNY I CHEMII GOSPODARCZEJ". ZAPRASZAMY.
WięcejSklep
“Chemia i Biznes” nr 2/2026
30.00 zł
"Kosmetyki i Detergenty" nr 1/2026
30.00 zł
Emulsje i inne formy fizykochemiczne produktów kosmetycznych. Wprowadzenie do recepturowania
108.00 zł
Bilety - XV Międzynarodowa Konferencja Przemysłu Detergentowego
725.70 zł
Bilety - II Międzynarodowa Konferencja Przemysłu Kosmetycznego
725.70 zł
Bilety - XV Międzynarodowa Konferencja Przemysłu Detergentowego i II Międzynarodowa Konferencja Przemysłu Kosmetycznego
1,328.40 zł
WięcejNajnowsze
WięcejNajpopularniejsze
WięcejPolecane
WięcejSonda
Czy w Twojej firmie brakuje specjalistów z branży chemicznej (inżynierowie procesowi, chemicy, automatycy)?
WięcejW obiektywie
Paryż stolicą przemysłu kosmetycznego
W Paris Expo Porte de Versailles odbyły się targi in-cosmetics Global 2026 – największe na świecie...
PCHi 2026 pełne nowości
Targi PCHi 2026 (Personal Care and Homecare Ingredients) — największe na świecie wydarzenie poświęcone...
Bolonia gościła specjalistów branży kosmetycznej
Targi Cosmoprof Worldwide Bologna 2026, uznawane za najważniejsze i największe międzynarodowe wydarzenie...
Polski Kongres Klimatyczny: strategie współpracy w zielonej transformacji
Rada Programowa Polskiego Kongresu Klimatycznego, złożona z przedstawicieli administracji rządowej oraz...