Port w Antwerpii w sercu europejskiej chemii

• Strona główna
• Artykuły
• Port w Antwerpii w sercu europejskiej chemii

2025-04-02  / Autor: Dominik Wójcicki

Belgijskie miasta Antwerpia i Zeebrugge odgrywają kluczową rolę w krajobrazie europejskiego przemysłu chemicznego i rafineryjnego. Antwerpia stała się domem dla wyjątkowego klastra chemicznego, natomiast oddalone o około 100 km od niej Zeebrugge służy jako węzeł LNG i posiada rozwiniętą infrastrukturę do przechowywania i przeładunku LNG.

Tym samym jest jednym z głównych punktów wejścia dla dostaw LNG w północno-zachodniej Europie. LNG jest tam czasowo magazynowany w zbiornikach buforowych o pojemności 9 miliardów m³ w skali roku. Transportowany jest siecią dystrybucyjną, statkami lub ciężarówkami.

Aktywa chemiczne w porcie

Wróćmy jednak do Antwerpii, położonej nad rzeką Skaldą, będącej drugim co do wielkości miastem w Belgii i przede wszystkim potężnym ośrodkiem portowym, w którym mieści się największy klaster chemiczny w Europie. O jego wyjątkowości przesądza wysoki stopień integracji, w całym łańcuchu wartości, działających tam podmiotów chemicznych, jak również wielka różnorodność wytwarzanych tam produktów. Fakt ten czyni opisywane miejsce wyjątkowym nie tylko w Europie, ale i na całym świecie.

Port Antwerpia – Brugia, bo oprócz Antwerpii drugim składowym elementem nazwy jest miasto Brugia (sąsiadująca z Zeebrugge), gromadzi również na swoim terenie przedsiębiorstwa z dziedziny logistyki, specjalizujące się w bezpiecznym przechowywaniu, obsłudze i dystrybucji ropy, produktów chemicznych i gazów technicznych. Łącznie na terenie portu zlokalizowanych jest ponad 7 mln m³ zewnętrznych rozwiązań przeznaczonych do magazynowania cieczy, dwie z 10 największych rafinerii (TotalEnergies i ExxonMobil), cztery krakery parowe i blisko 30 firm działających w sektorze naftowo-chemicznym, w tym co najmniej 10 czołowych światowych graczy. W Antwerpii swoje aktywa produkcyjne ulokowali m.in. BASF Dow HPPO; BASF; INEOS Styrolution; Air Liquide; Eurochem; Envalior; INEOS; Bayer Agriculture; Eastman; Evonik; Covestro; Ashland; Monument Chemical; Lanxess; Lubrizol; Borealis; TotalEnergies; ExxonMobil; Nippon Shokubai; Kuraray-Eval Europe; Praxair; 3M; Kuwait Petroleum; Inovyn.

Tak szerokie spektrum producentów zapewnia pełną dostępność surowców. Za tymi koncernami podążają rzecz jasna światowi gracze z branży kontraktacyjnej i logistycznej. Ścisła współpraca pomiędzy firmami, zarówno w klastrze chemicznym na poziomie produkcyjnym, jak i w obszarze energetyki i licznych usług, oraz zrównoważone gospodarowanie odpadami, gwarantują lokatorom portu i klastra wyjątkowo opłacalną produkcję.

– Lokalizacja firmy BASF w porcie, z bezpośrednim dostępem do dróg, kolei, głębinowych i śródlądowych dróg wodnych, a także rozbudowanej infrastruktury rurociągów i z wystarczającą infrastrukturą do magazynowania, jest zdecydowanie kluczowym wyróżnikiem naszego zakładu w Antwerpii – mówi Wouter de Geest, dyrektor w BASF Antwerpen.

– W naszym zakładzie w Antwerpii znajduje się ogólnoświatowe centrum kompetencyjne Grupy Evonik, zajmujące się produkcją MetAMINO, to jest DL-metioniny. Z tego powodu wybraliśmy Antwerpię, jako pierwszą lokalizację na świecie, w której produkowane jest na skalę komercyjną AQUAVI® Met-Met, innowacyjny dodatek paszowy do hodowli skorupiaków i krewetek w akwakulturze – dopowiada Emmanuel Auer z Evonik Industries.

Antwerpia stanowi ponadto europejskie centrum produkcji tworzyw sztucznych oraz ich przeładunku i dystrybucji. Każdego roku miliony ton granulatu trafiają przez port do innych węzłów dystrybucyjnych w Europie. W porcie przez lata rozwinęła się odrębna od produkcji działalność usługowa, skupiona wyłącznie na przeładunku, przechowywaniu i przepakowywaniu granulatów tworzyw sztucznych. Ponadto funkcjonujące tam przedsiębiorstwa usługowe oferują kontrolę jakości tworzyw, zarządzanie zapasami, a nawet usługi specjalistyczne, jak mieszanie czy sortowanie optyczne.

Centrum dystrybucyjne

Zgromadzony w porcie granulat magazynowany jest w workach na paletach, w oktabinach, w big bagach lub luzem w silosach. W porcie stoi ponad 1,3 tys. silosów o łącznej pojemności 680 tys. m³ , z czego ponad 430 tys. m³ jest dostępne dla stron trzecich.

- Po rozważeniu różnych opcji w Europie i w Stanach Zjednoczonych, to Antwerpia okazała się dla nas idealną lokalizacją na inwestycję. Pozytywne warunki inwestycyjne i sprawna polityka przemysłowa rządu Flandrii z pewnością były kluczem do naszego procesu decyzyjnego. Co więcej, zalety Antwerpii, jako największego zintegrowanego klastra chemicznego w Europie oznaczają, że tamtejszy port zapewnia doskonałą logistykę dla towarów przychodzących i wychodzących. Jest po prostu doskonałą lokalizacją do transportu na cały świat. Posiada również bardzo dobrze wykształconą i doświadczoną kadrę, z której udało nam się szybko zbudować światowej klasy zespół. Fakt, że mogliśmy ustanowić silną integrację surowców przy krótkich liniach dostaw z głównymi firmami zlokalizowanymi w porcie również odegrał rolę w naszej decyzji inwestycyjnej – komentuje Marc Lebel, prezes FRX Polymers, która już od 11 lat prowadzi w Antwerpii produkcję niezawierających halogenów polifosfonianowych tworzyw sztucznych zmniejszających palność.

Port w Antwerpii oferuje bezpośrednie połączenia do 1,3 tys. innych portów i lądowych destynacji na całym świecie. W przypadku Polski obsługiwanych jest siedem tras przewozowych: dwie droga morską do portów w Gdyni i w Gdańsku oraz pięć drogą lądową do Kolbuszowej, Kutna, Gliwic, Brzegu Dolnego i Poznania. Najwięcej połączeń wychodzi z Antwerpii i przychodzi do niej z Niemiec – 38 tras, z Holandii – 28, z Francji – 22, z Belgii – 19, ze Stanów Zjednoczonych – 18, z Włoch – 13, ze Szwecji i Hiszpanii po 11, z Turcji i Brazylii po osiem.

Świetne skomunikowanie z resztą kontynentu

Zajmowanie roli niekwestionowanego centrum dystrybucyjnego dla europejskiej chemii zawdzięcza zatem port świetnej łączności z destynacjami zamorskimi i zapleczem europejskim, a także strategicznemu położeniu w pobliżu głównych europejskich ośrodków produkcyjno-konsumpcyjnych. Antwerpię wyróżnia fakt, że ma się stamtąd do dyspozycji bardzo gęstą, multimodalną sieć drogową, kolejową, barkową i krótkomorską, tak aby obsługiwać klientów końcowych. Zwłaszcza w dobie dbania o zrównoważony rozwój zyskuje to na uwadze. Transport kolejowy jest szybki i wolny od korków oraz doskonale nadaje się do transportu towarów niebezpiecznych. Jeden pociąg usuwa z dróg średnio 45 ciężarówek. Transport kolejowy zużywa sześć razy mniej energii niż drogowy transport towarowy i emituje dziewięć razy mniej CO₂ . Autostrady łączą Antwerpię z resztą Belgii, Holandii, Niemiec, Francji i całej Europy. Port, dzięki swojemu centralnemu położeniu w delcie Skaldy, Mozy i Renu, jest połączony z paneuropejską siecią śródlądowych dróg wodnych. Wszystkich sześć tamtejszych głębokomorskich terminali kontenerowych jest połączonych z europejskim systemem kolejowym.

Jednocześnie też Port Antwerpia-Brugia jest właścicielem i kontroluje 720 km rurociągów, z których 90% obsługuje przemysł chemiczny i petrochemiczny oraz jego zaplecze. Na terenie portu znajduje się natomiast ponad 1000 km rurociągów, zarządzanych zarówno przez firmy prywatne, jak i sam port. To kolejna zaleta transportowa, choć tym razem odnosząca się do innej formy przesyłu chemikaliów.

Europejska sieć rurociągów, przebiegających przez Antwerpię jest następująca: RAPL – Rurociąg Rotterdam – Antwerpia (ropa naftowa); CEPS – europejska sieć paliw do silników odrzutowych, łącząca wszystkie główne europejskie lotniska; PALL – rurociąg do kondensatu i benzyny ciężkiej z Antwerpii do Geleen w Holandii; ARG – europejska sieć rurociągów etylenu do Holandii i Niemiec; wiele połączeń rurociągowych dla propylenu; rurociągi transportujące gazy przemysłowe, m.in. wodór, azot, tlen; rurociągi dla węglowodorów ciekłych.

Rozbudowa portu jest możliwa

Zapytaliśmy władze portu w Antwerpii, co z ich własnego punktu widzenia najbardziej wyróżnia to miejsce.

– Jesteśmy europejskim punktem kompleksowej sprzedaży pakowanych chemikaliów. Aby wyróżnić się na tle konkurencji na rynku światowym, przedsiębiorstwa muszą mieć możliwość korzystania ze zrównoważonego, elastycznego, wydajnego i innowacyjnego łańcucha dostaw, w którym wszystkie ogniwa odgrywają skuteczną rolę. Port Antwerpia-Brugia jest kluczowym ogniwem tego łańcucha. Dobry dostęp do morza, gęsta sieć połączeń w głębi lądu i dogodne położenie geograficzne to początek naszych atutów. Dzięki swojej wyjątkowej pozycji w sercu europejskiego przemysłu rafineryjnego i chemicznego, nasz port oferuje ciągłość i zrównoważone innowacje w świecie ciągłych zmian. Światowej klasy obiekty logistyczne i magazynowe charakteryzują się niezrównaną doskonałością operacyjną i skupieniem na kliencie – brzmi odpowiedź biura prasowego Port of Antwerp.

W korespondencji czytamy ponadto, że oprócz produkcji i magazynowania, wyspecjalizowani dostawcy usług logistycznych oferują cały szereg działań o wartości dodanej. Wymienić tutaj można dbanie o rozbijanie ładunków masowych i przenoszenie ładunków skonteneryzowanych na linie rozlewnicze wszystkich możliwych formatów i rozmiarów, takich jak beczki, worki, big bagi, IBC, silosy i ciężarówki silosowe. To także zapewnianie wartości dodanej poprzez mieszanie, produkcję z materiałów powierzonych, mielenie, jak i dodatkowo dbanie o zarządzanie zapasami u klienta. Co więcej, jest to także dbanie o organizację transportu i dystrybucji, a także oferowanie magazynowania chemikaliów w specjalnych warunkach chłodniczych, grzewczych i w kontrolowanej temperaturze.

– Połączenie procedur i procesów zorientowanych na klienta, produktywności i wiedzy specjalistycznej sprawia, że Port AntwerpiaBrugia jest szybkim i niezawodnym ogniwem w łańcuchach dostaw. Można stąd dotrzeć do 60% europejskiej siły nabywczej zlokalizowanej w promieniu 500 km. Platforma w Antwerpii to idealny węzeł przeładunkowy dla chemikaliów z bezpośrednimi usługami do 1300 portów na całym świecie w Ameryce Północnej, Ameryce Południowej, Afryce Zachodniej i wybraną lokalizacją na rynku europejskim. Statki typu Ultra-Large Container Ships zawijają do naszego portu codziennie, w zapewnionym oknie pływowym. Regularnie obsługiwane są kontenerowce o ładowności powyżej 22 000 TEU. Dostawcy usług logistycznych w porcie Antwerpia-Brugia znają się na swojej pracy, jak nikt inny, oferując bezpieczne, wysoce produktywne, elastyczne i zrównoważone rozwiązania dla każdego produktu chemicznego. Integracja z klastrem chemicznym oznacza, że dostawcy usług logistycznych mogą proaktywnie podejść do potrzeb przyszłości, m.in. obsługując przewóz takich wyrobów, jak chemikalia wysokowartościowe, proszki, żywice, materiały dla nauk przyrodniczych, nawozy i produkty farmaceutyczne – dopowiadają przedstawiciele biura prasowego Port of Antwerp.

W tym miejscu pojawia się pytanie, czy Antwerpia ma jeszcze miejsce na dalsze inwestycje przemysłowe? Odpowiedź jest twierdząca. Jak się dowiedzieliśmy, wciąż istnieją możliwości lokalizacji zarówno w prawobrzeżnej, jak i lewobrzeżnej części portu, z wieloma możliwościami synergii (integracja produkcji, energii i/lub usług). W grę wchodzić może także zoptymalizowane dzielenie się kosztami i usługami. Wreszcie w całym porcie znajdują się tereny o łącznej powierzchni 1000 hektarów (tereny zupełnie puste i tereny zdegradowane), dostępne pod przyszły rozwój sektora rafineryjnego i chemicznego.

CAŁA TREŚĆ DOSTĘPNA W "Chemia i Biznes" nr 5/2024

"Chemia i Biznes” to dwumiesięcznik biznesowo-gospodarczy, stworzony z myślą o firmach poszukujących rzetelnej, aktualnej i profesjonalnie przygotowanej informacji na temat rynku chemicznego i sektorów powiązanych.

przemysł chemicznyPort w Antwerpiitransport