Porozumienie UE-Mercosur: szanse i wyzwania dla krajów bałtyckich

• Strona główna
• Artykuły
• Porozumienie UE-Mercosur: szanse i wyzwania dla krajów bałtyckich

2025-09-08

Porozumienie UE-Mercosur budzi wśród rolników w Polsce i na Litwie obawy o napływ taniego zboża z Ameryki Południowej, które może pogłębić problem spadających cen. Litewscy rolnicy wskazują na rosyjskie zboże, które już obniżyło ceny o jedną trzecią, a polscy producenci krytykują import ukraińskiego zboża, niespełniającego unijnych standardów. Łotwa wprowadziła zakaz importu rosyjskiego zboża, jednak Litwa nadal nie podjęła podobnych kroków.

Mimo to umowa otwiera drzwi do nowych rynków zbytu. Brazylia, zależna od importu zboża, może stać się kluczowym odbiorcą wysokiej jakości pszenicy z Litwy i Polski. Litwa, eksportując ponad dwie trzecie swojej produkcji zbożowej, rozwija handel z Afryką i Ameryką Południową, wykorzystując nowoczesną infrastrukturę logistyczną. Eksperci BSF przewidują, że porozumienie wzmocni pozycję krajów bałtyckich na globalnym rynku zbożowym.

Kluczowym wyzwaniem dla regionu jest zależność od rosyjskiego amoniaku, szczególnie na Litwie, gdzie stanowi on ponad 90% importu tego surowca (157,3 mln euro od 2022 do pierwszego kwartału 2025 r.). Eksport rosyjskich nawozów do UE wzrósł w 2024 roku o 43%, co zagraża bezpieczeństwu żywnościowemu zarówno w regionie, jak i w krajach Mercosur, gdzie Rosja dostarcza ponad 30% nawozów. Litewska firma Achema, główny odbiorca rosyjskiego amoniaku, twierdzi, że brak terminali uniemożliwia import z innych źródeł, choć dostępne są terminale w Ventspils, Sillamäe, Polsce i Finlandii.

Porozumienie UE-Mercosur może ułatwić dostęp do „czystego” amoniaku z Ameryki Łacińskiej, np. z Brazylii, która od 2026 roku będzie dostarczać Holandii 2,2 mln ton rocznie, czy z Paragwaju, oferującego amonowy azotan wapnia (CAN). To szansa na uniezależnienie się od rosyjskich dostaw i zwiększenie bezpieczeństwa sektora nawozowego.

Think Tank informuje, że litewski parlament rozważał krajowe sankcje na import z Rosji i Białorusi, ale nie wprowadzono zakazu. Podkreśla, że kontynuacja importu rosyjskich surowców podkopuje bezpieczeństwo regionu. Porozumienie UE-Mercosur może stać się impulsem do dywersyfikacji źródeł zaopatrzenia, wspierając strategiczną autonomię krajów bałtyckich.

W ocenie BSF, Porozumienie UE-Mercosur to zarówno wyzwanie, jak i szansa dla krajów bałtyckich. Choć rolnicy obawiają się konkurencji, otwarcie rynków Ameryki Południowej może zwiększyć eksport pszenicy i poprawić pozycję regionu na globalnym rynku. Kluczowe będzie jednak skuteczne zarządzanie zależnościami od rosyjskich surowców i wykorzystanie nowych możliwości w sektorze nawozowym.

nawozyprawo