Popularne zioła z rodziny jasnotowatych w kosmetykach

• Strona główna
• Artykuły
• Popularne zioła z rodziny jasnotowatych w kosmetykach

2025-02-13  / Autor: Małgorzata Kikowska, Anastasia Aliesa Hermosaningtyas; Pracownia Biologii Farmaceutycznej i Biotechnologii, Katedra i Zakład Kosmetologii Praktycznej i Profilaktyki Chorób Skóry, Collegium Pharmaceuticum, Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu

Mięta (Mentha)

Mentha piperita L. (mięta pieprzowa) uważana jest za jedno z najważniejszych źródeł substancji biologicznie czynnych dla przemysłu spożywczego, kosmetycznego i farmaceutycznego. M. piperita, mięta hybrydowa, odmiana międzygatunkowa mięty nadwodnej (M. aquatica L.) i mięty zielonej (M. spicata L.) jest jedną z najczęściej spożywanych jednoskładnikowych ziołowych herbat. Bylina ta hodowana jest głównie do celów leczniczych i produkcji olejku eterycznego. Głównym odbiorcą mentolu (składnika olejku) jest przemysł farmaceutyczny - wchodzi w skład leków żołądkowych, przeciwprzeziębieniowych i stomatologicznych. Koncerny tytoniowe wykorzystują mentol do aromatyzowania mentolowych papierosów. Ekstrakty z liści (Menthae piperitae folium), ziela (Menthae piperitae herba) i olejek eteryczny (Menthae piperitae aetheroleum) mają różne działanie biologiczne, m.in. przeciwutleniające, przeciwdrobnoustrojowe, przeciwwirusowe, biopestycydowe, przeciwnowotworowe, przeciwalergiczne, przeciwzapalne, przeciwnadciśnieniowe. Terpenoidy i fenole, w tym flawonoidy, garbniki i kwasy fenolowe, odpowiadają za tradycyjne właściwości farmakologiczne i upiększające ekstraktów z mięty. Olejek miętowy jest najpopularniejszym produktem naturalnym i jednym z najczęściej produkowanych i sprzedawanych olejków eterycznych na całym świecie. Szacuje się, że około 55% produkowanego olejku eterycznego otrzymywanego z mięty pieprzowej jest wykorzystywane do produkcji gumy do żucia, a dalsze 34% past do zębów oraz innych produktów do pielęgnacji jamy ustnej.

Specyficzny zapach i smak roślin z rodzaju Mentha wykorzystywano w celu maskowania nieprzyjemnego smaku produktów leczniczych na długo przed pojawieniem się technologii farmaceutycznej.

Olejek eteryczny jest bezbarwną, jasnożółtą lub zielonkawą cieczą o charakterystycznym świeżym zapachu i smaku. Ma właściwości odkażające, rozkurczowe i uspokajające. Olejek miętowy jest ceniony w aromaterapii, wykorzystywany w stanach przewlekłego zmęczenia i stresu. Stosowany w bólach głowy, bólach menstruacyjnych, bólach mięśni i reumatycznych, dolegliwościach żołądkowych, w przeziębieniu, bólu gardła i kaszlu. Głównymi składnikami olejku eterycznego są mentol, menton, octan metylu i mentofuran. Olejek miętowy stosuje się w stężeniu < lub = 3% w preparatach spłukiwanych i < lub = 0,2% w preparatach niespłukiwanych. W ostrych badaniach doustnych olejek miętowy wykazał minimalną toksyczność. Z zastrzeżeniem, że stężenie pulegonu nie powinno przekraczać 1%, stwierdzono, że olejek, ekstrakt, liście, woda Mentha piperita są bezpieczne dla zastosowań w preparatach kosmetycznych.  Olejek miętowy stosowany jest w kosmetykach o działaniu oczyszczającym oraz łagodzącym. W preparatach przeznaczonych do pielęgnacji cery problematycznej (tłustej oraz trądzikowej), używa się olejku ze względu na jeden z głównych składników mentolu, który kontroluje wydzielanie sebum. Mentol, nadający uczucie świeżości i chłodu poprzez pobudzanie receptorów zimna na skórze, działa znieczulająco, ściągająco i ujędrniająco - stosowany jest w preparatach ujędrniających i antycellulitowych. Rozjaśnia cerę i przywraca jej naturalny koloryt. Olejek działający kojąco i chłodząco na skórę stosowany jest w formulacjach łagodzących podrażnienia skóry po opalaniu, goleniu i depilacji. W pielęgnacji włosów mięta wchodzi w skład szamponów o działaniu przeciwłupieżowym ze względu na stymulację przepływu krwi skóry głowy oraz w kosmetykach na porost włosów. Olejek rekomendowany jest na spierzchnięte wargi, zmiękczając i wygładzając skórę ust. Jest stosowany w preparatach do pielęgnacji stóp mających na celu odświeżenie lub niwelowanie nieprzyjemnego zapachu stóp. Wodnoalkoholowe i inne ekstrakty M. piperita zawierają flawonoidy z różnych grup (np. epikatechina, rutyna, kwercetyna, naringenina, kemferol, hesperydyna, luteolina, apigenina itp.) oraz kwasy fenolowe, w tym kwas kawowy, kwas rozmarynowy, triterpenoidy (kwas ursolowy). Ich ilość w ekstraktach zależy przede wszystkim od rozpuszczalnika wybranego do ekstrakcji.

CAŁA TREŚĆ DOSTĘPNA W "Kosmetyki i Detergenty" nr 4/2024

"Kosmetyki i Detergenty" to kwartalnik biznesowo-informacyjny z zakresu przemysłu kosmetycznego i środków czystości.

przemysł kosmetycznykosmetykirodzina jasnotowatychmiętamelisazioła