Polska musi podwoić dotychczasowe poziomy recyklingu odpadów

• Strona główna
• Artykuły
• Polska musi podwoić dotychczasowe poziomy recyklingu odpadów

2023-12-13

Do 2035 roku powinniśmy osiągać 65% poziom recyklingu odpadów komunalnych. Nie będzie to możliwe przy dotychczas stosowanych strategiach, takich jak rozszerzanie zasięgu lub ukierunkowywaniu się na materiały łatwo poddające się przetwarzaniu. System musi ulec zmianom, usprawnieniom, a ich propozycje można poznać w raporcie Eunomia „Modelowanie holistycznego gospodarowania odpadami w Polsce”, który przedstawia dwa potencjalne scenariusze działań. Różnią się one między sobą wyłącznie zbiórką opakowań z tworzyw sztucznych i metali (zwanych zbiorczo „LPF”). Pierwszy z nich zakłada kontynuację selektywnej zbiórki LPF, natomiast drugi włącza je do strumienia odpadów zmieszanych, które następnie są sortowane w celu recyklingu. Niemniej, oba scenariusze prowadzą do wyznaczonego celu, czyli około 65 poziomu recyklingu w Polsce.

Raport Eunomii pokazuje, że tak znaczny wzrost poziomu recyklingu, czyli o 100% w stosunku do obecnie osiąganych poziomów, można osiągnąć poprzez:

• bardziej intensywną zbiórkę odpadów organicznych,
• inwestycje w nowe i zmodernizowane sortownie, aby poprawić efektywność sortowania odpadów zmieszanych i frakcji materiałowych zebranych selektywnie,
• wprowadzenie systemu kaucyjnego na opakowania po napojach.

– Pierwszy, ważny punkt we wdrażaniu bardziej kompleksowej gospodarki odpadami w Polsce to zintensyfikowana zbiórka odpadów organicznych, czyli bioodpadów. A ją możemy wesprzeć częstszymi odbiorami, regularnymi kontrolami zawartości kontenerów i worków, a także kampaniami edukacyjnymi do konsumentów. Z doświadczenia innych krajów wiemy, że na lepsze efekty zbiórki może wpłynąć nawet kolor worka, przykładowo przezroczysta torba na odpady organiczne. A zintensyfikowana zbiórka w konsekwencji prowadzi do rozbudowy obecnych sieci instalacji komunalnych i modernizacji części istniejących już sortowni, które mogłyby objąć szerszy zakres sortowanych strumieni surowców. Dobrym tego przykładem jest chociażby Zakład Utylizacyjny w Gdańsku, który już przygotowuje się do osiągania wyższych poziomów recyklingu – mówi Anna Sapota, wiceprezes ds. public affairs dla Europy Północno-Wschodniej w Grupie TOMRA.

W przypadku systemu kaucyjnego, model proponowany przez Eunomię jest inny niż ten przyjęty obecnie przez polskiego ustawodawcę. Zakłada on szerszy zakres materiałowy obejmujący butelki szklane (do 1,5 litra), puszki metalowe (do 1 litra), butelki PET (do 3 litrów), jednego operatora działającego non-for-profit, który finansuje system środkami uzyskanymi z nieodebranych kaucji, wartości sprzedanego surowca i opłat producenckich. Jednak niezależnie od przyjętego modelu, wprowadzenie systemu kaucyjnego co najmniej dla butelek po napojach z tworzyw sztucznych i puszek napojowych, stanowi ważny element docelowego systemu gospodarowania odpadami w Polsce.

Pod względem kosztów, scenariusze zaproponowane przez Eunomia zakładają inwestycje, które są o około 20% droższe od istniejącego już modelu gospodarowania odpadami w Polsce. Jednak biorąc pod uwagę stosunkowo krótki czas, czyli 12 najbliższych lat, obecny system nie będzie w stanie przynieść oczekiwanych efektów. Konieczne są zmiany, które doprowadzą Polskę do osiągnięcia wyznaczonych przez UE poziomów recyklingu, a tym samym stworzą znacznie wydajniejszą i efektywniejszą środowiskowo gospodarkę odpadami i odzyskiwanymi surowcami. 

Tomraprzemysł opakowaniowyodpadyrecykling