Polihalit - naturalny wieloskładnikowy nawóz przyszłości?

• Strona główna
• Artykuły
• Polihalit - naturalny wieloskładnikowy nawóz przyszłości?

2026-07-10

W kontekście rosnącego zapotrzebowania na zrównoważone nawozy, polihalit zyskuje status jednego z najbardziej perspektywicznych surowców w przemyśle nawozowym. Naturalny minerał, zawierający cztery kluczowe składniki odżywcze dla roślin, może stać się ważnym elementem dywersyfikacji źródeł potasu i siarki, szczególnie w Europie.

Polihalit to ewaporatowy minerał powstający w wyniku parowania morskiej wody setki milionów lat temu. Zawiera w formie siarczanowej potas (ok. 14% K₂O), siarkę (ok. 48% SO₃), magnez (ok. 6% MgO) oraz wapń (ok. 17% CaO). Dzięki naturalnemu pochodzeniu i minimalnej obróbce (głównie mechanicznej) charakteryzuje się bardzo niskim śladem węglowym - jednym z najniższych wśród nawozów dostępnych na rynku.

Główną przewagą polihalitu nad tradycyjnymi nawozami, takimi jak chlorek potasu jest niska zawartość chlorków i niski indeks soli. Dzięki temu jest bezpieczny dla upraw wrażliwych na chlorki: owoców, warzyw, roślin oleistych, ziemniaków czy tytoniu. Działa jako nawóz o powolnym uwalnianiu składników, co lepiej synchronizuje się z zapotrzebowaniem roślin w ciągu sezonu wegetacyjnego i zmniejsza straty poprzez wymywanie.

Badania terenowe na ogromną skalę potwierdzają korzyści agronomiczne. Metaanaliza ponad 920 prób polowych z 47 upraw w 33 krajach wykazała, że programy nawozowe oparte na polihalicie zwiększają plony średnio o 3-5% w porównaniu do standardowych nawozów NPK, a w przypadku upraw reagujących na potas lub siarkę nawet o 4,8-12%. Obserwowano również poprawę jakości plonów (wyższa zawartość cukrów, witamin, białka) oraz lepszą efektywność wykorzystania nawozów.

Polihalit dostarcza jednocześnie czterech makroskładników w jednym granulacie, co pozwala zmniejszyć liczbę przejazdów maszyn po polu, obniżyć koszty logistyczne i ograniczyć ugniatanie gleby. Dodatek wapnia poprawia strukturę gleby, a siarka - coraz częściej deficytowa w glebach europejskich - wspiera syntezę białek i odporność roślin.

W dobie zmian klimatu, degradacji gleb i presji na redukcję emisji oraz zużycia nawozów, polihalit wpisuje się zatem w trendy zrównoważonego rolnictwa. Jest dopuszczony do stosowania w rolnictwie ekologicznym. Jego niski wpływ na zasolenie gleby i neutralne pH czynią go narzędziem do rekultywacji gleb zdegradowanych.

Obecnie polihalit jest wydobywany komercyjnie głównie w jednej kopalni na świecie (Boulby w Wielkiej Brytanii, ICL). Duże nadzieje wiąże się z projektem Woodsmith (Anglo American), który może znacząco zwiększyć podaż. Potencjalne nowe źródła, w tym rozważane przez KGHM złoże Mieroszyno w Polsce, mogłyby wzmocnić niezależność surowcową Europy i Polski w zakresie nawozów strategicznych.

Na pewno jednak polihalit nie zastąpi całkowicie tradycyjnych nawozów jednoskładnikowych, ale doskonale sprawdzi się jako komponent mieszanek lub uzupełnienie programów nawozowych, szczególnie tam, gdzie występuje niedobór siarki i magnezu.

Do największych barier należą wciąż ograniczona podaż i wyższa cena w porównaniu do prostych nawozów potasowych. Rozwój projektów wydobywczych wymaga wieloletnich inwestycji i uzyskania akceptacji społecznej oraz decyzji środowiskowych, stąd projekt KGHM na  Pomorzu rozłożony jest na co najmniej sześć lat.

polihalitnawozy