2021-11-04 / Autor: Katarzyna Kurzepa, Jolanta Janiszewska, Dorota Szczęsna, Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Chemii Przemysłowej imienia Profesora Ignacego Mościckiego
Skóra wrażliwa definiowana jest przez dermatologów jako skóra o obniżonej tolerancji na częste lub długotrwałe stosowanie produktów i substancji zewnętrznych (np. kosmetyków), objawiające się podrażnieniami (rumień, nadmierne złuszczanie) oraz subiektywnymi odczuciami (świąd, pieczenie, napięcie skóry). Przyjęło się określać skórę wrażliwą jako reagującą stanem zapalnym o różnym nasileniu na czynniki, które w przypadku skóry normalnej nie powodują zmian.
W ostatnich latach problem skóry wrażliwej występuje nie tylko u osób z atopowym zapaleniem skóry, ale także w populacji ogólnej. U osób deklarujących nadwrażliwość skórną, bariera naskórkowa najczęściej funkcjonuje gorzej niż u osób z cerą normalną. Może też występować upośledzenie mechanizmów odpornościowych organizmu. Podrażnienie u tych osób może pojawić się na skutek kontaktu z substancjami, które nie są powszechnie uznawane za drażniące. W tym przypadku zdarza się, że kosmetyk, który pozytywnie przeszedł przedwdrożeniowe procedury oceny bezpieczeństwa nie będzie nadawał się do pielęgnacji skóry wrażliwej i może wywołać niepożądane efekty w postaci reakcji podrażnieniowej.
Skórę noworodków i małych dzieci najczęściej klasyfikuje się jako skórę szczególnie delikatną. Jest ona cienka, a funkcje barierowe nie są w pełni wykształcone. Różni się ona pod wieloma względami od skóry dorosłych, ponieważ znajduje się w ciągłym stadium dojrzewania i dynamicznych zmian. Poza tym gruczoły łojowe niemowląt produkują mniejszą ilość sebum, czego konsekwencją jest suchość skóry oraz podatność na podrażnienia. Szacuje się, że ok. 60% niemowląt ma skórę suchą. Skóra niemowląt cechuje się również szczególnie dużą nadreaktywnością na czynniki zewnętrzne.
Odpowiedź skóry wrażliwej i delikatnej
Przyczyną zmian naskórka w postaci zaczerwienienia czy wysypki jest wydzielanie przez komórki naskórka mediatorów stanu zapalnego. Do wydzielania mediatorów stanów zapalnych może dochodzić według różnych mechanizmów, których efektem są podrażnienia lub alergia.
• Reakcja podrażnieniowa ma miejsce, kiedy mediatory zostają uwolnione w wyniku chemicznego uszkodzenia błon komórkowych keratynocytów naskórka.
Specyficzną cechą podrażnienia jest to, że substancja drażniąca będzie działała na tkankę u każdego człowieka, a różnice indywidualne we wrażliwości mogą wynikać np. ze stanu bariery ochronnej. Nasilenie zmian z podrażnienia jest najczęściej zależne od stężenia czynnika drażniącego. Przebieg stanów zapalnych z podrażnienia jest związany z uszkodzeniem błony komórkowej przez czynnik drażniący. Zostaje zaktywowana fosfolipaza A2, która uwalnia kwas arachidonowy z fosfolipidów błonowych, zaczyna się synteza mediatorów stanów zapalnych z grupy leukotrienów i prostanoidów. Szlak ten nazywany jest "kaskadą kwasu arachidonowego".

"Chemia i Biznes. Rynek Kosmetyczny i Chemii Gospodarczej" to kwartalnik biznesowo-informacyjny z zakresu przemysłu kosmetycznego i środków czystości.
WięcejSklep
Książka: Surfaktanty i ich zastosowanie w produktach kosmetycznych
95.00 zł
Książka: Atlas Mikrobiologii Kosmetyków
94.00 zł
Książka: Zagęstniki (modyfikatory reologii) w produktach kosmetycznych
78.00 zł
“Chemia i Biznes” nr 3/2026
30.00 zł
"Kosmetyki i Detergenty" nr 2/2026
30.00 zł
Emulsje i inne formy fizykochemiczne produktów kosmetycznych. Wprowadzenie do recepturowania
108.00 zł
WięcejNajnowsze
WięcejNajpopularniejsze
WięcejPolecane
WięcejSonda
Czy w Twojej firmie brakuje specjalistów z branży chemicznej (inżynierowie procesowi, chemicy, automatycy)?
WięcejW obiektywie
Druga edycja Międzynarodowej Konferencji Przemysłu Kosmetycznego potwierdziła potrzebę spotkań branży kosmetycznej
170 osób uczestniczyło w drugiej edycji Międzynarodowej Konferencji Przemysłu Kosmetycznego....
Jubileuszowa edycja Międzynarodowej Konferencji Przemysłu Detergentowego pełna nowości i inspiracji
175 osób uczestniczyło w 15. edycji Międzynarodowej Konferencji Przemysłu Detergentowego, która...
Plastpol w Kielcach miejscem prezentacji maszynowych nowości
15 tysięcy zwiedzających z Europy, Azji i Afryki, 660 wystawców z 36 krajów, setki pracujących...
Paryż stolicą przemysłu kosmetycznego
W Paris Expo Porte de Versailles odbyły się targi in-cosmetics Global 2026 – największe na świecie...