Olej kuchenny: odpad czy surowiec?

• Strona główna
• Artykuły
• Olej kuchenny: odpad czy surowiec?

2025-03-17

Chiny od lat mierzą się z problemem odzyskiwania i ponownej sprzedaży zużytego oleju w gastronomii. Proceder ten polega na pozyskiwaniu tłuszczu z odpadów gastronomicznych, a w skrajnych przypadkach nawet z kanalizacji, po czym jest on oczyszczany i ponownie sprzedawany do użytku spożywczego. Według danych China Food and Drug Administration, jeszcze kilka lat temu nawet 10% oleju używanego w chińskich restauracjach mogło pochodzić z takich źródeł.

Władze Chin podjęły zdecydowane kroki, aby wyeliminować ten proceder. W 2018 roku wprowadzono National Food Safety Standard for Used Cooking Oil (GB 2716-2018), który zobowiązał restauracje do przekazywania UCO wyłącznie licencjonowanym firmom. Dodatkowo wdrożono innowacyjne rozwiązania monitorujące jego obieg:

• Technologia blockchain i RFID – restauracje w największych miastach, takich jak Pekin czy Szanghaj, używają inteligentnych pojemników na UCO, które rejestrują każdą partię oleju i umożliwiają jej śledzenie.
• Aplikacje mobilne do kontroli przepływu UCO – np. „UCO Tracker” pozwala restauracjom zgłaszać ilości zużytego oleju i zamawiać jego odbiór przez autoryzowane firmy.
• Państwowa platforma monitorowania rynku– Shanghai Environmental Energy Exchange wykorzystuje blockchain do transparentnej kontroli przepływu UCO, eliminując ryzyko fałszowania dokumentacji.

– W Chinach około 60% zużytego oleju kuchennego podlega recyklingowi, a kraj dąży do zwiększenia tego wskaźnika do 90% w nadchodzących latach. Znaczna część UCO trafia do sektora transportowego – w Shenzhen aż 70% przetworzonego oleju zasila transport publiczny. Coraz większe znaczenie ma także jego wykorzystanie w przemyśle chemicznym, gdzie znajduje zastosowanie m.in. w produkcji mydeł, smarów i dodatków do tworzyw sztucznych. Planowana produkcja biodiesla na poziomie 5 mln ton rocznie sprawia, że Chiny stają się jednym z kluczowych graczy na globalnym rynku przetwarzania UCO na biopaliwa – komentuje Małgorzata Rdest z firmy EMKA, inicjatorka projektu Olejomaty.

Podczas gdy Chiny walczą z nielegalnym obrotem UCO, inne kraje stawiają na rozwój nowoczesnych technologii recyklingu.

Polska rozwija sieć Olejomatów – nowoczesnych urządzeń umożliwiających mieszkańcom łatwe oddawanie zużytego oleju spożywczego, który następnie podlega recyklingowi i przetwarzaniu na biopaliwa.

- Choć Unia Europejska promuje wykorzystanie UCO w biopaliwach, systemy zbiórki wciąż różnią się między krajami, a w wielu miejscach brakuje odpowiedniej infrastruktury. Niektóre państwa, jak Holandia czy Niemcy, rozwijają efektywne systemy odbioru UCO, ale w innych jego recykling pozostaje wyzwaniem. Polska wdraża kompleksowe rozwiązania zarówno dla gospodarstw domowych, jak i biznesu, które mogą stać się modelem dla innych krajów. W naszym kraju coraz większą rolę odgrywają olejomaty – specjalne urządzenia do zbiórki zużytego oleju spożywczego, dostępne w wybranych lokalizacjach. W Polsce działa już blisko 60 olejomatów, a ich liczba systematycznie rośnie. Umożliwiają one mieszkańcom oddanie UCO w szczelnie zamkniętych plastikowych butelkach, co pozwala uniknąć wylewania oleju do kanalizacji lub wyrzucania go do odpadów zmieszanych. Zebrany olej trafia do dalszego przetwarzania, m.in. na biopaliwa. Dzięki stopniowemu rozwojowi sieci olejomatów oraz współpracy z samorządami, zwiększa się dostępność tej formy zbiórki. Jeśli Polska utrzyma tempo rozwoju systemu zbiórki, może stać się liderem w Europie w tej dziedzinie – informuje Małgorzata Rdest.

Olejomaty to system pozwalający na stworzenie na poziomie gmin, miast oraz innych jednostek organizacyjnych sieci punktów z maszynami, do których lokalna społeczność może oddawać zużyty olej spożywczy (UCO). Projekt ten przynieść ma znaczący wzrost recyklingu i odzysku z odpadów na poziomie samorządowym i ogólnokrajowym. Na system ten składają się specjalne maszyny, ale także innowacyjne butelki, interaktywna aplikacja mobilna, procesy logistyczne, procesy recyklingu i raportowania, a także szeroko zakrojone działania edukacyjne i promocyjne w tym flagowy projekt EMKA Oil – „Olej zdasz, drzewko masz!”.

olejrecyklingEMKA