W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Mogą Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce prywatności Cookies"

Rozumiem i zgadzam się

Odpad czy surowiec w przemyśle? Upcykling produktów ubocznych z owoców i warzyw

2026-04-21 / Autor: Ewa Maciejczyk, Instytut Surowców Naturalnych i Kosmetyków, Politechnika Łódzka

Mówiąc o marnowaniu żywności, większość ludzi wyobraża sobie przepełnione kosze na śmieci w supermarketach lub resztki zeskrobane z talerzy. W rzeczywistości ogromna część problemu pojawia się znacznie wcześniej – na polach uprawnych, w fabrykach i zakładach przetwórczych. W UE owoce i warzywa stanowią grupę żywności najczęściej marnowaną pod względem masy, stanowiąc około jednej czwartej wszystkich marnowanych produktów[1,2] Jednocześnie to właśnie te produkty są pełne związków, którymi chemicy kosmetyczni i naukowcy zajmujący się żywieniem są tak zafascynowani: karotenoidy, flawonoidy, oleje roślinne bogate w nienasycone kwasy tłuszczowe, błonnik i kwasy organiczne. Innymi słowy, marnujemy lub – w najlepszym razie – nie wykorzystujemy w pełni znacznej ilości substancji o realnym potencjale biologicznym.

Polska znajduje się w samym środku tej historii – jest jednym z europejskich liderów w produkcji i przetwórstwie owoców i warzyw. Od dawna jest największym producentem jabłek w UE – regularnie odpowiadając za około jedną trzecią wszystkich zbiorów jabłek w Unii – a także jest ważnym graczem w sektorze jagód, marchwi, buraków i pomidorów.[2] Duży sektor przetwórczy produkuje soki, koncentraty, przeciery, mrożone warzywa i produkty gotowe do spożycia, a wraz z nimi tony produktów ubocznych: wytłoków, skórek, nasion, pestek i obierków.

W tym kontekście upcykling produktów ubocznych w wysokiej jakości składniki wydaje się mniej niszowym eko-trendem, a bardziej logicznym kolejnym krokiem. W kosmetyce „upcyklingowane” oleje roślinne i ekstrakty są obecnie sprzedawane jako przyjazne dla planety substancje aktywne. W przemyśle spożywczym i suplementów diety wytłoki owocowe są coraz częściej wykorzystywane jako źródło błonnika i polifenoli, zamiast być kierowane bezpośrednio do produkcji pasz dla zwierząt lub biogazu.

W niniejszym artykule uwaga skupiona jest na tym, w jaki sposób produkty uboczne przetwórstwa owoców i warzyw mogą być przetwarzane na składniki kosmetyków, suplementów diety i żywności funkcjonalnej – ze szczególnym uwzględnieniem rynku polskiego, w szerszym kontekście – europejskiego. Przeanalizowany zostanie charakter tych produktów ubocznych, ich obecne wykorzystanie, technologie umożliwiające ich wykorzystanie oraz zidentyfikowane zostaną główne bariery i możliwości.

Poprzednia strona 1 2 Następna strona