Mniejsza zmienność, większa dostępność, słabszy popyt na europejski R-PET

• Strona główna
• Artykuły
• Mniejsza zmienność, większa dostępność, słabszy popyt na europejski R-PET

2025-09-11  / Autor: Matt Tudball, ICIS

Oczekiwane spowolnienie popytu po sezonie letnim

Sytuacja w branży jest następująca: Europa boryka się z wyzwaniami związanymi z tańszymi importami płatków i granulatów oraz pierwotnym PET, a regulacje pozostają niejasne, zwłaszcza w przypadku zastosowań w kontakcie z żywnością.

Ta względna stabilność ma się utrzymać do końca roku, o ile nie pojawią się nieprzewidziane wydarzenia. Jednak recyklerzy wciąż zmagają się z wyzwaniami, szczególnie w zakresie popytu ze strony marek oraz konkurencji ze strony tańszych importów i pierwotnego PET.

Dostępność bel surowca wzrosła latem, ponieważ konsumenci zużywali więcej butelek po napojach, co przełożyło się na obniżenie cen bel. Popyt ma również podążać za przedpandemicznymi normami sezonowymi, gdy konsumpcja napojów spada wraz z temperaturami w Europie. Umożliwi to budowanie zapasów bel, płatków i granulatów przed rozpoczęciem sezonu butelkowania w 2026 roku.

Czynniki obniżające popyt 

Europejski rynek stoi przed dwoma głównymi wyzwaniami. Pierwsze to konkurencja ze strony tańszych importów płatków i granulatów spoza UE oraz tańszego pierwotnego PET. Drugie to redukcja wykorzystania zawartości recyklowanej przez niektóre marki i firmy FMCG, które obniżają cele powyżej 25%.

Obecny trend cenowy rozpoczął się w marcu 2024 roku, gdy ceny PET spadły poniżej ceny bezbarwnych płatków w dostawie wolnej w Europie Północno-Zachodniej (NWE), osiągając różnicę 200 euro/tonę we wrześniu. Przy tak dużej różnicy cen wiele firm produkujących arkusze i termoformowanie znacznie ograniczyło użycie R-PET ze względu na oszczędności.

W czerwcu 2025 roku różnica cen wzrosła do ponad 400 euro/tonę, co skłoniło marki napojów do ograniczenia zawartości recyklowanej, a niektóre globalne marki ogłosiły korekty swoich celów zrównoważonego rozwoju.

Ponieważ ceny PET raczej nie wzrosną w tym roku, wśród recyklerów rosną obawy, że więcej marek ograniczy zakupy płatków i granulatów ze względu na koszty – zwłaszcza że żaden kraj UE nie podjął działań w celu egzekwowania obowiązkowego celu 25% zawartości recyklowanej w butelkach PET, obowiązującego od 1 stycznia zgodnie z dyrektywą o jednorazowych tworzywach sztucznych (SUP).

Import płatków i granulatów spożywczych spoza UE dodatkowo zwiększa presję na europejskich producentów, którzy mają trudności z konkurowaniem cenowym z powodu wyższych kosztów produkcji w UE w porównaniu z regionami takimi jak Afryka Północna czy Azja Południowo-Wschodnia. Producenci spoza Europy są przyciągani do UE przez popyt i wysokie marże, inwestując w dostosowanie się do unijnych regulacji. Może to stanowić poważne wyzwanie dla Europy, zwłaszcza w kontekście nadchodzących zmian w dyrektywie Single-Use Plastics.

Europa stoi również przed ryzykiem konsolidacji i zamykania zakładów recyklingowych, ponieważ recyklerzy konkurują z importami i pierwotnym PET w bardzo wrażliwym na koszty środowisku. Wpływ ewentualnych zamknięć na ogólne zdolności produkcyjne R-PET w Europie jest jeszcze nieznany, ale ostatnie doniesienia nie poprawiają nastrojów na rynku.

Regulacje 

Komisja Europejska przyjmie pod koniec 2025 roku nową decyzję wykonawczą, która pozwoli na uwzględnianie recyklatów z odpadów pokonsumenckich z krajów trzecich (spoza UE) w ramach celu 25% Single-Use Plastics.

Jednak importerzy mogą nie spieszyć się z celebracją, ponieważ R-PET przeznaczony do kontaktu z żywnością nadal musi być zgodny z rozporządzeniem (UE) 2022/1616. Wielu europejskich nabywców wymaga certyfikacji stron trzecich, takich jak moduły A1 i/lub A2 RecyClass, dodatkowo do ogólnej certyfikacji.

Rozporządzenie (UE) 2022/1616 zmieniło również proces aplikacji do EFSA. Obecnie wnioskodawcą nie jest recykler, lecz twórca procesu dekontaminacji, a to jego proces otrzymuje pozytywną opinię i autoryzację Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA). Recyklerzy, którzy złożyli wnioski przed przyjęciem rozporządzenia w 2022 roku, zostali ocenieni według starej metodologii. Od połowy 2024 roku recyklerzy nie otrzymują już pozytywnych opinii EFSA publikowanych w dzienniku EFSA i muszą teraz rejestrować się w rejestrze unijnym.

Wymagania dotyczące stosowania R-PET spoza UE w zastosowaniach spożywczych są obecnie skomplikowane i niejasne, a różne teksty prawne są otwarte na interpretacje. Ostatecznie decyzja należy do nabywcy, który po przeprowadzeniu należytej staranności i zweryfikowaniu dokumentacji dostawcy może korzystać z niskich cen od producentów spoza UE, co budzi dalsze obawy wśród europejskich recyklerów.

Czynniki napędzające popyt 

Nie wszystko jednak wygląda ponuro dla europejskiego rynku R-PET – istnieją możliwości wzrostu, zarówno organicznego, jak i poprzez egzekwowanie regulacji.

Dostęp do lepszej jakości surowców wzrośnie w nadchodzących miesiącach i latach, ponieważ coraz więcej krajów wprowadza systemy kaucyjne, zwiększając poziomy zbiórki butelek i zmniejszając zanieczyszczenie. Austriacki system kaucyjny, uruchomiony na początku 2025 roku, generuje coraz większe ilości butelek. Polska, gdzie obecny poziom zbiórki wynosi poniżej 50%, planuje wprowadzić system kaucyjny przed końcem roku, co może zmniejszyć wahania cen bel, w tym ekstremalne skoki z lata 2022 roku.

Kraje UE mogą zacząć egzekwować cele SUP i nakładać kary na marki, które nie spełniają wymagań, co może stymulować popyt na R-PET, choć jak dotąd nie ma oznak takich działań. Niektórzy spekulują, że kraje mogą rozpocząć ten proces na początku 2026 roku, analizując butelki wprowadzone na rynek w 2025 roku i obliczając, gdzie cele nie zostały osiągnięte. W końcu będą musiały złożyć sprawozdanie UE zgodnie z wymogami SUP.

Podatki mogą również zwiększyć popyt na R-PET, jeśli kraje pójdą za przykładem Hiszpanii i Wielkiej Brytanii, wprowadzając podatki zachęcające do stosowania tworzyw z recyklingu. Włochy wielokrotnie odkładały wprowadzenie własnego podatku od plastiku, który ma wejść w życie w lipcu 2026 roku, choć nie jest pewne, czy wpłynie to na popyt w 2025 roku.

W najbliższej przyszłości uwaga skupi się na kosztach bel surowca i oczekiwaniach, że będą one spadać w drugiej połowie roku. Pozwoli to na poprawę marż dla producentów płatków i granulatów, którzy nadal mogą odczuwać presję na obniżanie cen z powodu konkurencji z importami i pierwotnym PET.

To, czy więcej marek napojów zdecyduje się na zmniejszenie zakupów R-PET, może dodatkowo wpłynąć na popyt poza oczekiwanym sezonowym spowolnieniem w trzecim i czwartym kwartale, choć redukcje te prawdopodobnie dotyczyć będą marek z wyższymi celami zawartości recyklowanej, które mogą zbliżyć się do minimalnego poziomu 25% określonego w SUP.

Recyklerzy mogą jednak znaleźć pewne pocieszenie w tym, że jak dotąd rok nie przyniósł nieprzewidzianych niespodzianek i szoków, i mogą oczekiwać bardziej stabilnej drugiej połowy roku, mimo że środowisko pozostaje wymagające.

ICIS,tworzywa sztuczneRPETrecykling