Miks technologii niezbędny do recyklingu tworzyw konstrukcyjnych

2026-09-02

Jak tłumaczą przedstawiciele koncernu BASF, aby skutecznie poddawać recyklingowi szeroką gamę tworzyw sztucznych, konieczna jest mieszanka różnych technologii. W przeciwieństwie do wysokonakładowych tworzyw opakowaniowych, takich jak poliolefiny, tworzywa specjalistyczne wymagają procesów dopasowanych do ich konkretnych właściwości i zastosowań. Dotyczy to m.in. kompoundowanych poliolefin, poliuretanów i poliamidów, czyli materiałów projektowanych do wymagających zastosowań, np. w motoryzacji, gdzie standardowe tworzywa nie zapewniają odpowiedniej wydajności.

W ocenie BASF, osiągnięcie cyrkularności tworzyw pochodzących z heterogenicznych strumieni odpadów wymaga dwóch elementów: skalowalnych procesów sortowania oraz odpowiedniej mieszanki technologii recyklingu. Właściwe podejście zależy zarówno od samego materiału, jak i składu strumienia odpadów.

- Nie istnieje jedna uniwersalna technologia recyklingu tworzyw konstrukcyjnych. Kluczowa jest inteligentna mieszanka komplementarnych technologii dostosowanych do konkretnych strumieni odpadów. Celem jest produkcja wysokiej jakości materiałów z recyklingu i zamknięcie obiegu tworzyw konstrukcyjnych - podkreśla Bernhard von Vacano, szef programu badawczego Plastics Circularity w BASF.

Najbardziej rozpowszechniony jest recykling mechaniczny: tworzywa są sortowane, rozdrabniane i topione. Proces jest energooszczędny, ale nie nadaje się do wszystkich rodzajów plastiku i wymaga czystych, jednorodnych strumieni odpadów. Najlepiej sprawdza się przy odpadach opakowaniowych o dużych wolumenach stosunkowo czystych polimerów i ograniczonej ilości dodatków. Wymagania jakościowe i higieniczne mogą jednak ograniczać zastosowanie materiałów z recyklingu mechanicznego w nowych produktach opakowaniowych. W przypadku tworzyw do wymagających zastosowań technicznych możliwości są ograniczone - odpowiednie strumienie odpadów są rzadkie, a produkty często zawierają złożone kompozycje polimerów.

Recykling rozpuszczalnikowy nadaje się do bardziej złożonych odpadów. Rozpuszczalnik selektywnie rozpuszcza, oddziela i oczyszcza jeden rodzaj tworzywa. Przykładowo poliamidy można odzyskać ze złomowanych pojazdów i ponownie wykorzystać do produkcji nowych komponentów.

Kolejną ważną technologią jest depolimeryzacja - tworzywa rozkładane są na monomery, a następnie ponownie składane. Badacze BASF opracowali proces loopamid®, który umożliwia cyrkularny recykling tekstylia-do-tekstyliów poliamidu 6. Odpady tekstylne zamieniane są z powrotem we włókna poliamidowe o jakości porównywalnej z konwencjonalnym poliamidem 6. BASF uruchomił już pierwszą komercyjną instalację produkcyjną loopamid w zakładzie w Caojing w Szanghaju.

Tworzywa z bardzo heterogenicznych strumieni odpadów, które często trafiają do spalarni, można przetwarzać w procesach termochemicznych, takich jak piroliza lub gazyfikacja. Wymagają one znacznych nakładów energii. W pirolizie długie łańcuchy polimerów rozbijane są na krótkie węglowodory (olej pirolityczny), które ponownie służą jako surowiec. Gazyfikacja produkuje gaz syntezowy wykorzystywany jako surowiec chemiczny.

Liczne projekty pilotażowe BASF pokazały, że wiele procesów recyklingu poliuretanów i poliamidów jest technicznie wykonalnych i pozwala przekształcać odpady w surowiec o jakości pierwotnej.

- Zanim technologie te będą mogły zostać wdrożone na skalę przemysłową i uzasadnić duże inwestycje, muszą zostać spełnione dwa kluczowe warunki. Po pierwsze, potrzebujemy skutecznych systemów gospodarowania odpadami, które utrzymują tworzywa w obiegu długoterminowo. Po drugie, decydenci muszą zapewnić jasne i stabilne ramy regulacyjne wspierające recykling - mówi Jens Hamprecht, wiceprezes w dywizji Performance Materials BASF.

BASF tworzywa sztuczne recykling technologia

Podoba Ci się ten artykuł? Udostępnij!

Oddaj swój głos

Ten artykuł nie został jeszcze oceniony.