Limit produkcji tworzyw pierwotnych podniósłby koszty towarów

2026-09-18

International Council of Chemical Associations (ICCA) opublikowało wyniki nowego badania przeprowadzonego przez renomowaną firmę analityczną Oxford Economics. Raport zatytułowany „Evaluating Policy Pathways to End Plastic Pollution” porównuje różne ścieżki polityki mające na celu ograniczenie zanieczyszczenia odpadami tworzyw sztucznych. Główny wniosek jest jednoznaczny: globalny limit produkcji tworzyw sztucznych z surowców pierwotnych byłby znacznie mniej skutecznym i znacznie droższym rozwiązaniem niż ukierunkowane działania na rzecz zbiórki i recyklingu odpadów.

Badanie stanowi drugą fazę analiz realizowanych przez Oxford Economics na zlecenie ICCA. Pierwsza część, opublikowana w 2024 roku pod tytułem „Mapping the Plastics Value Chain”, mapowała globalny łańcuch wartości tworzyw sztucznych i wskazywała na potencjalne konsekwencje ograniczenia produkcji. Nowa analiza idzie o krok dalej i modeluje konkretne scenariusze polityczne i porównuje ich efekty środowiskowe oraz ekonomiczne.

Główne porównanie dotyczy dwóch wariantów. Pierwszy zakłada umiarkowany, globalny limit produkcji plastiku pierwotnego na poziomie 5% (Scenariusz 1). Drugi koncentruje się na wzmocnieniu systemów zbierania odpadów i zachęt do recyklingu w regionach, w których problem niewłaściwie zagospodarowanych odpadów plastikowych jest największy (Scenariusz 2). Oba rozwiązania pozwalają osiągnąć podobny poziom redukcji wycieków plastiku do środowiska. Różnice pojawiają się jednak w pozostałych obszarach.

Według modelu Oxford Economics ukierunkowane polityki recyklingu przyniosłyby wzrost ilości tworzyw z recyklingu o 33,6 miliona ton. Przy limicie produkcji byłoby to jedynie 19,9 miliona ton - różnica wynosi więc około 68% na korzyść podejścia opartego na gospodarce o obiegu zamkniętym. Co równie istotne, ceny tworzyw sztucznych (zarówno pierwotnych, jak i wtórnych) w scenariuszu recyklingowym spadłyby minimalnie - tylko o 0,2%. Limit produkcji natomiast wywindowałby je o 8,5%. Taki wzrost cen miałby bezpośrednie przełożenie na koszty produktów codziennego użytku i najmocniej uderzyłby w gospodarstwa domowe o niższych dochodach.

Różnice widać także w skali wpływu na gospodarkę światową. Limit produkcji spowodowałby spadek globalnego dobrobytu gospodarstw domowych o 128,4 miliarda dolarów oraz obniżenie światowej produkcji o 20,2 miliarda dolarów. W scenariuszu opartym na recyklingu straty w dobrobycie wyniosłyby zaledwie 0,5 miliarda dolarów, a globalna produkcja nawet nieznacznie by wzrosła - o 0,2 miliarda dolarów.

Autorzy raportu podkreślają, że popyt na tworzywa sztuczne jest stosunkowo mało elastyczny. Ograniczenie podaży nie powoduje automatycznego przejścia na inne materiały, lecz przede wszystkim podnosi ceny w całym łańcuchu wartości. Tworzywa pełnią kluczową rolę w wielu zastosowaniach: od opakowań żywności, przez medycynę, po transport, właśnie ze względu na niską masę, trwałość i stosunkowo niski ślad węglowy w porównaniu z wieloma alternatywami. Sztuczne ograniczenie ich dostępności mogłoby więc generować niezamierzone skutki uboczne, w tym wzrost emisji gazów cieplarnianych czy większe straty żywności.

Wnioski z badania mają znaczenie w kontekście trwających negocjacji nad globalnym traktatem w sprawie zanieczyszczenia plastikiem. Oxford Economics wskazuje, że skuteczniejsze jest bezpośrednie adresowanie przyczyn niewłaściwego zagospodarowania odpadów, to jest poprzez inwestycje w infrastrukturę zbierania, recykling i cyrkularność niż stosowanie szerokich, odgórnych limitów produkcji. Takie podejście pozwala osiągnąć cele środowiskowe przy znacznie niższych kosztach społecznych i gospodarczych.

tworzywa sztuczne odpady International Council of Chemical Associations,Oxford Economics

Podoba Ci się ten artykuł? Udostępnij!

Oddaj swój głos

Ten artykuł nie został jeszcze oceniony.