Kwasy i zasady w wyrobach chemii gospodarczej

• Strona główna
• Artykuły
• Kwasy i zasady w wyrobach chemii gospodarczej

2025-04-19  / Autor: Beata W. Domagalska, BeWuDe - Szkolenia i recepturowanie, bwd@bewude.com.pl, www.bewude.com.pl

Teorie opisujące kwasy i zasady zmieniały się na przestrzeni wieków. Według najstarszej teorii Arrheniusa kwasem jest substancja zwiększająca w roztworze wodnym stężenie jonów wodorowych H⁺:

H_nA → nH⁺ + A^n-,

a zasadą substancja zwiększająca stężenie jonów hydroksylowych OH^–:

Me(OH)_n→Meⁿ⁺+nOH^-.

Z czasem rozwój nauki spowodował zmianę w postrzeganiu kwasów i zasad i pozwolił uogólnić definicję w odniesieniu do innych rozpuszczalników niż woda. Według teorii Brønsteda i Lowry’ego, kwasem jest substancja, z której można usunąć proton, a zasadą substancja, która jest zdolna do usunięcia protonu z kwasu. Taka definicja jest bardzo praktyczna w odniesieniu do roztworów wodnych i zgodnie z nią w reakcji:

HCl + H₂O → H₃O⁺ + Cl^–,

kwasami są HCl i H₃O⁺, a zasadami H₂O i Cl^–. Ponieważ w rozcieńczonym roztworze wodnym kwas solny jest zdysocjowany praktycznie w 100%, to można stwierdzić, że jest on silniejszym kwasem niż H₃O⁺, gdyż łatwiej oddaje proton, który nigdy nie występuje samodzielnie, a zawsze jest połączony albo z cząsteczką rozpuszczalnika albo z zasadą. Według kolejnej teorii – Lewisa – zasadą jest donor pary elektronowej, a kwasem jej akceptor. W reakcji:

BF₃ + F^– → BF₄^–,

jon fluorkowy (F^–) jako zasada oddaje parę elektronową cząsteczce akceptora (BF₃), czyli kwasowi. Teoria Lewisa wraz z kolejnymi modelami pozwala na opisywanie i umożliwia przewidywanie struktur połączeń kwasowo-zasadowych.

Wyroby chemii gospodarczej, takie jak szeroko pojęte produkty czyszczące i piorące, to układy pracujące w układach wodnych, więc w niniejszym artykule ograniczono się do klasycznego podejścia do kwasów i zasad.

CAŁA TREŚĆ DOSTĘPNA W "Kosmetyki i Detergenty" nr 1/2025

"Kosmetyki i Detergenty" to kwartalnik biznesowo-informacyjny z zakresu przemysłu kosmetycznego i środków czystości.

chemia gospodarczadetergentyprzemysł detergentowykwasyzasady