Kwas siarkowy korzysta na rozwoju branży nawozowej

• Strona główna
• Artykuły
• Kwas siarkowy korzysta na rozwoju branży nawozowej

2025-06-09  / Autor: Tomasz Darowski

Wielkość rynku

Wielkość rynku kwasu siarkowego szacuje się na 321,05 mln ton w 2024 r. i oczekuje się, że do 2029 r. osiągnie on wartość 387,24 mln ton, co oznacza średnioroczny wzrost na poziomie 3,82% w okresie kolejnych pięciu lat. Pandemia Covid-19 miała umiarkowany wpływ na rynek kwasu siarkowego. Nałożenie blokad w różnych krajach i zakłócenia w dostawach wpłynęły wprawdzie na globalny sektor chemiczny, ponieważ jednak kwas siarkowy jest jedną z podstawowych substancji chemicznych, to jego produkcja nie ucierpiała i w najbliższym czasie nie tylko poziom wytwórczości, ale i popyt mają się utrzymać na stabilnym oraz wysokim poziomie.

W perspektywie krótkoterminowej szczególnie istotnym czynnikiem powinien okazać się wysoki poziom zapotrzebowania na kwas siarkowy płynący z sektora nawozów fosforowych oraz ze strony przemysłu chemicznego i farmaceutycznego. Z drugiej jednak strony, zmiany cen surowców mogą w nadchodzących latach spowolnić rozwój rynku kwasu siarkowego. Rosnące wykorzystanie oleum w medycynie i innych gałęziach przemysłu można postrzegać jako jedną z głównych szans rozwoju rynku.

Na skalę przemysłową kwas siarkowy jest produkowany w konwencjonalnym procesie kontaktowym lub w procesie mokrym. W konwencjonalnym procesie kontaktowym pierwszym krokiem jest spalenie siarki w celu wytworzenia dwutlenku siarki. Dwutlenek siarki jest następnie utleniany do trójtlenku siarki, który jest absorbowany, tworząc oleum. Oleum rozcieńcza się wodą i w ten sposób otrzymuje się stężony kwas siarkowy. W procesie mokrego kwasu siarkowego trójtlenek siarki reaguje z wodą, tworząc kwas siarkowy.

Czynniki wzrostu

Podstawowym trendem na rynku kwasu siarkowego jest jego rosnąca konsumpcja w segmencie nawozów. Dzieje się tak, gdyż kwas siarkowy jest mocnym kwasem mineralnym, składającym się z siarki, wodoru i tlenu. Około połowa światowych dostaw kwasu siarkowego jest wykorzystywana właśnie w rolnictwie. Kwas siarkowy wykorzystuje się do produkcji nawozów fosforowych, takich jak superfosfat wapna i siarczan amonu.

Ponieważ rolnictwo jest podstawą globalnego życia gospodarczego, w związku z czym w nadchodzących latach oczekuje się, że rynek kwasu siarkowego będzie napędzany właśnie rosnącym popytem na nawozy. Również rosnące inwestycje w nawadnianie gleb stworzyły w ostatnich latach powody dla wzrostu popytu na nawozy i pobudziły rynek kwasu siarkowego.

Wśród innych czynników, które będą miały wpływ na rozwój rynku kwasu siarkowego, znaleźć można wzrost jego wykorzystania w przemyśle motoryzacyjnym. Notujemy tutaj bowiem rosnące wykorzystanie omawianego produktu w akumulatorach samochodowych. Kwas siarkowy pełni rolę elektrolitu w akumulatorach samochodowych. Związek ma silne właściwości elektrolityczne i może być stosowany do wytwarzania energii elektrycznej. Według raportów, w samych Stanach Zjednoczonych rocznie wymienia się ponad 100 milionów akumulatorów samochodowych, co przyczynia się do pobudzenia rynku kwasu siarkowego.

Struktura rynku

Aktualnie to region Azji i Pacyfiku zdominował światowy rynek kwasu siarkowego, a największe jego zużycie pochodzi z takich krajów, jak Chiny, Indie i Japonia. Chińska produkcja wynosi ok. 93 mln ton rocznie.

Dla porównania w Europie jest to ok. 20 mln ton rocznie. Zainstalowane w Chinach moce produkcyjne to już obecnie 129 mln t/r. W Europie jest to to poziom ok. 28 mln t/r. Po dalszej rozbudowie mocy produkcyjnych w Państwie Środka, planowanej na najbliższe pięć lat, przewiduje się, że tamtejsza struktura podaży kwasu siarkowego ulegnie istotnym zmianom, obejmującym wzrost eksportu, spadek importu oraz zmiany w przepływie towarów. Chiny są również największym producentem nawozów na świecie. Według Narodowego Biura Statystycznego Chin, wielkość produkcji nawozów azotowych, fosforowych i potasowych w Chinach wynosi 55 mln ton i stale rośnie. Istnieje zatem stała presja wewnętrzna na wzrost konsumpcji kwasu siarkowego. Podobnie chłonnym rynkiem są Indie.

Generalnie jednak światowy rynek kwasu siarkowego jest bardzo rozdrobniony. Pięciu największych graczy to takie koncerny, jak amerykański Mosaic, rosyjski PhosAgro Group of Companies, chiński Jiangxi Copper Grou, chiński Yunnan Copper Co. i niemiecki Aurubis AG.

Aurubis, jako największa europejska firma kwasu siarkowego, produkuje go w zakładach w Hamburgu i w bułgarskim Pirdop. Łączna produkcja sięga 2 mln ton rocznie. W Hamburgu powstaje również oleum o mocy ok. 25% wolnego SO₃ . Kwas siarkowy dostarczany przez Aurubis jest stosowany w prawie wszystkich gałęziach przemysłu. Typowe obszary jego zastosowań obejmują produkcję nawozów i pigmentów oraz ługowanie rud metali.

Ponadto kwas siarkowy wspomnianej firmy jest szeroko stosowany w przemyśle chemicznym, przede wszystkim przy produkcji włókien, kwasu fluorowodorowego, czy też przy suszeniu chlorem. W Europie najważniejszym wydarzeniem w branży ostatnich lat było sfinalizowanie w 2022 r. przez WeylChem International przejęcia INEOS Sulphur Chemicals Spain SLU, wiodącego hiszpańskiego oddziału spółek INEOS zajmującego się chemikaliami siarkowymi. Nabycie spółki oznaczało przejęcie najnowocześniejszego zakładu w Europie o rocznej zdolności produkcyjnej 350 tys. t/r. Kompleks kwasu siarkowego mieści się w Bilbao.

Rok wcześniej Grupa Boliden przedstawiła plan rozbudowy swojej huty cynku Odda w zachodniej Norwegii. Zakład w Oddzie, który po planowanym zwiększeniu mocy o 75% ma mieć zdolność produkcyjną na poziomie 350 tys. ton rocznie, będzie obejmował nową palarnię, nową fabrykę kwasu siarkowego i nowy elektrolizer. Rozbudowie i modernizacji ulegnie także istniejąca instalacja ługowania i oczyszczania oraz infrastruktura odlewni i nabrzeża. Rozruch rozpoczął się pod koniec pierwszego kwartału 2025 r. Jakkolwiek jednak, pomimo inwestycji, moce wytwórcze dla kwasu siarkowego pozostają w odniesieniu do ostatnich lat bardzo stabilne.

W Polsce roczna produkcja kwasu siarkowego w 2023 r. wyniosła 1,2 mln ton i była o 16,5% niższa niż rok wcześniej. Produkcja odbywa się w KGHM w wyniku procesu odsiarczania gazów hutniczych w O/Huta Miedzi Głogów I i II oraz w O/Huta Miedzi Legnica. Roczna produkcja przekracza 450 tys. ton. Producentem kwasu siarkowego jest także m.in. Grupa Azoty, czy ANWIL.

kwas siarkowyprzemysł chemicznynawozy