Konserwanty w kosmetykach a ich potencjalny wpływ na mikroflorę skóry

• Strona główna
• Artykuły
• Konserwanty w kosmetykach a ich potencjalny wpływ na mikroflorę skóry

2023-05-24  / Autor: Agnieszka Procek, www.naskorze.eu, e-mail: agnieszka@naskorze.eu

Jak badać wpływ konserwantów na mikroflorę?

Najprostszym testem, w którym można sprawdzić wpływ konserwantów na mikroflorę skóry, który jest też najczęściej wykorzystywany przez badaczy, jest badanie in vitro. W badaniu tym izoluje się szczepy bakterii, które występują na skórze i pozostawia się je w kontakcie z konserwantem zgodnie z protokołem wyznaczania MIC (minimalnego stężenia hamującego). Takie podejście ma niewątpliwie kilka zalet: brak konieczności angażowania probantów, nieinwazyjność oraz możliwość jego przeprowadzenia praktycznie w każdym laboratorium mikrobiologicznym, gdyż nie wymaga specjalistycznego sprzętu. Wyniki otrzymane z takiego testu utrzymuje się szybko i dość łatwo można je interpretować. Niestety wyniki te nie dają dostatecznej odpowiedzi na pytanie: czy konserwant wpływa na skład mikroflory skóry? Badaniu in vitro można poddać tylko te szczepy, które można hodować w zadanych warunkach laboratoryjnych, a wyników nie można ekstrapolować na całą mikroflorę, gdyż stanowią one jedynie wycinek mikrobiomu. Oczywiście, zachowanie mikroorganizmów w izolowanych warunkach in vitro może różnić się od tego, jakie mogłoby być zaobserwowane w warunkach in vivo, gdzie dochodzi do wzajemnych oddziaływań pomiędzy różnymi gatunkami zasiedlającymi skórę. W warunkach realnego użytkowania także konserwanty nie są samodzielnie i bezpośrednio aplikowane na skórę, występują w otoczeniu pozostałej masy kosmetycznej, a kontakt ze skórą wynosi często kilka – kilkanaście godzin, a nie jak w teście in vitro – 24 godziny. Optymalnie byłoby więc przeprowadzać testy in vivo. W tego typu testy muszą być zaangażowani ochotnicy, którzy przed dłuższy okres czasu będą stosować produkt zawierający (lub nie – grupa kontrolna) badany konserwant, próbki mikroorganizmów powinny być w odpowiedni sposób pobierane i analizowane pod kątem genomu.

Różnorodność alfa i beta

Zagadnienie badania mikrobiomu skóry jest trudne jeszcze z jednego względu – ogromnej różnorodności międzyosobniczej. Praktycznie każdy człowiek posiada swój indywidualny mikrobiom. Aby móc analizować wpływ jakiejś substancji na mikrobiom, nie można o tym zapominać. Z tego powodu mówimy o dwóch rodzajach różnornodności: alfa i beta. Różnorodność alfa to miara liczebności gatunków w konkretnym środowisku, miejscu lub próbce lub inaczej tego, jak równomiernie różne mikroorganizmy są rozłożone w próbce. Do jej obliczeń używa się zwykle Indeksu Shannona (lub Shannon – Wiener), czyli narzędzia statystycznego, które jest pomiarem względnym z wartością niepewności. Im większa niepewność, tym większa wartość indeksu i większa różnorodność (a w domyśle – lepsza kondycja skóry). Z kolei różnorodność beta dotyczy różnych lokalizacji lub próbek i daje możliwość porównywania obszarów lub grup, które były traktowane w różny sposób. W tym celu można posługiwać się odległością, która dzieli wyizolowane z danych miejsc gatunki, na drzewie filogenetycznym.

CAŁA TREŚĆ DOSTĘPNA W "Kosmetyki i Detergenty" nr 1/2023

"Kosmetyki i Detergenty" (wcześniej "Chemia i Biznes. Rynek Kosmetyczny i Chemii Gospodarczej") to kwartalnik biznesowo-informacyjny z zakresu przemysłu kosmetycznego i środków czystości.

przemysł kosmetycznykosmetykimikroflora skórykonserwanty