2023-04-19 / Autor: Jagoda Chudzińska, Agnieszka Feliczak-Guzik, Wydział Chemii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Poznań
Konserwacja produktów kosmetycznych jest bardzo ważnym etapem produkcji. Pozwala na przedłużenie okresu ważności produktu, czyli czasu trwałości kosmetyku podczas jego użytkowania. Według Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego nr 1223/2009, substancje konserwujące to substancje przeznaczone wyłącznie lub głównie do hamowania rozwoju drobnoustrojów w produkcie kosmetycznym. Konserwanty hamują aktywność bakterii, pleśni oraz grzybów, dzięki czemu zapobiegają między innymi zmianom koloru, zapachu czy konsystencji kosmetyku, która wiąże się z aktywnością mikroorganizmów oraz produktów ubocznych i ich działania, które mogą skutkować uczuleniami i podrażnieniami skóry. Powinny one spełniać kilka ważnych kryteriów. Przede wszystkim muszą być nietoksyczne, stabilne i działać na szerokie spektrum drobnoustrojów przy jak najniższych stężeniach. Nie powinny natomiast podrażniać i uczulać, niszczyć naturalnej bariery hydrolipidowej skóry i wpływać na zapach oraz barwę kosmetyku.
Normy prawne
Wszystkie dozwolone do stosowania w produktach kosmetycznych konserwanty oraz ich maksymalne stężenia, które można zastosować, wymienione są w załączniku V Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego nr 1223/2009. Obecnie, lista ta, wraz z jej poprawkami, obejmuje 60 substancji konserwujących dopuszczonych do stosowania w kosmetykach. Jest ona cały czas aktualizowana i zmieniana. Nad bezpieczeństwem poszczególnych substancji chemicznych czuwa Komitet Naukowy ds. Bezpieczeństwa Konsumentów (ang. SCCS), który jest niezależnym organem doradczym Komisji Europejskiej. Dopuszczalne stężenia substancji konserwujących wymienionych w ww. Rozporządzeniu zawierają się w granicach od 0,007% do 2,500%. Stężenia poszczególnych związków konserwujących mogą być różne w zależności od rodzaju kosmetyku, w którym chcemy ich użyć. Dzielimy je wtedy na produkty: spłukiwalne (z ang. risne-off) oraz niespłukiwalne (z ang. leave-on). Kosmetykami spłukiwalnymi są na przykład szampony, żele pod prysznic, mydła w płynie, pasty do zębów czy pianki do golenia. Produktami niespłukiwalnymi są między innymi kremy do twarzy, balsamy do ciała, kremy do rąk, dezodoranty lub produkty promieniochronne.
Istnieje kilka grup produktów, w których konserwanty nie muszą być stosowane, ze względu na bardzo niskie ryzyko ich zepsucia lub tzw. niskie ryzyko mikrobiologiczne, co wiąże się z niską aktywnością wody. W normie PN-EN ISO 29621:2017-04 zostały przedstawione wytyczne dotyczące identyfikacji oraz oceny ryzyka tych produktów. Do kosmetyków o niskim ryzyku zepsucia zaliczane są między innymi: aerozole, czyli kosmetyki szczelnie pakowane, których się nie otwiera, przez co nie istnieje narażenie na przedostanie się do nich drobnoustrojów. Do grupy niskiego ryzyka mikrobiologicznego zaliczają się także kosmetyki jednorazowego użytku, takie jak maseczki w saszetkach, ampułki itp., jeśli były pakowane w sterylnych warunkach. Inną kategorią są kosmetyki o dużej zawartości alkoholu (najczęściej etylowego, n-propanolu lub izopropanolu), który sam w sobie ma właściwości przeciwdrobnoustrojowe. W stężeniu między 10% a 20% alkohol działa bakteriostatycznie. Natomiast w produktach o zawartości alkoholu ≥ 20% wzrost drobnoustrojów jest zahamowany, przez co kosmetyki te nie wymagają badań mikrobiologicznych. Dużą ilość alkoholu stosuje się na przykład przy produkcji perfum i lakierów do włosów.
-81862.jpg)
"Kosmetyki i Detergenty" (wcześniej "Chemia i Biznes. Rynek Kosmetyczny i Chemii Gospodarczej") to kwartalnik biznesowo-informacyjny z zakresu przemysłu kosmetycznego i środków czystości.
WięcejSklep
Książka: Surfaktanty i ich zastosowanie w produktach kosmetycznych
95.00 zł
Książka: Atlas Mikrobiologii Kosmetyków
94.00 zł
Książka: Zagęstniki (modyfikatory reologii) w produktach kosmetycznych
78.00 zł
“Chemia i Biznes” nr 3/2026
30.00 zł
"Kosmetyki i Detergenty" nr 2/2026
30.00 zł
Emulsje i inne formy fizykochemiczne produktów kosmetycznych. Wprowadzenie do recepturowania
108.00 zł
WięcejNajnowsze
WięcejNajpopularniejsze
WięcejPolecane
WięcejSonda
Czy w Twojej firmie brakuje specjalistów z branży chemicznej (inżynierowie procesowi, chemicy, automatycy)?
WięcejW obiektywie
Clean & Care Forum 2026+: dialog kluczem do konkurencyjności
Ponad 130 przedstawicieli przemysłu, administracji, nauki i organizacji branżowych spotkało się w Warszawie...
PCI Days: trzy dni dla przemysłu farmaceutycznego, kosmetycznego oraz suplementów diety
W dniach 16-18 czerwca 2026 roku w EXPO XXI Warszawa odbyła się VII edycja Targów PCI Days -...
Druga edycja Międzynarodowej Konferencji Przemysłu Kosmetycznego potwierdziła potrzebę spotkań branży kosmetycznej
170 osób uczestniczyło w drugiej edycji Międzynarodowej Konferencji Przemysłu Kosmetycznego....
Jubileuszowa edycja Międzynarodowej Konferencji Przemysłu Detergentowego pełna nowości i inspiracji
175 osób uczestniczyło w 15. edycji Międzynarodowej Konferencji Przemysłu Detergentowego, która...