2019-09-05 / Autor: Ewa Kilian-Pięta, Katarzyna Mikołajczyk-Chudzińska, Centrum Dermatologii Symbiosis
Psychologowie, badający znaczenie zapachów i ich wpływ na umysł człowieka, wykazali, że ludzie wybierają zapachy na podstawie dwóch różnych wzorców.
W pierwszym wzorcu o wyborze decydują miłe wspomnienia z dzieciństwa, poczucie bezpieczeństwa, skojarzenia z bliskimi osobami oraz z radosnymi przeżyciami. Według drugiego wzorca wybrany zapach nawiązuje do osobowości i temperamentu danej osoby. Wniosek jest taki, że za pomocą zapachów przenosimy się albo do cennych wydarzeń z przeszłości, albo za ich pomocą przybliżamy się do wymarzonego przez nas samopoczucia. Naukowcy zwrócili też uwagę, że bardzo często szeroko dostępne zapachy, tj. np. pomarańczowy, określane są na podstawie cech reprezentujących idealnego odbiorcę danego zapachu.
Woń pomarańczy, owocu lubianego przez większość osób, może pozytywnie oddziaływać na zmysły. Substancje zapachowe w kosmetykach, poza konserwantami, są jednak najczęściej oskarżane o wywoływanie skórnych reakcji niepożądanych. W badaniach dermatologicznych szacuje się, iż 95% kobiet i 75% mężczyzn ma codzienny kontakt z tymi produktami. Niepożądane reakcje na kosmetyki, oceniane na ok. 10% populacji generalnej, zwykle związane są z ich drażniącym działaniem; reakcje alergiczne są rzadsze.
„Uczuleniu na kosmetyki” są przypisywane różne reakcje organizmu, które zasadniczo różnią się od siebie. Nowy dokument techniczny dotyczący oświadczeń o produktach kosmetycznych (Załącznik III i IV) zawiera wytyczne dotyczące stosowania wspólnych kryteriów ustanowionych na mocy rozporządzenia Komisji (UE) Nr 655/2013 dotyczących oświadczenia: hipoalergiczność i free from. Obejmuje on określenie deklaracji marketingowych odnoszących się do produktów o minimalnym potencjale uczulającym czy braku określonej substancji. W badaniach wykazano, że nie wystarczy ograniczenie potencjalnych alergenów poprzez eliminację zapachu, aby kosmetyk „nie uczulał” lub zastąpienie go naturalnymi składnikami.
W artykule zostaną przedstawione wyniki badań patch test na przykładzie kosmetyków i użytych w tych kosmetykach składników zapachowych. Składniki zapachowe zostały wykorzystane z podziałem na naturalne (INCI: Citrus Aurantium Dulcis Oil – olejek pomarańczy słodkiej) oraz syntetyczne (INCI: Parfum, Cirtal, Limonen, Linalol).
Działania niepożądane
Przed omówieniem metodyki i wyników badań warto jednak usystematyzować rodzaje potencjalnych działań niepożądanych, które mogą być określane mianem „uczulenie” na kosmetyki oraz czynniki, które mogą je determinować, a nie są związane z uczuleniem. Choroby alergiczne uznane zostały za choroby cywilizacyjne XXI w. Wyniki programu ECAP (Epidemiologia Chorób Alergicznych w Polsce) wykazują, że na alergię cierpi nawet 40% Polaków. Najczęściej problem dotyka mieszkańców wielkich miast. Specjaliści zwracają uwagę na fakt, że aż 12% z nas choruje na astmę, która rozwija się w rezultacie nieleczonej lub źle leczonej alergii. Alergiczny nieżyt nosa stwierdzono natomiast u 22-25% osób, a alergie pokarmowe – u 8-14%. Ok. 8-10% pacjentów ma objawy atopowego zapalenia skóry.
Z alergią ściśle związane jest pojęcie atopii, które określa się jako genetycznie uwarunkowaną zdolność organizmu do wzmożonej produkcji swoistych przeciwciał klasy IgE skierowanych przeciw antygenom środowiskowym (alergenom). Atopia oznacza zwiększoną podatność na rozwój alergii (choroby) atopowej. Do grupy chorób atopowych zalicza się tylko niektóre schorzenia związane z udziałem swoistych IgE: astmę oskrzelową, atopowe zapalenie skóry (AZS), alergiczny nieżyt nosa i spojówek oraz niektóre postacie pokrzywek. Z kolei do alergicznych chorób skóry zalicza się m.in. pokrzywkę i wyprysk.
Badania epidemiologiczne oraz długofalowe obserwacje kliniczne wskazują na istnienie określonej sekwencji występowania schorzeń atopowych u danej osoby. Zjawisko to nazwane zostało „marszem alergicznym” i w rozumieniu klinicznym polega na dokonującej się wraz z wiekiem zmienności narządowej (układowej) reakcji organizmu na szkodliwe działanie alergenów. Jako pierwsza w życiu zazwyczaj występuje nadwrażliwość pokarmowa – z pierwotną manifestacją kliniczną ze strony przewodu pokarmowego i/ lub skóry, a następnie wraz z wiekiem chorego ewoluuje w kierunku astmy i alergicznego nieżytu nosa. Często używa się pojęcia tzw. skazy atopowej. Jest to predyspozycja do reakcji alergicznej na różne pokarmy i czynniki pochodzące ze środowiska, która ustępuje zwykle w okresach wczesnego dzieciństwa. Do 10 r.ż. zmiany utrzymują się jedynie u 10% dzieci. Choroba ta może być jednak pierwszą manifestacją kliniczną atopii u dziecka ogólnie skłonnego do alergii. Dane naukowe dowodzą, że około 40% dzieci choruje później na astmę oskrzelową lub alergiczny nieżyt nosa.
CAŁY ARTYKUŁ DOSTĘPNY JEST W NR 2/2019 KWARTALNIKA "CHEMIA I BIZNES. RYNEK KOSMETYCZNY I CHEMII GOSPODARCZEJ". ZAPRASZAMY.
WięcejSklep
“Chemia i Biznes” nr 2/2026
30.00 zł
"Kosmetyki i Detergenty" nr 1/2026
30.00 zł
Emulsje i inne formy fizykochemiczne produktów kosmetycznych. Wprowadzenie do recepturowania
108.00 zł
Bilety - XV Międzynarodowa Konferencja Przemysłu Detergentowego
725.70 zł
Bilety - II Międzynarodowa Konferencja Przemysłu Kosmetycznego
725.70 zł
Bilety - XV Międzynarodowa Konferencja Przemysłu Detergentowego i II Międzynarodowa Konferencja Przemysłu Kosmetycznego
1,328.40 zł
WięcejNajnowsze
WięcejNajpopularniejsze
WięcejPolecane
WięcejSonda
Czy w Twojej firmie brakuje specjalistów z branży chemicznej (inżynierowie procesowi, chemicy, automatycy)?
WięcejW obiektywie
PCHi 2026 pełne nowości
Targi PCHi 2026 (Personal Care and Homecare Ingredients) — największe na świecie wydarzenie poświęcone...
Bolonia gościła specjalistów branży kosmetycznej
Targi Cosmoprof Worldwide Bologna 2026, uznawane za najważniejsze i największe międzynarodowe wydarzenie...
Polski Kongres Klimatyczny: strategie współpracy w zielonej transformacji
Rada Programowa Polskiego Kongresu Klimatycznego, złożona z przedstawicieli administracji rządowej oraz...
Chemika Expo o wodorze
Tematem wiodącym tegorocznej konferencji Chemika Expo, organizowanej w Szczecinie przez Klaster...