Komitety naukowe ECHA poparły unijne ograniczenie PFAS z celowanymi derogacjami

• Strona główna
• Artykuły
• Komitety naukowe ECHA poparły unijne ograniczenie PFAS z celowanymi derogacjami

2026-03-26

Komitet ds. Oceny Ryzyka (RAC) w swojej ostatecznej opinii oraz Komitet ds. Analizy Socio-Ekonomicznej (SEAC) w projekcie opinii poparły unijne ograniczenie produkcji, wprowadzania do obrotu i stosowania PFAS, z możliwością wyjątków dla określonych zastosowań. Komitety podkreśliły jednocześnie konieczność uzupełnienia zakazu o skuteczne środki minimalizujące emisje tych substancji.

Według RAC, substancje PFAS są wysoce trwałe - pozostają w środowisku przez długie lata, przemieszczają się na duże odległości i zanieczyszczają wody gruntowe oraz glebę. Niektóre z nich powodują poważne skutki zdrowotne, w tym raka i zaburzenia rozrodcze. Komitet ocenił, że obecne regulacje nie są wystarczające do opanowania emisji, dlatego konieczne jest wprowadzenie dalszych, unijnych środków zaradczych.

Jeśli decydenci zatwierdzą derogacje dla wybranych zastosowań, RAC zaleca wdrożenie rygorystycznych planów zarządzania PFAS na poziomie zakładów produkcyjnych i przemysłowych użytkowników. Chodzi m.in. o monitorowanie emisji, komunikację w łańcuchu dostaw, wyraźne oznakowanie dla konsumentów oraz instrukcje bezpiecznego użytkowania i utylizacji. Komitet wzywa także do raportowania emisji PFAS z instalacji produkcyjnych i przemysłowych bezpośrednio do ECHA.

Ostateczna opinia RAC i dostępne dowody naukowe są jednoznaczne – PFAS mogą powodować ryzyko dla ludzi i środowiska, jeśli nie zostaną odpowiednio kontrolowane. Unijne ograniczenie jest skutecznym narzędziem redukcji tych zagrożeń. W przypadku derogacji RAC rekomenduje środki minimalizujące emisje - tłumaczy  Roberto Scazzola, przewodniczący RAC.

SEAC podkreśla, że PFAS są stosowane w wielu różnych gałęziach przemysłu w Europie. Dlatego działanie na poziomie unijnym jest niezbędne, aby uniknąć zakłóceń handlu i zapewnić równe warunki konkurencji na rynku wewnętrznym.

Komitet uznaje potrzebę celowanych derogacji dla tych zastosowań, w których alternatywy nie są dostępne, a analiza kosztów i korzyści wskazuje, że zakaz byłby nieproporcjonalny. SEAC popiera również wprowadzenie środków minimalizacji emisji dla użytków objętych wyjątkami, jednak na obecnym etapie nie jest w stanie ocenić, czy proponowane rozwiązania są proporcjonalne.

Projekt opinii SEAC popiera szerokie ograniczenie PFAS, przy jednoczesnym uznaniu potrzeby celowanych derogacji, które uczynią środek proporcjonalnym i wykonalnym. To wyważone podejście pozwoli zmniejszyć emisje PFAS, jednocześnie umożliwiając kontynuację wybranych zastosowań, gdzie natychmiastowy zakaz przyniósłby więcej szkód niż korzyści - stwierdziła María Ottati, przewodnicząca SEAC.

Do 25 maja 2026 r. trwa 60-dniowa konsultacja projektu opinii SEAC. Przemysł, organizacje pozarządowe, naukowcy i obywatele mogą zgłaszać uwagi oparte na dowodach poprzez strukturyzowaną ankietę konsultacyjną.

SEAC planuje przyjąć ostateczną opinię do końca 2026 r., uwzględniając istotne informacje z konsultacji. Po zakończeniu prac obu komitetów opinie zostaną przekazane Komisji Europejskiej. Na ich podstawie Komisja przygotuje propozycję ograniczenia, która zostanie poddana dyskusji i głosowaniu w Komitecie REACH złożonym z przedstawicieli państw członkowskich UE.

Propozycję ograniczenia PFAS w UE/EOG przygotowały w styczniu 2023 r. władze Danii, Niemiec, Holandii, Norwegii i Szwecji. Celem jest zmniejszenie emisji tych substancji do środowiska oraz zwiększenie bezpieczeństwa produktów i procesów produkcyjnych.

prawoPFASEuropejska Agencja Chemikaliów