Komisja Europejska publikuje raport o tworzywach, który wskazuje drogę do cyrkularnej gospodarki

• Strona główna
• Artykuły
• Komisja Europejska publikuje raport o tworzywach, który wskazuje drogę do cyrkularnej gospodarki

2025-09-09

Badanie "Plastics materials flows in the EU-27 and their environmental impacts", zlecone przez Komisję Europejską, analizuje dziewięć kluczowych sektorów, w tym opakowania, budownictwo, transport i tekstylia, oraz 15 typów polimerów. Wyniki wskazują na ogromną skalę problemu: w 2022 roku UE wyprodukowała 57,9 milionów ton tworzyw sztucznych, z czego aż 98,9% opierało się na paliwach kopalnych, a jedynie 1,1% na biopolimerach. Aby zaspokoić konsumpcję na poziomie 62,8 milionów ton, Unia musiała polegać na imporcie produktów i polimerów.

- Ten raport to kamień milowy w zrozumieniu wpływu tworzyw na środowisko i gospodarkę UE – stwierdzają autorzy z JRC.

Dokonana przez nich szczegółowa analiza sektorowa pokazuje, że opakowania i budownictwo dominują w konsumpcji tworzyw, stanowiąc odpowiednio 33,9% i 18,3% całkowitego zużycia. Jednak w 2022 r. wygenerowano aż 42,5 milionów ton odpadów pokonsumenckich, z czego tylko 41,5% zebrano selektywnie. Reszta trafiała do zmieszanych odpadów, głównie na składowiska lub do spalarni.

Alarmujące są dane dotyczące strat i mismanagementu: około 3,6 milionów ton odpadów było niewłaściwie zarządzanych, a dodatkowe 3,7 milionów ton mikro- i makroplastików trafiło do środowiska, głównie do gleby i wody. Łącznie straty te stanowiły 11,4% całkowitej produkcji. Największe emisje pochodzą z fazy użytkowania, np. z ścierania opon czy prania tekstyliów syntetycznych.

Na froncie recyklingu sytuacja pozostaje wymagająca. Wyprodukowano 8,4 milionów ton recyklatów, ale średni wskaźnik recyklingu końca życia wyniósł zaledwie 19,6%. Sektory opakowań i rolnictwa przodują ze wskaźnikami 33% i 25%, podczas gdy elektronika i tekstylia osiągają tylko 10% i 2%. Raport wskazuje na potencjał recyklingu chemicznego, który obecnie stanowi zaledwie 2,3% przetwarzania, ale mógłby znacząco zwiększyć cyrkularność, zwłaszcza dla trudnych polimerów.

Środowiskowe skutki są równie niepokojące. Cały łańcuch wartości wygenerował 252,1 milionów ton ekwiwalentu CO₂, co przekłada się na około 564 kg CO₂ na mieszkańca UE. Produkcja i wytwarzanie odpowiadają za 58% tych emisji, a handel – za dodatkowe 34,3%.

- Opakowania to najbardziej wpływowy sektor, przyczyniający się do 29% całkowitych oddziaływań – czytamy w raporcie. Oszczędności środowiskowe osiągano głównie dzięki recyklingowi, choć w niektórych kategoriach, jak toksyczność dla człowieka, spalanie z odzyskiem energii może być korzystniejsze.

JRC identyfikuje kluczowe obszary do poprawy. Informuje, że potrzebne są lepsze dane na temat importów, bio-plastików i recyklatów. Raport wzywa do redukcji zależności od tworzyw ropopochodnych, promocji alternatyw biobazowych i integracji recyklingu chemicznego z mechanicznym. Podkreśla też potrzebę harmonizacji zbierania danych, aby lepiej monitorować politykę UE i zwiększyć konkurencyjność.

- Bez poprawy zbierania odpadów i zarządzania nimi cyrkularność pozostanie marzeniem – ostrzegają eksperci.

Badanie, oparte na konsultacjach z interesariuszami, proponuje skupienie się na mniej zbadanych sektorach, jak opieka zdrowotna czy rybołówstwo, które mogą znacząco zwiększyć wolumeny recyklowanych tworzyw.

tworzywa sztuczneodpadyrecykling