Komisja Europejska przyjęła Plan Działania w sprawie Nawozów

• Strona główna
• Artykuły
• Komisja Europejska przyjęła Plan Działania w sprawie Nawozów

2026-05-26

Gwałtowne zakłócenia dostaw i duża zmienność cen nawozów w ostatnich latach mocno uderzyły w rolników w całej Europie, ujawniając podatność unijnego rolnictwa na zewnętrzne szoki. Plan Działania łączy natychmiastowe działania mające poprawić dostępność i cenową przystępność nawozów z długoterminowymi reformami. Te mają wzmocnić unijną produkcję, zwiększyć odporność łańcucha dostaw oraz przyspieszyć przejście na nawozy biologiczne, niskoemisyjne i obiegu zamkniętego.

– Dzięki temu Planowi Działania inwestujemy w silniejszy europejski przemysł nawozowy, wspieramy europejskich rolników i przyspieszamy innowacje w zrównoważonych, lokalnych rozwiązaniach. Trwający kryzys związany z paliwami kopalnymi pokazuje, że przywództwo klimatyczne i odporność gospodarcza są ze sobą ściśle powiązane. Dlatego Europa buduje przyszłość opartą na zrównoważonym rozwoju, przystępności cenowej i sile przemysłu – powiedziała przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen.

Komisja zapowiedziała celowane wsparcie nadzwyczajne dla rolników borykających się z wysokimi kosztami nawozów. Ma ono zostać uruchomione za pomocą istniejących instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej (WPR). Bruksela chce znacząco zasilić unijną rezerwę rolniczą z budżetu UE. Pakiet finansowy zostanie przedstawiony jeszcze przed latem, aby zapewnić rolnikom dodatkową płynność przed kolejnym cyklem produkcyjnym.

Dodatkowo Komisja przygotuje pakiet legislacyjny, który pozwoli państwom członkowskim w pełni wykorzystać środki przewidziane w ich obecnych Planach Strategicznych WPR. Wprowadzone zostaną m.in. nowy schemat poprawy płynności finansowej, większa elastyczność w zaliczkach oraz silniejsze zachęty do efektywniejszego gospodarowania nawozami, przechodzenia na nawozy biologiczne i zwiększania odporności gospodarstw.

Plan zakłada też uproszczenie stosowania digestatów (pofermentu) przy zachowaniu odpowiednich zabezpieczeń środowiskowych oraz doprecyzowanie niektórych zasad dyrektywy azotanowej po jej planowanej ewaluacji.

Komisja chce zapobiec deindustrializacji sektora nawozowego i zapewnić stabilne dostawy. Będzie promować europejskie alternatywy, w tym nawozy organiczne i biologiczne, biomasę algową, biostymulatory oraz odzyskiwanie azotu i fosforu m.in. z osadów ściekowych.

W kontekście przeglądu systemu handlu emisjami (ETS) Bruksela rozważy elastyczność dla branży nawozowej pod warunkiem dekarbonizacji produkcji i zwiększenia udziału nawozów biologicznych i z obiegu zamkniętego.

Komisja planuje też ograniczenie biurokracji, usunięcie barier rynkowych oraz mobilizację funduszy spójności na inwestycje w biogaz, biometan i infrastrukturę wodno-ściekową. Rozważane jest również lepsze powiązanie prywatnych i publicznych źródeł finansowania (WPR, Fundusz na rzecz Konkurencyjności, dochody z ETS) w celu wspierania rolnictwa węglowego.

Kluczowym elementem planu jest utworzenie Partnerstwa na rzecz łańcucha wartości nawozów, w którym spotkają się producenci, rolnicy i państwa członkowskie. Pierwsze spotkanie dialogowe ma się odbyć w najbliższych miesiącach.

Komisja zapowiada wzmocnienie monitoringu rynku, systemu wczesnego ostrzegania oraz przygotowanie raportu na temat wpływu CBAM i ETS na ceny nawozów i żywności.

Rozważane jest również tworzenie zapasów strategicznych oraz inne instrumenty zwiększające odporność na wstrząsy zewnętrzne.

Nawozy stanowią istotną część kosztów produkcji rolnej. Ich wysokie ceny grożą spadkiem plonów i ograniczeniem areału upraw. Komisja już wcześniej podjęła działania, m.in. wprowadziła wyjątek w CBAM dla nawozów, zaproponowała tymczasowe kontyngenty bezcłowe na kluczowe nawozy azotowe oraz przyjęła tymczasowe ramy pomocy publicznej.

nawozyprawo