Chemia i Biznes

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Mogą Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce prywatności Cookies"

Rozumiem i zgadzam się

Konfiguracja makiety

Kadry dla budownictwa: co czeka branżę w przyszłości?

Pixabay

2022-03-29  / Autor: Joanna Orłowska, starszy specjalista Departament Analiz i Strategii, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Jednym z głównych wyzwań dla gospodarki jest starzenie się społeczeństwa, czyli zwiększający się udział osób w wieku emerytalnym w ogóle społeczeństwa. Wynika to zarówno z wydłużania się życia, jak i spadku liczby urodzeń, co prowadzi do zmniejszenia się udziału najmłodszych grup wiekowych w strukturze populacji (szerzej na ten temat np. w publikacji https://www.parp. gov.pl/storage/publications/pdf/Starzenie_sie_spoleczenstw.pdf). Implikuje to szereg następstw dla prawie każdej ze sfer życia gospodarczego i społecznego, w tym dla prowadzenia biznesu.

Wyzwania i trendy w świetle wyników I edycji badania PARP Branżowy Bilans Kapitału Ludzkiego

Potwierdzają to wyniki badań prowadzonych obecnie przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości w ramach projektów pod nazwą „Branżowy Bilans Kapitału Ludzkiego i Branżowy Bilans Kapitału Ludzkiego II”. Badania realizowane są w 14 branżach polskiej gospodarki: w ramach projektu BBKL – budownictwo, motoryzacja i elektromobilność, moda i innowacyjne tekstylia oraz opieka zdrowotna i pomoc społeczna, a w ramach projektu BBKL II – odzysku materiałowego surowców, żywności wysokiej jakości, nowoczesnych usług biznesowych, komunikacji marketingowej, gospodarki wodno-ściekowej i rekultywacji, chemicznej, przemysłu lotniczo-kosmicznego, handlu, usług rozwojowych, telekomunikacji i cyberbezpieczeństwa.

Celem badań jest zarówno określenie sytuacji w jakiej znajdują się branże, jak i zidentyfikowanie najważniejszych wyzwań przed nimi stojących. Istotnym elementem badań jest także pozyskanie wiedzy na temat obecnego i przyszłego zapotrzebowania na kompetencje i kwalifikacje w poszczególnych branżach, w kontekście pojawiających się wyzwań, a także zestawienie go ze stroną podażową, reprezentowaną przez pracowników. Ważnym elementem badań branżowych jest także określenie zapotrzebowania na kadry (w ujęciu stanowisk kluczowych) oraz nowych stanowisk, które pojawić się mogą w perspektywie pięciu lat.

W każdej branży realizowane są dwie edycje badań jakościowych (w tym badanie delfickie) i ilościowych na pracodawcach i pracownikach. W pierwszej edycji badań w branży budowlanej w ramach badań jakościowych zrealizowano 40 wywiadów indywidualnych, cztery panele eksperckie i konsultacje on-line metodą delficką z udziałem 70 ekspertów. W ramach badań ilościowych przeprowadzono 812 wywiadów z pracodawcami oraz 884 wywiady z pracownikami zatrudnionymi na jednym z 12 kluczowych stanowisk w branży.

Pierwsza edycja badań BBKL w branży budowlanej potwierdziła, że starzenie się kadr jest jednym z głównych wyzwań stojących przed branżą, bo dotyka równocześnie wielu obszarów funkcjonowania firm.

Problem ten łączy się także z innymi wyzwaniami, jak chociażby globalne zmiany w gospodarce, zmiany i wyzwania technologiczne, zmiany w preferencjach i trendach konsumenckich, czy też najnowsze wyzwanie, związane z zapewnieniem lub też niekiedy raczej utrzymaniem rozwoju gospodarczego przy jednoczesnych ograniczeniach wynikających z sytuacji epidemicznej na świecie.

W sytuacji braku wystarczającej liczby pracowników branża budowlana staje przed koniecznością znalezienia sposobu na zapewnienie ciągłości swojego funkcjonowania i rozwoju mimo ograniczonych zasobów ludzkich. Co istotne, wyniki pierwszej edycji badań branżowych w branży budowlanej pokazały, że problem niedoboru kadr będzie się nasilał w kolejnych latach. W badaniu przyjęto co prawda dwie perspektywy czasowe: 12-miesięczną oraz 5-letnią, ale to właśnie ta druga perspektywa zdaje się być bardziej miarodajna dla zobrazowania omawianej sytuacji w branży. 12 miesięcy, o które pytano przedstawicieli branży i ekspertów w ramach badań upłynęło bowiem z końcem 2021 r.

Gdy pytano o to pracodawców zakreślając perspektywę roku 2021, to na brak nowych pracowników ze względu na niechęć młodych ludzi do podejmowania pracy fizycznej wskazywało 46% z nich, zaś na zbyt wysokie oczekiwania płacowe młodych pracowników aż 50% ankietowanych. Brak zainteresowania młodzieży pracą w branży ze względu na jej niski prestiż wskazywało natomiast 39% ankietowanych pracodawców. Tymczasem w perspektywie najbliższych pięciu lat starzenie się kadr, jako wyzwanie zostało zdefiniowane już przez 59% pracodawców, odpływ zagranicznych pracowników do krajów Europy Zachodniej lub do krajów macierzystych – przez 53%, zaś brak zainteresowania młodych karierą w branży z uwagi na niski jej prestiż – przez 51% pracodawców. Świadczy to o rosnącej istotności dla rozwoju branży kwestii związanych z dostępnością do kadr.

Jakość kadr

Nieco innym problemem, choć równie ważnym, jest jakość kapitału ludzkiego i dopasowanie kompetencji obecnych i potencjalnych pracowników do potrzeb pracodawców.

Z badań BBKL w branży budowlanej wyłania się nieco dualny obraz rzeczywistości. Z jednej strony bowiem aż 79% pracowników i 84% ankietowanych pracodawców uważa, że pracownicy posiadają odpowiednie kompetencje do tego, czego wymaga ich praca (a 19% pracowników uważa nawet, że posiada wyższe kompetencje niż tego wymaga ich praca; wzięto pod uwagę sumę odpowiedzi: raczej i zdecydowanie wyższe niż potrzeba), jednocześnie jednak zarówno eksperci branżowi, jak i pracodawcy są zgodni w opinii, że szkoły branżowe w zbyt małym zakresie uczą umiejętności praktycznych i osoby wchodzące na rynek pracy w branży budowlanej nie posiadają tych umiejętności w optymalnym zakresie.

Wyniki badań skłaniają do refleksji zarówno nad sposobem kształcenia przyszłych kadr, jak i nad istotnością praktycznej nauki zawodu już w trakcie wykonywania zadań zawodowych. Opinie pozyskane zarówno od pracodawców, jak i pracowników ankietowanych w trakcie badań pokazują jednoznacznie, że pracownicy nabywają umiejętności praktycznych nie w trakcie procesu formalnej edukacji, lecz przede wszystkim już w trakcie wykonywania pracy. Obie te grupy wskazały uczenie się pod kierunkiem innych pracowników, instruktaże i obserwacje, jako główny sposób rozwijania swoich kompetencji (odpowiednio 66% i 65% wskazań).

Wyniki badania BBKL w branży budowlanej pokazują, że pracodawcy zdają się dostrzegać wagę tego zagadnienia i próbują podążać za potrzebami edukacyjnymi swoich kadr. Jedna trzecia pracodawców w ostatnich 12 miesiącach (mowa tu o ostatnich 12 miesiącach poprzedzających początek realizacji badań. W ponad połowie badanych firm okres ten przypadał na czas pandemii koronawirusa) organizowała szkolenia dla swoich pracowników, mimo pewnych ograniczeń wynikających z epidemii koronawirusa. Dodatkowo, przeszło jedna czwarta pracowników deklarowała, że przełożony, w ciągu ostatnich 12 miesięcy rozmawiał z nimi, jakich umiejętności i kompetencji brakuje im na zajmowanych stanowiskach. Co zrozumiałe, częściej takie rozmowy odbywają się w średnich firmach (41%), najrzadziej zaś w mikrofirmach (23%).

Z punktu widzenia stażu pracy widać, że najrzadziej taką rozmowę potwierdzają najmłodsi stażem pracownicy będący w branży do 10 lat (17%), zaś pod względem stanowisk osoby zatrudnione na stanowiskach: mistrz/ majster budowlany (19%), monter zabudowy i robót wykończeniowych w budownictwie (13%) i robotnik rozbiórki budowli (17%). Ponad połowa (54%) pracodawców przyznaje, że dokonuje identyfikacji braków kompetencji pracowników w zakresie wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych. Ponad dwukrotnie częściej pracodawcy robią to w sposób nieformalny (38%), niż stosując pewne procedury (16%).

Joanna Orłowska, starszy specjalista Departament Analiz i Strategii, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości


“Chemia i Biznes” nr 1/2022
CAŁA TREŚĆ DOSTĘPNA W "Chemia i Biznes" nr 1/2022

Chemia i Biznes” to dwumiesięcznik biznesowo-gospodarczy, stworzony z myślą o firmach poszukujących rzetelnej, aktualnej i profesjonalnie przygotowanej informacji na temat rynku chemicznego i sektorów powiązanych.


budownictwokadryPolska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Podoba Ci się ten artykuł? Udostępnij!

Oddaj swój głos  

Ten artykuł nie został jeszcze oceniony.

Dodaj komentarz

Redakcja Portalu Chemia i Biznes zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób, zawierających słowa wulgarne lub nie odnoszących się merytorycznie do tematu. Twój komentarz wyświetli się zaraz po tym, jak zostanie zatwierdzony przez moderatora. Dziękujemy i zapraszamy do dyskusji!


WięcejNajnowsze

Więcej aktualności



WięcejNajpopularniejsze

Więcej aktualności (192)



WięcejPolecane

Więcej aktualności (97)



WięcejSonda

Czy system kaucyjny obejmujący opakowania z tworzyw sztucznych to dobry pomysł?

Zobacz wyniki

WięcejW obiektywie