Industrial Accelerator Act: rynki wiodące i nowe kryteria dla produktów niskoemisyjnych

• Strona główna
• Artykuły
• Industrial Accelerator Act: rynki wiodące i nowe kryteria dla produktów niskoemisyjnych

2026-03-09

PIPC co do zasady popiera rozwój instrumentów „market pull” oraz tworzenie rynków wiodących, w tym wykorzystanie zamówień publicznych do promowania europejskiego „green premium”. Warunkiem ich akceptowalności jest jednak konstrukcja zapewniająca rzeczywiste równe pole konkurencji – zarówno w ramach jednolitego rynku, jak i wobec konkurentów spoza UE funkcjonujących w mniej restrykcyjnym otoczeniu regulacyjnym i przy niższych kosztach energii.

Z perspektywy PIPC kluczowe znaczenie ma jednak nie tylko poziom ewentualnych wymogów czy preferencji, lecz przede wszystkim konstrukcja kryteriów, które będą stanowiły podstawę mechanizmu tworzenia rynków wiodących. Zasadniczym problemem systemowym jest powiązanie preferencji rynkowych przede wszystkim z intensywnością emisji CO₂ produktu. W takim modelu różnice konkurencyjne pomiędzy producentami mogą w istotnym stopniu wynikać z uwarunkowań systemowych, takich jak struktura krajowego miksu energetycznego, a nie wyłącznie z poziomu efektywności technologicznej przedsiębiorstw. 

Jednocześnie w finalnej propozycji Komisja zdecydowała się na bardziej etapowe i sektorowe wdrażanie instrumentów tworzenia tzw. rynków wiodących. W pierwszej fazie mechanizmy popytowe koncentrują się przede wszystkim na sektorach takich jak stal, cement i aluminium oraz na technologiach net-zero i wybranych elementach łańcucha wartości sektora motoryzacyjnego. Oznacza to, że sektor chemiczny – mimo utrzymania statusu sektora strategicznego – nie został objęty pierwszą falą instrumentów popytowych przewidzianych w akcie.

– Fakt, że sektor chemiczny nie został objęty pierwszą falą instrumentów popytowych, należy interpretować przede wszystkim w kontekście większej złożoności metodologicznej związanej z oceną emisyjności produktów chemicznych. Łańcuchy wartości w tym sektorze są silnie zintegrowane globalnie, a rzeczywista ocena śladu węglowego wymaga uwzględnienia nie tylko emisji procesowych, ale także emisji związanych z energią oraz wykorzystywanymi surowcami. Dlatego kluczowe znaczenie będzie miało wypracowanie odpowiednich metodologii oraz kryteriów kwalifikacji. Równolegle w ramach Critical Chemical Alliance prowadzone są prace nad identyfikacją potencjalnych rynków wiodących dla sektora chemicznego oraz nad określeniem odpowiednich kombinacji produktów i instrumentów polityki przemysłowej. Wyniki tych prac mogą stanowić ważny wkład w dalsze projektowanie instrumentów popytowych dla chemii w UE – powiedział Szymon Domagalski, radca ds. Regulacji w Polskiej Izbie Przemysłu Chemicznego.

Polska Izba Przemysłu Chemicznegoprzemysł chemiczny