W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Mogą Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce prywatności Cookies"

Rozumiem i zgadzam się

Gatunki z rodzaju Lavandula L. jako rośliny kosmetyczne

2024-04-25 / Autor: Anna Budzianowska, Małgorzata Kikowska; Pracownia Biologii Farmaceutycznej i Biotechnologii, Katedra i Zakład Kosmetologii Praktycznej i Profilaktyki Chorób Skóry, Collegium Pharmaceuticum, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Rodzaj Lavandula L. (lawenda), obejmujący około 20 gatunków oraz wiele podgatunków i odmian, należy do rodziny jasnotowatych. Ojczyzną lawendy są wybrzeża Morza Śródziemnego, gdzie rośnie w warunkach naturalnych. Lawenda występuje w górach Hiszpanii, Portugalii, południowej Francji, Włoch i północno-zachodniej Afryki oraz od Środkowego Wschodu po Indie. Uprawiana jest na dużą skalę w wielu krajach Europy, głównie we Francji, Hiszpanii, Włoszech, Bułgarii oraz w Anglii. W Polsce uprawiana jest jako roślina zielarska i ozdobna.

Nazwa lawenda pochodzi od łacińskiego czasownika „lavare”, czyli myć, oczyszczać. Lawenda pojawiła się w Prowansji już około 2 tysiące lat temu wraz z przybyciem Rzymian, którzy jako pierwsi wykorzystali ją do aromatycznych kąpieli i prania. Na potrzeby prężnego przemysłu perfumeryjnego kwiat lawendy zaczął być wykorzystywany dopiero z końcem XIX wieku. Rok 1900 był przełomowy, ponieważ wtedy pojawiły się pierwsze plantacje lawendy. Zaczęto także stosować na szeroką skalę proces destylacji.

Popularne gatunki lawendy i ich znaczenie

Ze wszystkich gatunków z rodzaju Lavandula L. obecnie uważane za interesujące pod względem ekonomicznym, leczniczym i kosmetycznym są dwa gatunki Lavandula angustifolia Mill. (lawenda wąskolistna) (synonimy – L. officinalis Chaix, L. vera D.C. [lawenda lekarska]) i Lavandula latifolia Medicus (lawenda szerokolistna) (synonim – L. spica Cav.) oraz hybryda tych dwóch gatunków Lavandula x intermedia Emeric ex Loiseleur (lawenda pośrednia) (synonim – Lavandula x hybrida Reverchon).

Lavandula angustifolia Mill. (lawenda wąskolistna)

Suszone kwiaty lawendy wykorzystuje się w pot-pouri. W połączeniu z jałowcem, tatarakiem i mirrą są skutecznym środkiem odstraszającym mole oraz nadają miły zapach ubraniom. Mieszanka ta wykorzystywana jest jako kadzidło. Także olejek lawendowy jest naturalnym repelentem. Poduszeczki wypełnione kwiatami lawendy położone na oczy przynoszą ulgę i ułatwiają zaśnięcie. Lawenda jako przyprawa znalazła zastosowanie głównie w kuchni francuskiej, włoskiej i hiszpańskiej. Do przyrządzania potraw wykorzystuje się nie tylko suszone kwiaty, ale także liście i pąki. Do sosów sałatkowych, win oraz octów winnych dodawane są kwitnące gałązki oraz świeżo pokrojone liście. Świeże kwiaty można dodawać do deserów. W krajach śródziemnomorskich kilka gałązek lawendy wrzuca się do ognia podczas smażenia mięsa na ruszcie. Z lawendy można przygotować cukier lawendowy, wykorzystywany jako dodatek do wielu potraw i napojów. Kwiaty lawendy służą również do produkcji wódek i likierów, a olejek lawendowy jest używany na skalę przemysłową do poprawienia smaku słodyczom.

Poprzednia strona 1 2 Następna strona