Drogi gaz: PGNiG wyjaśnia dlaczego

• Strona główna
• Artykuły
• Drogi gaz: PGNiG wyjaśnia dlaczego

2022-01-05

Gaz ziemny to ważne źródło energii oraz podstawowy surowiec wykorzystywany w procesach produkcyjnych. W Unii Europejskiej około 1/5 zużywanej energii pochodzi z błękitnego paliwa. Wytwarzane jest z niego ciepło, wykorzystywany jest w elektrowniach do produkcji energii elektrycznej. Służy m.in. do produkcji nawozów, gazów spożywczych. W 2020 roku z powodu „lockdownów” związanych z COVID-19 wiele zakładów ograniczyło lub zawiesiło produkcję. Zapotrzebowanie na gaz ziemny w 2020 roku spadło, a w związku z tym spadły jego ceny. Od 2021 roku dzięki rozmaitym formom pomocy wprowadzanym przez europejskie rządy, gospodarki przebudziły się, zakłady przemysłowe wróciły do pracy, wchodząc na jeszcze wyższe obroty. Nagle pojawiło się zwiększone zapotrzebowanie na gaz, a jego cena zaczęła gwałtownie rosnąć.

Jak zauważają analitycy spółki, ponad 80% gazu zużywanego w Polsce pochodzi z zagranicy. To dlatego krajowa cena błękitnego paliwa jest ściśle powiązana ze światowymi cenami tego surowca. Jesienią 2021 roku ceny na europejskich giełdach paliw poszybowały, osiągając w październiku historyczny rekord: cena za 1 MWh gazu na holenderskiej giełdzie TTF wyniosła 116,02 euro i była prawie 900% wyższa niż rok wcześniej (13,15 euro). W grudniu 2021 padł kolejny rekord – 180,27 euro za 1 MWh, czyli ponad 1000 proc więcej niż przed rokiem (16,95 euro).

Dlaczego jednak takie podwyżki się zdarzyły na europejskich giełdach?

Cena na giełdzie to wypadkowa dostępności surowca (podaży) i zapotrzebowania odbiorców (popytu). Do Europy zaczęło docierać mniej gazu z kierunku wschodniego, a zapasy gazu w europejskich magazynach są wyjątkowo niskie, więc kupujący konkurują ze sobą o surowiec, a to podbija jego ceny. Na obecny koszt gazu wpłynęło także ożywienie gospodarek, zwłaszcza Chin i innych krajów azjatyckich, po okresie spowolnienia związanego z COVID-19.

Na to wszystko nałożyła się dłuższa niż zwykle zima 2020/21 oraz inne czynniki pogodowe, np. bezwietrzny wrzesień spowodował mniejsze dostawy energii elektrycznej z elektrowni wiatrowych, które trzeba było zastąpić elektrowniami zasilanymi gazem. Znaczący wpływ na cenę gazu miała również polityka Gazpromu, który odpowiada za ok. 40% dostaw gazu do Europy. W ostatnich miesiącach rosyjska firma dostarczała do Unii Europejskiej tylko tyle gazu, ile przewidują jej umowy długoterminowe, mimo że wcześniej sprzedawała dodatkowe ilości tego paliwa.

Dlatego jak podaje PGNiG, kompilacja czynników pogodowych, brak zwiększenia dostaw gazu istniejącą infrastrukturą ze złóż rosyjskich oraz światowa sytuacja gospodarcza przełożyły się na znaczne wzrosty cen, które jedynie częściowo łagodzą dodatkowe dostawy skroplonego gazu ziemnego (LNG) z USA czy Australii.

Pomimo tego wszystkiego kluczowy wpływ na wysokość rachunków za gaz w Polsce mają notowania na Towarowej Giełdzie Energii (TGE).

W listopadzie 2021 roku kupujący gaz na TGE płacili za gaz ziemny o 377% więcej niż rok wcześniej (zmiana średniej ceny spot listopad 2020 vs. listopad 2021). Ceny gazu w Polsce są z kolei ściśle powiązane z trendami na rynkach europejskich, przede wszystkim z rynkami niemieckim i holenderskim. Dlatego wysokie ceny za granicą przekładają się na cenę paliwa na TGE, a następnie na cenę paliwa.

gaz ziemnyenergetyka