2024-03-20 / Autor: Dominika Dąbrowska-Wisłocka1,2, Olga Zavyalova1,2; 1 Katedra Technologii Chemicznej Środków Leczniczych, Wydział Farmaceutyczny, Collegium Medicum im. L. Rydygiera w Bydgoszczy (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu); 2 OnkoLABS sp. z o.o. – producent kosmetyków
Jedną z substancji, która już od wielu lat cieszy się rosnącym zainteresowaniem użytkowników kosmetyków, jest kwas hialuronowy. Niemniej, naukowcy, technolodzy oraz producenci poszukują innych składników, które będą jego substytutem.
Kwas hialuronowy
Kwas hialuronowy jest jednym z najpopularniejszych składników aktywnych stosowanych w produktach kosmetycznych. To komponent preparatów do pielęgnacji skóry oraz włosów, w szczególności tych o działaniu nawilżającym, a także emulsji przeznaczonych do aplikacji na okolice oczu, maseczek do twarzy i kosmetyków stworzonych dla osób z cerą dojrzałą. Poza użytkiem zewnętrznym, kwas hialuronowy wykorzystywany jest w zabiegach kosmetologicznych i z zakresu medycyny estetycznej (między innymi w mezoterapii mikroigłowej czy igłowej, modelowaniu ust, w wypełnianiu zmarszczek i bruzd). Ponadto pełni istotne funkcje w różnych gałęziach medycyny i farmacji. Wielość zastosowań tego składnika jest związana z jego właściwościami: biozgodnością oraz nietoksycznością.
Kwas hialuronowy występuje naturalnie w organizmie człowieka. Jest składnikiem tkanki łącznej, ciała szklistego oka, chrząstki stawowej oraz macierzy zewnątrzkomórkowej (ECM – extracellular matrix). Bierze udział w różnych procesach biologicznych, takich jak rozwój na etapie życia płodowego, różnicowanie się komórek i gojenie ran. Należy do grupy glikozaminoglikanów. Jednostka strukturalna tego polisacharydu składa się z N-acetylo-D-glukozaminy i kwasu D-glukuronowego, które są połączone wiązaniem β-1,4-glikozydowym. Jednostki te łączą się wiązaniami β-1,3-glikozydowymi, tworząc długie, liniowe, nierozgałęzione łańcuchy polimerowe. Kwas hialuronowy jest polianionem zdolnym do przyciągania oraz przyłączania różnego typu jonów, a także wiązania dużej liczby cząsteczek wody. Jedna cząsteczka kwasu hialuronowego wiąże ponad 1000-krotnie większą ilość wody w stosunku do swojej masy cząsteczkowej.
Do zastosowań kosmetycznych kwas hialuronowy pozyskiwany jest metodami biotechnologicznymi (INCI: Hyaluronic Acid, Sodium Hyaluronate). W zależności od masy cząsteczkowej zmienia się jego aktywność biologiczna. Wysoka masa cząsteczkowa kwasu hialuronowego pozwala na tworzenie na powierzchni naskórka filmu ograniczającego parowanie wody. Natomiast ultramałocząsteczkowy kwas hialuronowy ma zdolność do przenikania przez warstwę rogową naskórka. Dobra rozpuszczalność w wodzie umożliwia wprowadzenie tego surowca do różnych formulacji kosmetycznych.
Rosnąca przez ostatnie dekady sława kwasu hialuronowego w preparatach kosmetycznych jest następstwem odkrycia, że jedną z przyczyn powstawania oznak powiązanych ze starzeniem się, w tym pojawiania się zmarszczek, bruzd, spadkiem nawilżenia, elastyczności wraz ze ścieńczeniem i przesuszeniem naskórka, jest zmniejszająca się z wiekiem jego ilość naturalnie występująca w skórze w macierzy zewnątrzkomórkowej. Do degradacji kwasu hialuronowego w organizmie przyczynia się enzym hialuronidaza. Hialuronidazy są enzymami hydrolizującymi węglowodany poprzez rozszczepianie wiązań glikozydowych. Ich aktywacja powoduje w konsekwencji rozluźnienie tkanki łącznej skóry, co obniża elastyczność i powoduje zmarszczki.

"Kosmetyki i Detergenty" to kwartalnik biznesowo-informacyjny z zakresu przemysłu kosmetycznego i środków czystości.
WięcejSklep
Książka: Surfaktanty i ich zastosowanie w produktach kosmetycznych
95.00 zł
Książka: Atlas Mikrobiologii Kosmetyków
94.00 zł
Książka: Zagęstniki (modyfikatory reologii) w produktach kosmetycznych
78.00 zł
“Chemia i Biznes” nr 3/2026
30.00 zł
"Kosmetyki i Detergenty" nr 2/2026
30.00 zł
Emulsje i inne formy fizykochemiczne produktów kosmetycznych. Wprowadzenie do recepturowania
108.00 zł
WięcejNajnowsze
WięcejNajpopularniejsze
WięcejPolecane
WięcejSonda
Czy w Twojej firmie brakuje specjalistów z branży chemicznej (inżynierowie procesowi, chemicy, automatycy)?
WięcejW obiektywie
Clean & Care Forum 2026+: dialog kluczem do konkurencyjności
Ponad 130 przedstawicieli przemysłu, administracji, nauki i organizacji branżowych spotkało się w Warszawie...
PCI Days: trzy dni dla przemysłu farmaceutycznego, kosmetycznego oraz suplementów diety
W dniach 16-18 czerwca 2026 roku w EXPO XXI Warszawa odbyła się VII edycja Targów PCI Days -...
Druga edycja Międzynarodowej Konferencji Przemysłu Kosmetycznego potwierdziła potrzebę spotkań branży kosmetycznej
170 osób uczestniczyło w drugiej edycji Międzynarodowej Konferencji Przemysłu Kosmetycznego....
Jubileuszowa edycja Międzynarodowej Konferencji Przemysłu Detergentowego pełna nowości i inspiracji
175 osób uczestniczyło w 15. edycji Międzynarodowej Konferencji Przemysłu Detergentowego, która...