2024-03-20 / Autor: Dominika Dąbrowska-Wisłocka1,2, Olga Zavyalova1,2; 1 Katedra Technologii Chemicznej Środków Leczniczych, Wydział Farmaceutyczny, Collegium Medicum im. L. Rydygiera w Bydgoszczy (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu); 2 OnkoLABS sp. z o.o. – producent kosmetyków
Jedną z substancji, która już od wielu lat cieszy się rosnącym zainteresowaniem użytkowników kosmetyków, jest kwas hialuronowy. Niemniej, naukowcy, technolodzy oraz producenci poszukują innych składników, które będą jego substytutem.
Kwas hialuronowy
Kwas hialuronowy jest jednym z najpopularniejszych składników aktywnych stosowanych w produktach kosmetycznych. To komponent preparatów do pielęgnacji skóry oraz włosów, w szczególności tych o działaniu nawilżającym, a także emulsji przeznaczonych do aplikacji na okolice oczu, maseczek do twarzy i kosmetyków stworzonych dla osób z cerą dojrzałą. Poza użytkiem zewnętrznym, kwas hialuronowy wykorzystywany jest w zabiegach kosmetologicznych i z zakresu medycyny estetycznej (między innymi w mezoterapii mikroigłowej czy igłowej, modelowaniu ust, w wypełnianiu zmarszczek i bruzd). Ponadto pełni istotne funkcje w różnych gałęziach medycyny i farmacji. Wielość zastosowań tego składnika jest związana z jego właściwościami: biozgodnością oraz nietoksycznością.
Kwas hialuronowy występuje naturalnie w organizmie człowieka. Jest składnikiem tkanki łącznej, ciała szklistego oka, chrząstki stawowej oraz macierzy zewnątrzkomórkowej (ECM – extracellular matrix). Bierze udział w różnych procesach biologicznych, takich jak rozwój na etapie życia płodowego, różnicowanie się komórek i gojenie ran. Należy do grupy glikozaminoglikanów. Jednostka strukturalna tego polisacharydu składa się z N-acetylo-D-glukozaminy i kwasu D-glukuronowego, które są połączone wiązaniem β-1,4-glikozydowym. Jednostki te łączą się wiązaniami β-1,3-glikozydowymi, tworząc długie, liniowe, nierozgałęzione łańcuchy polimerowe. Kwas hialuronowy jest polianionem zdolnym do przyciągania oraz przyłączania różnego typu jonów, a także wiązania dużej liczby cząsteczek wody. Jedna cząsteczka kwasu hialuronowego wiąże ponad 1000-krotnie większą ilość wody w stosunku do swojej masy cząsteczkowej.
Do zastosowań kosmetycznych kwas hialuronowy pozyskiwany jest metodami biotechnologicznymi (INCI: Hyaluronic Acid, Sodium Hyaluronate). W zależności od masy cząsteczkowej zmienia się jego aktywność biologiczna. Wysoka masa cząsteczkowa kwasu hialuronowego pozwala na tworzenie na powierzchni naskórka filmu ograniczającego parowanie wody. Natomiast ultramałocząsteczkowy kwas hialuronowy ma zdolność do przenikania przez warstwę rogową naskórka. Dobra rozpuszczalność w wodzie umożliwia wprowadzenie tego surowca do różnych formulacji kosmetycznych.
Rosnąca przez ostatnie dekady sława kwasu hialuronowego w preparatach kosmetycznych jest następstwem odkrycia, że jedną z przyczyn powstawania oznak powiązanych ze starzeniem się, w tym pojawiania się zmarszczek, bruzd, spadkiem nawilżenia, elastyczności wraz ze ścieńczeniem i przesuszeniem naskórka, jest zmniejszająca się z wiekiem jego ilość naturalnie występująca w skórze w macierzy zewnątrzkomórkowej. Do degradacji kwasu hialuronowego w organizmie przyczynia się enzym hialuronidaza. Hialuronidazy są enzymami hydrolizującymi węglowodany poprzez rozszczepianie wiązań glikozydowych. Ich aktywacja powoduje w konsekwencji rozluźnienie tkanki łącznej skóry, co obniża elastyczność i powoduje zmarszczki.

"Kosmetyki i Detergenty" to kwartalnik biznesowo-informacyjny z zakresu przemysłu kosmetycznego i środków czystości.
WięcejSklep
“Chemia i Biznes” nr 2/2026
30.00 zł
"Kosmetyki i Detergenty" nr 1/2026
30.00 zł
Emulsje i inne formy fizykochemiczne produktów kosmetycznych. Wprowadzenie do recepturowania
108.00 zł
Bilety - XV Międzynarodowa Konferencja Przemysłu Detergentowego
725.70 zł
Bilety - II Międzynarodowa Konferencja Przemysłu Kosmetycznego
725.70 zł
Bilety - XV Międzynarodowa Konferencja Przemysłu Detergentowego i II Międzynarodowa Konferencja Przemysłu Kosmetycznego
1,328.40 zł
WięcejNajnowsze
WięcejNajpopularniejsze
WięcejPolecane
WięcejSonda
Czy w Twojej firmie brakuje specjalistów z branży chemicznej (inżynierowie procesowi, chemicy, automatycy)?
WięcejW obiektywie
PCHi 2026 pełne nowości
Targi PCHi 2026 (Personal Care and Homecare Ingredients) — największe na świecie wydarzenie poświęcone...
Bolonia gościła specjalistów branży kosmetycznej
Targi Cosmoprof Worldwide Bologna 2026, uznawane za najważniejsze i największe międzynarodowe wydarzenie...
Polski Kongres Klimatyczny: strategie współpracy w zielonej transformacji
Rada Programowa Polskiego Kongresu Klimatycznego, złożona z przedstawicieli administracji rządowej oraz...
Chemika Expo o wodorze
Tematem wiodącym tegorocznej konferencji Chemika Expo, organizowanej w Szczecinie przez Klaster...