Co reaktory SMR mogą dać polskiemu przemysłowi?

• Strona główna
• Artykuły
• Co reaktory SMR mogą dać polskiemu przemysłowi?

2025-08-28

W kontekście globalnych wyzwań klimatycznych i rosnącego zapotrzebowania na stabilne źródła energii, małe reaktory modułowe (SMR) stają się obiecującą technologią dla krajów dążących do transformacji energetycznej. W Polsce, gdzie gospodarka w dużej mierze opiera się na węglu kamiennym i brunatnym, stanowiącym ponad 70% miksu energetycznego, wprowadzenie SMR, takich jak planowany przez Orlen i Synthos we Włocławku, mogłoby odegrać kluczową rolę w dywersyfikacji źródeł energii, redukcji emisji CO₂ i wzmocnieniu konkurencyjności przemysłu, w tym sektorów chemicznego, stalowego i hutniczego, które generują wysokie zużycie energii.

W obliczu unijnych regulacji, takich jak pakiet Fit for 55, presja na szybką dekarbonizację staje się coraz większa, a SMR, jako kompaktowe, skalowalne i relatywnie tańsze w budowie jednostki o mocy do 300 MW, mogłyby uzupełnić planowane duże elektrownie jądrowe, zapewniając elastyczność w dostosowaniu do lokalnych potrzeb energetycznych. Ich modułowa konstrukcja umożliwia fabryczną produkcję i szybszy montaż, skracając czas inwestycji z kilkunastu lat do zaledwie kilku, co minimalizuje ryzyka finansowe i przyspiesza zwrot z kapitału.

Dla polskiej gospodarki SMR oferują szansę na stabilizację kosztów produkcji, ponieważ koszt wytworzenia 1 MWh energii z SMR może być konkurencyjny wobec paliw kopalnych, szczególnie w warunkach rosnących opłat za emisje, co bezpośrednio wpłynęłoby na rentowność branż energochłonnych, zużywających miliony MWh rocznie.

Sektor chemiczny mógłby szczególnie mocno skorzystać na wdrożeniu SMR, poprzez możliwość łatwiejszego dostępu do stabilnej energii i ciepła procesowego, niezbędnego w procesach chemicznych.

Dzięki niższym kosztom energii i redukcji emisji CO₂, firmy mogłyby zwiększyć konkurencyjność na rynkach międzynarodowych, unikając wysokich kar za emisje w ramach systemu EU ETS. SMR umożliwiłyby również produkcję wodoru niskoemisyjnego, kluczowego dla nowoczesnych procesów chemicznych, co mogłoby przyspieszyć transformację w kierunku zielonej chemii. Lokalizacja reaktora we Włocławku, ważnym ośrodku przemysłu chemicznego, stworzyć może synergie z istniejącą infrastrukturą, obniżając koszty logistyki energii.

Co więcej, stabilne dostawy energii z SMR pozwoliłyby na lepsze planowanie produkcji, minimalizując ryzyko przestojów spowodowanych wahaniami cen energii. W dłuższej perspektywie, zaangażowanie sektora chemicznego w projekty SMR mogłoby przyciągnąć inwestycje w badania i rozwój, wspierając innowacje w zakresie zrównoważonych technologii chemicznych. W efekcie, SMR mogłyby nie tylko obniżyć ślad węglowy przemysłu chemicznego, ale także wzmocnić jego pozycję jako lidera w regionie, przyczyniając się do zrównoważonego wzrostu gospodarczego. 

Wprowadzenie SMR mogłoby również pobudzić innowacje technologiczne, angażując polskie firmy w łańcuchy dostaw na poziomie 40-60% wartości inwestycji, co stworzyłoby impuls rozwojowy porównywalny z sektorem energii wiatrowej. W dłuższej perspektywie SMR mogłyby pozycjonować Polskę jako lidera w regionie Europy Środkowo-Wschodniej w technologii jądrowej, przyciągając inwestycje zagraniczne i umożliwiając eksport know-how, co w obliczu globalnego rynku SMR wartego setki miliardów dolarów przyczyniłoby się do zrównoważonego wzrostu gospodarczego, redukując zależność od importu energii i wspierając cele neutralności klimatycznej do 2050 roku.

energetykaSMR