W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Mogą Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce prywatności Cookies"

Rozumiem i zgadzam się

Co oznacza CBAM dla przemysłu nawozowego?

2025-12-23

Mechanizm Dostosowania Granicznego Cen Emisji CO₂ (CBAM), który wejdzie w pełną fazę operacyjną od 1 stycznia 2026 r., wprowadza opłatę węglową na importowane do UE nawozy azotowe, takie jak amoniak, kwas azotowy czy mocznik. Celem jest wyrównanie kosztów emisji CO₂ między producentami unijnymi, obciążonymi systemem ETS (Europejskim Systemem Handlu Emisjami), a importerami spoza UE, zapobiegając tym samym ucieczce emisji węglowych do krajów o luźniejszych regulacjach klimatycznych.

Dla europejskiego przemysłu nawozowego CBAM oznacza przede wszystkim lepszą ochronę przed tańszą konkurencją z regionów o wyższych emisjach, takich jak Rosja czy Egipt. Europejskie nawozy charakteryzują się średnio o połowę niższym śladem węglowym niż globalna średnia, dzięki efektywnym technologiom i surowszym standardom środowiskowym. Mechanizm ten wspiera zatem konkurencyjność na rynku wewnętrznym UE, gdzie importerzy będą musieli płacić za wbudowane emisje, co może ograniczyć napływ bardziej emisyjnych produktów.

Jednak propozycja Komisji Europejskiej z 17 grudnia 2025 r. budzi zastrzeżenia branży. Wprowadzona zachęta do raportowania rzeczywistych emisji – w postaci stałej dopłaty zaledwie 1% do wartości domyślnych w sektorze nawozów (w odróżnieniu od wyższych stawek w innych branżach) – jest uważana za zbyt słabą. To osłabia skuteczność CBAM, pozwalając importerom unikać pełnych opłat poprzez korzystanie z uproszczonych wartości domyślnych, co podważa zasady przejrzystości i uczciwej konkurencji.

Największe kontrowersje dotyczą braku trwałego rozwiązania dla eksportu. Unijne nawozy, mimo niskiego śladu środowiskowego, stają się droższe na rynkach globalnych z powodu kosztów ETS, co grozi utratą udziałów eksportowych na rzecz konkurentów o wyższych emisjach. Proponowany Tymczasowy Fundusz Dekarbonizacji, oferujący ograniczone wsparcie na inwestycje w zielone technologie (prawdopodobnie od 2026-2028), jest krytykowany jako prowizoryczne rozwiązanie, które nie kompensuje fundamentalnej nierówności kosztów i może ograniczyć zdolność branży do finansowania transformacji ekologicznej.

W konsekwencji, choć CBAM wzmacnia pozycję europejskich producentów na rynku wewnętrznym, bez kompleksowego mechanizmu eksportowego może prowadzić do relokacji produkcji poza UE. To z kolei zwiększyłoby globalne emisje CO₂ (poprzez zastąpienie niskowęglowych produktów unijnych bardziej emisyjnymi) i osłabiło strategiczną autonomię Europy w zakresie produkcji nawozów, kluczowych dla bezpieczeństwa żywnościowego. Branża, reprezentowana m.in. przez Fertilizers Europe, zapowiada dalszy dialog z instytucjami UE, by wzmocnić mechanizm i zapewnić pełne realizowanie jego celów klimatycznych oraz przemysłowych.

CBAM prawo emisje nawozy

Podoba Ci się ten artykuł? Udostępnij!

Oddaj swój głos

Ten artykuł nie został jeszcze oceniony.