Cefic wzywa do obniżenia kosztów gazu w UE

• Strona główna
• Artykuły
• Cefic wzywa do obniżenia kosztów gazu w UE

2025-10-24

Od czasu rosyjskiej inwazji na Ukrainę ceny gazu w Europie pozostają na poziomie niemal dwukrotnie wyższym niż przed kryzysem, a w minionym roku aż czterokrotnie przewyższały ceny w USA. To windowanie kosztów energii elektrycznej i, wraz z rosnącą zależnością UE od LNG, prowadzi do utrwalenia wysokich cen na rynkach energetycznych. Taka sytuacja stanowi egzystencjalne zagrożenie dla przemysłu chemicznego – ostrzega Cefic.

- Sektor chemiczny, jako największy przemysłowy konsument gazu ziemnego w UE (324 TWh w 2023 r.) i energii elektrycznej (149 TWh), zmaga się z dramatycznymi skutkami kosztowych dysproporcji. Fala zamknięć zakładów chemicznych w Europie jest tego dowodem. Gaz ziemny pełni tu podwójną rolę – 62% zużycia przypada na cele energetyczne, a 38% na surowcowe, gdzie zastąpienie go np. biometanem wymaga kosztownych zmian technologicznych. Substytucja gazu jako surowca jest złożona i droga  – zauważa Cefic.

Mimo ciągłych wysiłków na rzecz poprawy efektywności energetycznej, jej potencjał jest ograniczony i nie wystarczy, by zniwelować różnice cenowe w porównaniu z globalnymi konkurentami. Cefic podkreśla, że bez systemowych działań Europa ryzykuje dalszą utratę konkurencyjności.

Wysokie koszty energii nie tylko napędzają deindustrializację, ale także ograniczają zdolność firm do inwestowania w neutralność klimatyczną, osłabiając atrakcyjność inwestycyjną UE. Choć rynki gazu zapewniły stabilność dostaw, odbyło się to ogromnym kosztem. Cefic z zadowoleniem przyjmuje prace Grupy Zadaniowej ds. Rynku Gazu nad analizą unijnych rynków, deklarując gotowość do dialogu o ich usprawnieniu. Jednocześnie apeluje, by interwencje w funkcjonujące rynki nie powodowały niepewności ani zakłóceń cenowych.

Zdaniem Cefic ceny gazu odzwierciedlają fundamenty rynkowe, ale pilne działania polityczne są niezbędne. Organizacja proponuje cztery kluczowe kroki: wykorzystanie ram pomocy państwa dla ulg podatkowych i taryf sieciowych, zwiększenie krajowych dostaw gazu, redukcję niepewności w planowaniu rynków gazowych oraz dywersyfikację źródeł dostaw.

W krótkim terminie Cefic wzywa państwa członkowskie do wykorzystania ram pomocy państwa w celu wprowadzenia tymczasowych ulg w podatkach od energii elektrycznej i taryfach sieciowych.

- Podobne ulgi powinny dotyczyć gazu ziemnego, przy maksymalnej koordynacji między krajami, by uniknąć zakłóceń na jednolitym rynku – zaleca organizacja.

Cefic krytykuje także projekt zmian w Dyrektywie o opodatkowaniu energii, szczególnie art. 12.7, który pozwala na opodatkowanie własnego zużycia energii. „To nierównomierne obciążenie dla producentów chemicznych, które może przyspieszyć deindustrializację i osłabić strategię UE dla kluczowych chemikaliów.

W średnim terminie organizacja proponuje rozwój krajowych zasobów gazu ziemnego, co mogłoby wzmocnić bezpieczeństwo dostaw, zmniejszyć wahania cen i ograniczyć koszty transportu LNG. Rozwój krajowych zasobów gazu zmniejszyłby zależność od zagranicznych dostawców i transfer bogactwa poza UE. Jednocześnie Cefic podkreśla, że ze względu na ograniczony potencjał geologiczny Europy i czas potrzebny na rozwój, nie jest to rozwiązanie krótkoterminowe.

Cefic wspiera także rozwój odnawialnych i niskoemisyjnych gazów, takich jak biometan, który mógłby zaspokoić zapotrzebowanie sektora chemicznego (35 mld m³ do 2030 r., zgodnie z Pakietem Gazowym). Jednak rynek biometanu musiałby wzrosnąć pięciokrotnie, a jego koszty wciąż przewyższają te gazu kopalnego. Biometan to rozwiązanie typu drop-in, które pozwala dekarbonizować istniejące zakłady bez kosztownych modernizacji.

Cefic stanowczo wzywa do natychmiastowych działań, by zatrzymać erozję konkurencyjności europejskiego przemysłu. Redukcja kosztów gazu to nie opcja, lecz konieczność. Bez zdecydowanej reakcji politycznej Europa ryzykuje dalszą deindustrializację, osłabienie celów klimatycznych i utratę pozycji na globalnym rynku.

gaz ziemnyCeficprzemysł chemiczny