Branża środków ochrony roślin między innowacyjnością a bezpieczeństwem żywnościowym

• Strona główna
• Artykuły
• Branża środków ochrony roślin między innowacyjnością a bezpieczeństwem żywnościowym

2026-04-27

Sektor rolno-spożywczy znajduje się pod silną presją wynikającą z konieczności wykarmienia populacji, która według prognoz Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa osiągnie do 2050 roku niemal 10 miliardów ludzi, co wymusza wzrost globalnej produkcji żywności o 50%. Dodatkowo szacuje się, że 80% dodatkowego zapotrzebowania na żywność do tego roku roku będzie musiało zostać zaspokojone przez produkty roślinne. Środki ochrony roślin są jednym z narzędzi, które pozwalają zabezpieczyć plony i zapewnić odpowiednią jakość i ilość żywności.

Sytuację komplikuje malejąca dostępność narzędzi ochrony roślin w Unii Europejskiej. W latach 2019-2024 nie zarejestrowano żadnej nowej substancji czynnej, przy jednoczesnym ich wycofywaniu – zarówno tych chemicznych jak i biologicznych. Sytuacja ta powoduje poważne konsekwencje: może obniżyć wydajność rolnictwa, zwiększyć koszty produkcji i powodować ryzyko utraty plonów.

Stowarzyszenie przekonuje, iż dalszy rozwój sektora będzie uzależniony od możliwości łączenia celów środowiskowych z zapewnieniem efektywności produkcji rolnej oraz dostępności nowoczesnych narzędzi dla rolników. Wynika, z niego iż system produkcji żywności stoi obecnie przed koniecznością równoważenia kilku kluczowych obszarów: oczekiwań społecznych dotyczących dostępności i jakości żywności, stabilności ekonomicznej gospodarstw rolnych, wymagań środowiskowych oraz zapewnienia ciągłości łańcuchów dostaw. W tym kontekście ochrona roślin pozostaje jednym z istotnych elementów wspierających produkcję rolną

- Komisja Europejska zaproponowała niedawno pakiet Omnibus Food & Feed Safety, który ma uprościć przepisy dotyczące bezpieczeństwa żywności i pasz oraz przyspieszyć dostęp do innowacyjnych, zrównoważonych narzędzi i rozwiązań przy jednoczesnym zachowaniu wysokich standardów bezpieczeństwa. Niezwykle istotna z naszej perspektywy jest zasada: żadnych zakazów bez dostępnych alternatyw. Rolnicy muszą mieć dostęp do skutecznych i niezbędnych narzędzi, aby utrzymać rentowność produkcji. Bez rentowności nie ma przestrzeni na inwestycje, a tym samym, na wdrażanie innowacji – mówi Małgorzata Bojańczyk, dyrektor generalna Polskiego Stowarzyszenia Ochrony Roślin.

Kluczowe znaczenie ma tempo wprowadzania nowych rozwiązań oraz zapewnienie ich dostępności w praktyce rolniczej. Proces opracowania i wprowadzenia nowych substancji na rynek jest niezwykle długotrwały i kosztowny. Znalezienie jednej nowej substancji czynnej wymaga przebadania około 160 tysięcy molekuł, a średni koszt wprowadzenia nowego środka na rynek wynosi 301 milionów euro. Cały proces trwa średnio ponad 12 lat. Dodatkowym wyzwaniem biznesowym jest szara strefa, która według szacunków EUIPO stanowi ok. 14% wartości europejskiego rynku środków ochrony roślin.

W tym kontekście PSOR zwraca uwagę, że zrównoważone rolnictwo przestaje być jedynie kierunkiem rozwoju, a staje się realnym warunkiem dalszego funkcjonowania sektora i jego konkurencyjności; zarówno na rynku krajowym, jak i międzynarodowym. Jak podkreśla branża, zmiana ta już dziś wpływa na decyzje inwestycyjne, modele produkcji oraz dostęp do rynków i finansowania.

- Zrównoważone rolnictwo przestaje być opcją, staje się strategiczną koniecznością. Dziś jest ono atutem konkurencyjnym, który pozwala rolnikom i przetwórcom budować wartość dodaną, dywersyfikować źródła dochodu i odpowiadać na wymagania konsumentów oraz rynków eksportowych. Zrównoważone praktyki rolnicze stają się fundamentem dopuszczenia do rynku, finansowania oraz preferencji zakupowych – podkreśla Małgorzata Bojańczyk, dyrektor generalna PSOR.

Branża środków ochrony roślin wspierając zrównoważony rozwój, działa zgodnie z wymaganymi regulacjami i od lat inwestuje  w technologie oraz innowacyjne rozwiązania. Do 2030 r. planowane jest przeznaczenie 10 mld euro na rolnictwo precyzyjne i technologie cyfrowe oraz 4 mld euro na rozwój biologicznych środków ochrony roślin. Inwestycje te są już prowadzone – od 2020 roku z tej puli wydano odpowiednio 3,8 i 2,4 mld. euro. Równolegle prowadzone są działania edukacyjne: do tej pory przeszkolono blisko 700 tys. rolników w Europie, a celem jest objęcie szkoleniami 1 mln osób. Istotna kwestią jest równiez bezpieczeństwo operacyjne, czyli zapewnienie wszystkim zainteresowanym dostępu do systemów zamkniętego transferu (CTS) do 2030 roku, co eliminuje bezpośredni kontakt z produktem.

Polskie Stowarzyszenie Ochrony Roślinśrodki ochrony roślin