Biopochodne surfaktanty na fali wzrostu

• Strona główna
• Artykuły
• Biopochodne surfaktanty na fali wzrostu

2025-12-05

Detergenty, szampony i płyny do mycia naczyń nie muszą już powstawać z ropy naftowej ani kontrowersyjnego oleju palmowego. Kluczowe substancje myjące – surfaktanty – można produkować w procesach fermentacji przy udziale bakterii, grzybów lub glonów, wykorzystując jako surowiec odpady organiczne. Według najnowszego raportu firmy badawczej Ceresana, światowy rynek zielonych surfaktantów bipopochodnych osiągnie do 2034 roku wartość ponad 32 miliardów dolarów.

Największy wzrost prognozowany jest poza Ameryką Północną – średnio powyżej 6% rocznie. W USA i Kanadzie tempo będzie nieco wolniejsze, ale nadal stabilne – około 3% rocznie.

Surfaktanty należą do pierwszej grupy codziennych produktów chemicznych, które już dziś produkuje się na skalę przemysłową z surowców odnawialnych: cukru, kukurydzy, olejów roślinnych czy skrobi. Dzięki temu „zielona chemia” wchodzi do milionów gospodarstw domowych.

Proszki i płyny do prania składają się w dużej części właśnie z surfaktantów – to one obniżają napięcie powierzchniowe wody, umożliwiają tworzenie piany i pozwalają na zmieszanie wody z tłuszczem. Obecnie blisko 43% światowych przychodów z biopochodnych surfaktantów pochodzi właśnie z segmentu domowych detergentów i środków czystości.

Pozostałe zastosowania są niezwykle szerokie: od emulgatorów w kremach do skóry, przez dyspergatory w farbach i tuszach drukarskich, dodatki antystatyczne w tworzywach i włóknach tekstylnych, aż po środki zwilżające w nawozach i pestycydach. Znajdziemy je także w pastach do zębów, płynach chłodząco-smarujących, pianach gaśniczych, środkach dezynfekcyjnych.

Surfaktanty biopochodne nie tylko zmniejszają zależność od paliw kopalnych, ale otwierają też nowe możliwości zagospodarowania odpadów organicznych – resztek z produkcji papieru, pozostałości po wytwarzaniu biopaliw czy resztek jedzenia z supermarketów.

Wszystkie surfaktanty mają część hydrofilową (lubiącą wodę) i hydrofobową (odpychającą wodę) – obie mogą być dziś w pełni pochodzenia roślinnego. Najpopularniejsze obecnie „cukrowe” surfaktanty to alkilopoliglikozydy (APG) – niejonowe substancje o dużej zdolności pianotwórczej, które można wyprodukować wyłącznie z surowców roślinnych, np. z alkoholi tłuszczowych kokosowych i glukozy.

W porównaniu z najpopularniejszymi dziś petrochemicznymi surfaktantami anionowymi (LAS – linear alkylbenzene sulfonates) APG są mniej wrażliwe na twardość wody, skuteczne już w niższych temperaturach, przyjazne dla skóry, nietoksyczne, w pełni biodegradowalne.

Dzięki tym cechom eksperci widzą w nich realną, bardziej ekologiczną alternatywę dla tradycyjnych surfaktantów petrochemicznych. Obiecującą klasą substancji są również glikolipidy, których znaczenie na rynku będzie szybko rosło w najbliższych latach.

Według raportu Ceresana Research, przejście na surfaktanty biopochodne to jeden z najszybszych i najbardziej widocznych kroków w kierunku zielonej chemii codziennego użytku.

surfaktantyprzemysł detergentowyCeresana