Chemia i Biznes

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Mogą Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce prywatności Cookies"

Rozumiem i zgadzam się

Konfiguracja makiety

Bezpieczeństwo – ważny element kultury korporacyjnej koncernów chemicznych

2023-08-21  / Autor: Dominik Wójcicki

Nie ma przemysłu chemicznego bez bezpieczeństwa, a jeśli czegoś nie da rady w branży zrobić bezpiecznie, tego nie powinno się robić wcale. To stwierdzenie powinno stanowić motto dla wszystkich przedsiębiorstw działających w sektorze. I faktycznie – branża pomimo wielu ryzyk przypisanych swojej specyfice bardzo mocno zredukowała w ostatnich dwóch dekadach poziom zagrożeń czyhających na jej pracowników. Nie oznacza to, że jest w pełni bezpieczna, bo tragiczne wypadki wciąż się niestety zdarzają, ale szczęśliwie należą one do rzadkości, zaś firmy stale podejmują działania zwiększające bezpieczeństwo pracy.

Przemysł stawia na bezpieczeństwo

– Sektor chemiczny jest liderem w przemyśle w zakresie szeroko pojętego bezpieczeństwa, do budowy którego potrzeba wielu elementów. Z jednej strony to innowacje, nowoczesne technologie, bez których w dzisiejszym świecie nie da się „iść do przodu”, z drugiej zaś odpowiednie otoczenie regulacyjne i wsparcie ze strony administracji, by wszelkie zmiany można było łatwiej i skuteczniej wdrażać. Przemysł jest gotowy sprostać nowym wyzwaniom, ale opracowanie i wprowadzenie na rynek nowych rozwiązań nie jest szybkim i prostym procesem. Ważnym elementem przemian jest transformacja cyfrowa, która dostarcza licznych rozwiązań prowadzących do automatyzacji procesów, usprawnienia produkcji, lepszej ochrony pracowników i jeszcze większego ograniczenia wypadkowości, co ma kluczowe znaczenie z punktu widzenia bezpieczeństwa w branży chemicznej – podkreślał podczas Techco Forum, jednego z wydarzeń organizowanych przez Polską Izbę Przemysłu Chemicznego Tomasz Zieliński, prezes zarządu PIPC.

– Przekształcenie dotychczasowych procesów technologicznych i linii produkcyjnych w przemyśle chemicznym wymaga podejmowania licznych działań, w tym m.in. prac badawczo-rozwojowych, jak również odpowiednich nakładów finansowych. Branża musi pracować nad alternatywnymi rozwiązaniami, substancjami, modyfikować i ulepszać już istniejące technologie i produkty, aby sprostać nie tylko nowym regulacjom, lecz także oczekiwaniom konsumenckim. Przemysł chemiczny, mając na uwadze kluczowe znaczenie obszaru bezpieczeństwa w swoim codziennym funkcjonowaniu, musi mierzyć się z licznymi zagrożeniami, dbać o pracowników, mając jednocześnie świadomość ogromnej złożoności procesów, różnorodności chemikaliów i rozbudowanej infrastruktury przemysłowej. Należy pamiętać, iż sektor chemiczny podejmuje liczne działania, aby sprostać nowym wyzwaniom regulacyjnym i być jeszcze bardziej bezpiecznym zarówno dla środowiska, jak i człowieka – dodawała Anna Zalewska, Senior Ekspert w Pionie Rzecznictwa i Legislacji w Polskiej Izbie Przemysłu Chemicznego.

– Zapewnienie bezpiecznego i zdrowego środowiska pracy dla ponad 1 miliona pracowników bezpośrednich i ponad 3 milionów współpracowników kontraktowych to strategiczny cel europejskiego przemysłu chemicznego. Nasza branża nieustannie pracuje nad poprawą bezpieczeństwa, zdrowia i środowiska, podejmując jednocześnie środki zapobiegające wypadkom. Wierzymy, że doskonałość w działaniu, zapobieganie wypadkom i chorobom zawodowym wspiera konkurencyjność i tworzy trwałe wartości. Jesteśmy przekonani, że osiągając ten cel, przemysł chemiczny może uczynić zakłady chemiczne lepszymi miejscami do rozwoju. Nasze produkty muszą być nie tylko bezpieczne w użyciu, ale muszą być wykonane w bezpiecznych warunkach dla pracowników. Poziom bezpieczeństwa europejskiego przemysłu chemicznego jest około dwa razy lepszy niż całej branży produkcyjnej, ponieważ przywiązujemy dużą wagę do bezpieczeństwa naszych pracowników i instalacji. To jest nasza licencja na działanie. Przemysł nie odniósłby sukcesu bez ciągłych innowacji poprawiających technologie i sposoby pracy. Specjalistyczne szkolenia, konferencje, warsztaty i programy nagród umożliwiają przemysłowi dzielenie się najlepszymi praktykami i nowymi rozwiązaniami, zapewniając w ten sposób ciągłą poprawę bezpieczeństwa w miejscu pracy. Zezwolenia na działalność i przepisy nakładają na firmy obowiązek przeprowadzania oceny ryzyka procesów pracy, aby zapewnić ochronę pracowników, miejscowej ludności i środowiska na wszystkich etapach. Te oceny ryzyka muszą być regularne i rygorystyczne, muszą one uwzględniać najnowsze informacje na temat substancji i procesów wytwórczych. Aby skutecznie przeprowadzić ten proces, firmy muszą posiadać skuteczne systemy zarządzania – czytamy w dokumentach Europejskiej Rady Przemysłu Chemicznego (Cefic).

Te trzy wypowiedzi ze strony zarówno polskiej, jak i europejskiej organizacji branżowej, stanowią teoretyczne wskazanie, co robić należy i co jest robione, aby w firmach było bezpieczniej, ale ostatecznie to same przedsiębiorstwa wybierają konkretne narzędzia i rozwiązania do wdrożenia.

Jak reagować, by podnosić bezpieczeństwo?

– Stawiamy sobie ambitne cele w zakresie ochrony środowiska, zdrowia i bezpieczeństwa. Regularnie sprawdzamy nasze wyniki i postępy za pomocą audytów. Oceniamy potencjalne zagrożenia i słabości wszystkich naszych głównych działań – od badań i rozwoju oraz produkcji po logistykę – oraz ich potencjalny wpływ na bezpieczeństwo pracowników, zakładów, środowiska i otoczenia. Używamy baz danych do rejestrowania wypadków, sytuacji potencjalnie wypadkowych i incydentów związanych z bezpieczeństwem w naszych zakładach, a także wzdłuż naszych tras transportowych. Ta dokumentacja pomaga nam w ciągłym doskonaleniu. Odpowiednie środki są wprowadzane na podstawie analizy konkretnych przyczyn. Regularne audyty pomagają zapewnić przestrzeganie naszych standardów bezpieczeństwa, ochrony zdrowia i ochrony środowiska. We wszystkich zakładach BASF oraz w firmach, w których BASF jest większościowym udziałowcem, przeprowadzamy regularne audyty co trzy do sześciu lat. Przyjmujemy tutaj podejście oparte na ryzyku. Audytowa baza danych gwarantuje, że wszystkie zakłady na całym świecie są regularnie audytowane. Zdefiniowaliśmy zasady dotyczące audytów w ramach Globalnego Wymogu Korporacyjnego. Zarząd jest regularnie informowany o wynikach tych audytów. Nowo nabyte zakłady i firmy są na ogół audytowane po raz pierwszy po zakończeniu fazy integracji, zwykle w ciągu jednego do dwóch lat, w zależności od złożoności i wielkości. Podczas audytów tworzymy profil bezpieczeństwa i profil środowiskowy, który pokazuje, czy właściwie zajmujemy się potencjalnym zagrożeniem. Jeśli tak nie jest, uzgadniamy środki naprawcze, które należy wdrożyć w określonych ramach czasowych, w zależności od zidentyfikowanego potencjału zagrożenia. Łącznie w Grupie BASF w 2022 roku przeprowadzono 115 audytów środowiskowych i bezpieczeństwa w 73 lokalizacjach, w 2021 r. były to 143 audyty w 71 lokalizacjach. Oddziały zostały poddane audytowi na podstawie ich indywidualnego profilu ryzyka – tłumaczą przedstawiciele koncernu BASF.

Podejście oparte na audytach to najbardziej rozpowszechniony model dbania o bezpieczeństwo w wymiarze formalnym, ale druga strona medalu to sprawne i skuteczne wyciąganie wniosków ze zdarzeń, które już nastąpiły i okazały się tragiczne w skutkach, tak aby nie zaistniały ponownie w przyszłości. Tutaj te reakcje można prześledzić choćby na przykładzie Grupy Orlen

W zakładach czeskiego Unipetrolu, którego Orlen jest właścicielem, doszło kilka lat temu do potężnej eksplozji, w wyniku której zginęło sześć osób, a wiele innych zostało rannych. W następstwie tego podjęto działania zaradcze oraz prewencyjne na poziomie konkretnej spółki, całej Grupy Orlen Unipetrol oraz Grupy Orlen. Działania te w pierwszej kolejności dotyczyły powołania zespołu, którego zadaniem było ustalenie okoliczności zdarzenia, jego przyczyn oraz wydanie rekomendacji i zaleceń mających na celu zapobiegnięcie wystąpienia podobnego zdarzenia w przyszłości. Z poziomu korporacyjnego Grupy Orlen oddelegowano specjalistów branżowych w celu wspierania procesu identyfikacji obszarów do doskonalenia, formułowania wniosków i projektowania rozwiązań mających na celu eliminację przyczyn zdarzenia. Ponadto istotnym aspektem ich wizyt było ustalenie działań prewencyjnych zapobiegających wystąpieniu podobnych zdarzeń w innych spółkach Grupy Orlen. W obszarze spółki oraz Grupy Orlen Unipetrol dokonano zmian w procesie sporządzania i wydawania zezwoleń na wykonywanie prac oraz komunikacji pomiędzy przedstawicielami nadzoru prac. Ponadto przeprowadzono cykl szkoleń dla pracowników instalacji produkcyjnych w zakresie prowadzenia nadzoru nad realizacją prac przez kontraktorów. W zakresie Grupy Orlen zrealizowano proces Lessons Learned, zawierający m.in. informację w formie alertu o zdarzeniu oraz prezentację przyczyn zdarzenia i potencjałów do doskonalenia dla spółek. Zakończono wdrażanie Standardów Bezpieczeństwa Grupy Orlen, dotyczących m.in. zarządzania bezpieczeństwem pracy podwykonawców, systemu pozwoleń pisemnych oraz systemu bezpiecznej izolacji źródeł energii LOTO.

Dzisiaj Orlen informuje, że we wszystkich jego spółkach prowadzona jest bieżąca identyfikacja zagrożeń, ocena ryzyka oraz analiza zdarzeń wypadkowych. Przedmiotowy proces realizowany jest w zakresie opracowywania i aktualizacji Oceny Ryzyka Zawodowego dla poszczególnych stanowisk pracy pracowników, wykonywania badań środowiska pracy, identyfikowania zagrożeń w instrukcjach wykonywania prac oraz monitorowania warunków pracy. Istotnym aspektem tego procesu jest realizacja w spółkach programów Zgłoś Zagrożenie Bezpieczeństwa Pracy. Narzędzie wspierające proces stanowi system kontroli, audytów, przeglądów stanowisk pracy i Safety Walks. W spółkach płockiego koncernu funkcjonują schematy postępowań pozwalające pracownikom i kontraktorom na odstąpienie od wykonywania pracy w przypadku zidentyfikowania możliwości stwarzającej zagrożenie dla ich zdrowia i życia. Sformułowane wnioski w ramach procesu identyfikacji zagrożeń, oceny ryzyka oraz analizy zdarzeń wypadkowych stanowią dane wykorzystywane do ciągłego doskonalenia systemu bezpieczeństwa pracy Grupy Orlen.

Orlen to naturalnie nie jedyny przykład śmiertelnego wypadku w przedsiębiorstwach chemicznych. W maju 2022 r. w zakładzie koncernu Borealis w Grandpuits we Francji doszło do tragicznego zdarzenia – jeden z pracowników spadł z dachu z wysokości 8 metrów i nie przeżył wypadku. Badania wykazały istotne wady różnych barier w przygotowaniu i wykonaniu robót, które doprowadziły do tego strasznego efektu końcowego.

W następstwie zdarzenia we wszystkich lokalizacjach Borealisa podzielono się kilkoma doświadczeniami, co zaowocowało konkretnymi działaniami mającymi na celu zapobieżenie ponownemu wystąpieniu podobnego wypadku. Obejmowały one znaczenie oceny ryzyka związanego z działaniami wysokiego ryzyka oraz szczegółową proaktywną analizę oświadczeń dotyczących metod pracy, a także wyjaśnienie odpowiedzialności związanej z systemem pozwoleń na pracę. Wskazano, że najbardziej znaczący wpływ na zdrowie i bezpieczeństwo pracowników ma praca na wysokości i/lub ze sprzętem pod napięciem. Opracowano więc zestaw narzędzi do zarządzania ryzykiem, zainicjowano wdrażanie kontroli, kampanie uświadamiające i szkolenia BHP oraz regularne audyty zarówno pracowników, jak i kontrahentów.


“Chemia i Biznes” nr 3/2023
CAŁA TREŚĆ DOSTĘPNA W "Chemia i Biznes" nr 3/2023

"Chemia i Biznes” to dwumiesięcznik biznesowo-gospodarczy, stworzony z myślą o firmach poszukujących rzetelnej, aktualnej i profesjonalnie przygotowanej informacji na temat rynku chemicznego i sektorów powiązanych.


bezpieczeństwoBHPOrlenBASFPolska Izba Przemysłu Chemicznegoprzemysł chemicznyCefic

Podoba Ci się ten artykuł? Udostępnij!

Oddaj swój głos  

Ten artykuł nie został jeszcze oceniony.

Dodaj komentarz

Redakcja Portalu Chemia i Biznes zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób, zawierających słowa wulgarne lub nie odnoszących się merytorycznie do tematu. Twój komentarz wyświetli się zaraz po tym, jak zostanie zatwierdzony przez moderatora. Dziękujemy i zapraszamy do dyskusji!


WięcejNajnowsze

Więcej aktualności



WięcejNajpopularniejsze

Więcej aktualności (192)



WięcejPolecane

Więcej aktualności (97)



WięcejSonda

20 lat w UE to dla polskiej chemii?

Zobacz wyniki

WięcejW obiektywie