Bezpieczeństwo opakowań kosmetycznych zawierających recyklaty

• Strona główna
• Artykuły
• Bezpieczeństwo opakowań kosmetycznych zawierających recyklaty

2026-11-06  / Autor: Adam Fotek Ekspert ds. Badań, J. S. Hamilton Poland

Podstawowym dokumentem regulującym wymagania dla opakowań do kosmetyków jest Rozporządzenie (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczące produktów kosmetycznych. Załącznik I rozporządzenia zawiera wzór raportu bezpieczeństwa produktu kosmetycznego. Część A punkt 4 wymaga umieszczenia informacji o zanieczyszczeniach, ilościach śladowych substancji niedozwolonych, dowody na to, że ich uniknięcie jest niemożliwe ze względów technicznych oraz istotnych informacji o właściwościach materiału, z którego wykonano opakowanie, w szczególności jego czystość i stabilność. Praktyczne wskazówki na temat opakowań podaje Decyzja wykonawcza Komisji z dnia 25 listopada 2013 r. w sprawie wytycznych dotyczących załącznika I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 dotyczącego produktów kosmetycznych. 

W wymienionej decyzji po raz pierwszy dopuszczono stosowanie wymagań stawianych materiałom i wyrobom przeznaczonym do kontaktu z żywnością. Na tej podstawie dla tworzyw z recyklingu można zastosować Rozporządzenie Komisji (UE) 2022/1616 z dnia 15 września 2022 r. w sprawie materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 282/2008. Rozporządzenie dopuszcza zasadniczo jedynie recykling PET.

Producent recyklatu musi uzyskać zezwolenia na proces recyklingu „RAN” wydawane przez Komisję Europejską oraz kolejne numery rejestracyjne: nr podmiotu zajmującego się recyklingiem „RON”, nr zakładu recyklingu „RFN” oraz nr instalacji do odkażania recyklatu „RIN”. Deklaracja zgodności ma zupełnie inną postać niż ta określona dla materiałów wykonanych z tworzywa pierwotnego i jest wystawiana na każda partię materiału.

Obecnie najhardziej dyskutowanym dokumentem są Wytycznych CosPaTox oraz specyfikacja DIN 91521:2025-06. Są to niezwykle ważne dokumenty bo jako jedyne podają zasady oceny i dopuszczenia do kontaktu z kosmetykami surowców opartych o poliolefiny takie jak PE i PP. W wymienionych materiałów wykonuje się całe opakowania oraz ich elementy takie jak zamknięcia, nakrętki, korki i inne drobne elementy opakowań. Opracowanie zasad dopuszczenia poliolefin z recyklingu do kontaktu z kosmetykami stanowi bardzo istotne uzupełnienie istniejących przepisów prawa dotyczących zasad wykorzystania tworzywa sztucznych z recyklingu i umożliwia opracowanie opakowań wykonanych niemal w 100% z recyklatów.

Ze względu na przejrzystość wymagań skupimy się na szczegółowym opisie wymagań specyfikacji DIN 91521:2025-06. Dokument dotyczy bada granulatów i dzieli ich przeznaczenie na trzy poziomy zastosowania:

Poziom A – kosmetyki „leave‑on” pozostających na skórze

Poziom B – kosmetyki „rinse‑off” oraz produkty do mycia rąk

Poziom C – pozostałe produkty home care

Podstawą oceny bezpieczeństwa jest maksymalne dopuszczalne narażenie konsumenta MACE czyli ilość substancji chemicznej, na którą może być narażony konsument i dla której ryzyko związane z przewidywanym scenariuszem narażenia jest akceptowalne. W dokumencie opisano metodę wyliczania progu MACE dla każdej opisanej substancji. Uwzględnia ono między innymi stopień możliwej absorpcji kosmetyku przez skórę oraz powierzchnię ciała jaka jest wystawiona na działanie kosmetyku. Poza podstawowym badaniem wykluczającym obecność w granulacie substancji z listy SVHC badania podzielono na trzy podstawowe metody: zawartość metodą ekstrakcji dichlorometanem,  migracji do 95% etanolu, migracji do 50% etanolu.

Oczywiście najbardziej restrykcyjne jest badanie do dichlorometanu zapewniające najwyższy poziom kontroli ale mogące też skutkować największymi niezgodnościami. Badania obejmują zawartość lub migrację metali w tym Pb, Cd, Cr, Hg, wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA, PAH), bisfenoli A, AF, B, F, S, polichlorowanych, ftalanów, dioksyny i furanów. Najważniejszym aspektem jest badanie zawartości lub migracji substancji dodanych w sposób niezamierzony czyli NIAS. Ocena tych substancji stanowi kluczowy aspekt dopuszczenia materiału do kontaktu z kosmetykami i obejmuje ocenę pod kątem obecności substancji które są zakazane lub objęte ograniczeniami zgodnie z Rozporządzeniem (WE) nr 1223/2009.

Ocenę pod kątem obecności substancji uczulających lub będących CMR zgodnie z Rozporządzeniem (WE) nr 1272/2008. Całkowitą sumę substancji NIAS zidentyfikowanych i niezidentyfikowanych. Dla wykrytych substancji określa się wartość MACE i podejmuje decyzję o dopuszczeniu lub niedopuszczeniu materiału do danego poziomu stosowania. Na podstawie wyników badań co najmniej trzech kolejnych partii materiału producent regranulatu wystawia deklarację zgodności.  

Specyfikacja nie odnosi się do zawartości substancji perfluorowych w regranulatach ale można tutaj zastosować wymagania rozporządzenia PPWR o ile traktujemy opakowania kosmetyczne jako opakowania do kontaktu z żywnością. Wtedy limit zawartości związków PFAS wynosi 25 ppb dla pojedynczego PFAS, 250 ppb dla ich sumy oraz 50 ppm dla fluoru całkowitego. Omówione wymagania są znacznie ostrzejsze niż wymagania dla materiałów pierwotnych. Ma to związek z większą ilością zanieczyszczeń występujących w recyklatach. Nie mniej jednak udział recyklatów w opakowaniach do kosmetyków będzie rósł.

przemysł kosmetycznyprzemysł opakowaniowybadania i rozwójbezpieczeństwoJ.S. Hamilton