Bez GOZ przemysł chemiczny sobie nie poradzi

• Strona główna
• Artykuły
• Bez GOZ przemysł chemiczny sobie nie poradzi

2026-11-06

- W obecnych warunkach rynkowych konkurencyjność przemysłu chemicznego zależy w coraz większym stopniu od zdolności przedsiębiorstw do kontrolowania kosztów i efektywnego gospodarowania zasobami. Ma to szczególne znaczenie w obliczu konkurencji ze strony producentów spoza Europy. Gospodarka o obiegu zamkniętym powinna być postrzegana nie tylko jako element transformacji środowiskowej, ale również narzędzie wspierające efektywność biznesową. Warunkiem powodzenia jest jednak dobór rozwiązań odpowiadających możliwościom technologicznym i ekonomicznym poszczególnych zakładów. Tylko wtedy cyrkularność może realnie wspierać ich konkurencyjność - wyjaśnia Szymon Sielski, Industry Manager Oil & Gas and Chemical w Endress+Hauser.

Znaczenie rozwoju w kierunku cyrkularności znajduje odzwierciedlenie również w strategiach przedsiębiorstw chemicznych. Jak wynika z badania Europejskiej Rady Przemysłu Chemicznego (Cefic), 90% respondentów wskazało na duży wpływ przejścia na gospodarkę obiegu zamkniętego na działalność biznesową, 82% uwzględnia ją w strategii korporacyjnej, a 72% wskazuje popyt klientów jako jeden z czynników napędzających zmiany. Jednocześnie 52% badanych ocenia, że ich firmy znajdują się na zaawansowanym etapie transformacji. Sprawia to, że cyrkularność jest obecnie istotnym obszarem rozwoju branży. Skuteczność wdrożeń zależy jednak od przełożenia założeń strategicznych na konkretne rozwiązania, dostosowane do uwarunkowań technologicznych, organizacyjnych i ekonomicznych danego zakładu. 

- Złożoność procesów produkcyjnych i silna konkurencja w branży chemicznej sprawiają, że skuteczne wdrażanie rozwiązań gospodarki o obiegu zamkniętym wymaga dobrego rozpoznania przebiegu procesów oraz sposobu wykorzystania zasobów. Nawet niewielkie zmiany parametrów pracy instalacji mogą wpływać na zużycie surowców i energii, ilość produktów ubocznych oraz wydajność produkcji. Dlatego jednym z pierwszych kroków w kierunku cyrkularności powinna być analiza danych procesowych, pozwalająca wskazać miejsca powstawania strat i ocenić możliwości ich ograniczenia - przekonuje Szymon Sielski.

Jak dodaje, w przemyśle istotne są wiarygodne dane, które pozwalają identyfikować źródła strat i oceniać możliwości ich ograniczenia. W kontekście gospodarki o obiegu zamkniętym może to oznaczać między innymi odzysk surowców, ponowne wykorzystanie materiałów ubocznych lub zawracanie wybranych strumieni do procesu. Każde takie rozwiązanie wymaga jednak uwzględnienia specyfiki instalacji, parametrów technologicznych oraz wpływu na stabilność produkcji i koszty operacyjne.

- W zależności od rodzaju procesu i właściwości odzyskiwanych substancji materiały, które dotychczas stanowiły stratę lub odpad, mogą zostać ponownie wykorzystane w tym samym zakładzie albo zagospodarowane przez inne przedsiębiorstwa. Warunkiem jest jednak odpowiednia jakość tych materiałów, możliwość ich bezpiecznego zastosowania oraz spełnienie wymagań technologicznych i prawnych. Ograniczanie strat materiałowych, ponowne wykorzystanie wody procesowej czy odzysk wybranych substancji pozwalają lepiej gospodarować zasobami i mogą zmniejszać zapotrzebowanie na surowce pierwotne. Skala możliwych korzyści zależy jednak od specyfiki instalacji i zastosowanych rozwiązań, dlatego identyfikacja potencjalnych usprawnień powinna opierać się na analizie danych oraz ocenie warunków technicznych i ekonomicznych. Takie podejście pozwala traktować strumienie uboczne nie tylko jako pozostałość procesu produkcyjnego, lecz także jako potencjalne źródło surowców dla kolejnych zastosowań - podsumowuje Szymon Sielski z Endress+Hauser.

przemysł chemicznyGOZEndress+Hauser