2021-05-20 / Autor: Agnieszka Feliczak-Guzik, Paulina Szczyglewska, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Chemii
Dezodoranty vs antyperspiranty
Dezodorant jest substancją nakładaną na skórę w celu zapobieganiapowstawania nieprzyjemnego zapachu ciała. Nieprzyjemny zapach tworzy się w wyniku rozkładu potu przez bakterie pod pachami lub w innych częściach ciała. Zadaniem dezodorantu jest także maskowanie, tłumienie lub neutralizowanie woni potu, jednakże nie wpływa on na hamowanie wydzielania potu. Skuteczność dezodorantu jest krótkotrwała i ogranicza się zaledwie do kilku godzin, dlatego też poleca się go osobom, które nie mają problemów z intensywnym poceniem się.
Antyperspiranty są preparatami służącymi do kontroli zapachu ciała i wykazują odmienne działanie w stosunku do dezodorantów. Związki w nich zawarte przyczyniają się bowiem do ograniczenia wydzielania potu poprzez zatykanie, zamykanie lub blokowanie ujść gruczołów łojowych. Antyperspirant działa dopóki nie zostanie zmyty ze skóry, tak więc może chronić przed nieprzyjemnym zapachem nawet przez cały dzień. Tego typu produkty są zazwyczaj stosowane tylko w okolicy dołów pachowych. Oba opisywane artykuły występują w kilku wariantach, jeżeli chodzi o ich postać.
W Stanach Zjednoczonych, Urząd ds. Żywności i Leków (ang. Food and Drug Administration, FDA) klasyfikuje większość dezodorantów jako kosmetyki, natomiast antyperspiranty jako leki dostępne bez recepty. Te drugie uważane są za leki, ponieważ wpływają na fizjologię organizmu. W konsekwencji produkt oznaczony jako antyperspirant w USA musi wykazywać istotne zmniejszenie wydzielania potu pod pachami (powyżej 20%). Natomiast w Europie zarówno antyperspiranty, jak i dezodoranty są klasyfikowanie jako kosmetyki.
Wiele antyperspirantów zawiera również składniki dezodoryzujące i być może dlatego słowa „antyperspirant” i „dezodorant” są używane zamiennie, co jest błędem.
Związki zawarte w dezodorantach i antyperspirantach
Oprócz powszechnie stosowanego aluminium (w postaci soli), większość antyperspirantów zawiera również parabeny oraz środki przeciwdrobnoustrojowe wywodzące się z toluenu. Antyperspiranty zawierają także kwasy (garbnikowy, trichlorooctowy) oraz aldehydy (formaldehyd, kwas glutarowy), które wykazują właściwości ściągające. Środki te powodują denaturację białek powierzchniowych warstwy rogowej naskórka i zamykanie ujść gruczołów łojowych. W składzie antyperspirantów znajdują się również polimery błonotwórcze (polimery kwasu olefinowego, kopolimery estrów), które drastycznie zmniejszają wydzielanie potu. Niektóre kombinacje surfaktantów i kosurfaktantów – równie częstych składników antyperspirantów – wykazują właściwości pęcznienia pod wpływem wody, tworząc tym samym system chłonący.

"Chemia i Biznes. Rynek Kosmetyczny i Chemii Gospodarczej" to kwartalnik biznesowo-informacyjny z zakresu przemysłu kosmetycznego i środków czystości.
WięcejSklep
Książka: Surfaktanty i ich zastosowanie w produktach kosmetycznych
95.00 zł
Książka: Atlas Mikrobiologii Kosmetyków
94.00 zł
Książka: Zagęstniki (modyfikatory reologii) w produktach kosmetycznych
78.00 zł
“Chemia i Biznes” nr 3/2026
30.00 zł
"Kosmetyki i Detergenty" nr 2/2026
30.00 zł
Emulsje i inne formy fizykochemiczne produktów kosmetycznych. Wprowadzenie do recepturowania
108.00 zł
WięcejNajnowsze
WięcejNajpopularniejsze
WięcejPolecane
WięcejSonda
Czy w Twojej firmie brakuje specjalistów z branży chemicznej (inżynierowie procesowi, chemicy, automatycy)?
WięcejW obiektywie
Druga edycja Międzynarodowej Konferencji Przemysłu Kosmetycznego potwierdziła potrzebę spotkań branży kosmetycznej
170 osób uczestniczyło w drugiej edycji Międzynarodowej Konferencji Przemysłu Kosmetycznego....
Jubileuszowa edycja Międzynarodowej Konferencji Przemysłu Detergentowego pełna nowości i inspiracji
175 osób uczestniczyło w 15. edycji Międzynarodowej Konferencji Przemysłu Detergentowego, która...
Plastpol w Kielcach miejscem prezentacji maszynowych nowości
15 tysięcy zwiedzających z Europy, Azji i Afryki, 660 wystawców z 36 krajów, setki pracujących...
Paryż stolicą przemysłu kosmetycznego
W Paris Expo Porte de Versailles odbyły się targi in-cosmetics Global 2026 – największe na świecie...