Antyperspiranty i dezodoranty: mechanizm i różnice w działaniu

• Strona główna
• Artykuły
• Antyperspiranty i dezodoranty: mechanizm i różnice w działaniu

2021-05-20  / Autor: Agnieszka Feliczak-Guzik, Paulina Szczyglewska, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Chemii

Fizjologia potu

Fizjologia pocenia się została bardzo dobrze zbadana i omówiona przez wiele środowisk naukowych. Główną funkcją potu jest chłodzenie ewaporacyjne w celu utrzymania stałej temperatury ciała, wynoszącej około 37°C. Generalnie rzecz ujmując, pot jest aktywowany przez gorące i wilgotne środowisko, stres, wysiłek fizyczny oraz gorączkę. Zdolność do pocenia się pozwala ludziom żyć w odmiennych klimatach – czasem bardzo skrajnych.

Pot wydzielany jest przez liczne gruczoły potowe, które rozmieszczone są praktycznie na całej powierzchni ciała. Człowiek ma ok. 2,6 mln gruczołów potowych. Wyróżnia się ich dwa rodzaje: gruczoły apokrynowe oraz gruczoły ekrynowe. Gruczoły apokrynowe uchodzą do mieszków włosowych, w związku z tym umiejscowione są głównie w dołach pachowych, w okolicach narządów płciowych oraz na powiekach. Gruczoły te aktywują się w okresie dojrzewania płciowego. Podlegają one ścisłej regulacji hormonalnej oraz emocjonalnej. Z kolei gruczoły ekrynowe uchodzą bezpośrednio na powierzchnię skóry i są aktywne od urodzenia. Zlokalizowane są praktycznie wszędzie w sposób równoległy, a nieco większa ich ilość znajduje się na powierzchni dłoni i podeszwach stóp.

Skład potu

Pot sam w sobie jest pozbawiony zapachu – nieprzyjemna woń wywoływana jest przez bakterie żyjące na skórze i włosach. Pot wydzielany przez gruczoły ekrynowe (pot ekrynowy) poza wodą i elektrolitami zawiera także inne związki, które powstają w wyniku przemian metabolicznych. Zalicza się do nich: mocznik, kwas moczowy, amoniak, lipidy, aminokwasy, węglowodany oraz około 0,8% roztworu fizjologicznego NaCl. Pot ten jest bezwonny, cechuje się kwaśnym odczynem. Stanowi doskonałą pożywkę dla bakterii, które rozwijając się na nim, powodują czasami jego intensywny zapach. Z kolei pot wydzielany przez gruczoły apokrynowe (pot apokrynowy) jest bladożółty. Charakteryzuje się słabym, lecz specyficznym  zapachem. Zawiera dużo lipoprotein, lipidów łojowych oraz resztek komórkowych. Ulega rozkładowi przez drobnoustroje, co przyczynia się do powstawania nieprzyjemnego zapachu.

CAŁA TREŚĆ DOSTĘPNA W "Chemia i Biznes. Rynek Kosmetyczny i Chemii Gospodarczej" nr 1/2021

"Chemia i Biznes. Rynek Kosmetyczny i Chemii Gospodarczej" to kwartalnik biznesowo-informacyjny z zakresu przemysłu kosmetycznego i środków czystości.

dezodorantyantyperspirantykosmetykiprzemysł kosmetyczny